::Пӗрҫырлан

Пӗрҫырлан (выр. Персирланы) — Чӑваш Республикинчи Етӗрне районӗнчи ял. Пӗрҫырлан ял тӑрӑхӗн административлӑ центрӗ шутланать.

Географийӗ

Ял Чӑваш Республикин ҫурҫӗр-анӑҫ пайӗнче вырнаҫнӑ. Республикӑн тӗп хулине Шупашкара ҫитме — 75–81 км, район центрне Етӗрнене — 9 км, чукун ҫулӑн чи ҫывӑх чарӑнӑвне — 57 км.

Историйӗ

Ял XVIII ӗмӗр вӗҫӗнче Богородское ялӗнчен (халӗ вӑл Палтай ялӗ) уйрӑлса тухнӑ выҫӑлккӑран пулса кайнӑ. 1866 ҫулччен ялта пурӑнакансем патшалӑх хресченӗсем шутланнӑ.

XX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче ялта виҫӗ ҫил арманӗ ӗҫленӗ. 1898 ҫулта Халӑх ҫутӗҫ министерствин шкулӗ уҫӑлнӑ. 1920 ҫулсенче пӗрремӗш ступень шкулӗ ӗҫленӗ.

1930 ҫулта «Хресчен» колхоз йӗркеленнӗ. Ял XIX ӗмӗртен пуҫласа 1927 ҫулччен Етӗрне уесӗнчи Палтай вулӑсне кӗнӗ, 1927 ҫултанпа — Етӗрне районне. 2006 ҫулта Пӗрҫырлан ял тӑрӑхӗн центрӗ пулса тӑнӑ.

Халӑхӗ

2010 ҫулхи халӑх ҫыравӗн даннӑйӗсем тӑрӑх, ялта 297 ҫын пурӑннӑ (147 арҫын, 150 хӗрарӑм). Каярахри даннӑйсем тӑрӑх, халӑх шучӗ 371 ҫын пулнӑ (2012 ҫул). Пурӑнакансенчен чылайӑшӗ — чӑвашсем (2002 ҫулхи ҫырав тӑрӑх — 97%).

Халӑх шучӗ ҫулсерен:

1795 — 29 кил;
1858 — 145 арҫын, 163 хӗрарӑм;
1897 — 246 арҫын, 239 хӗрарӑм;
1926 — 121 кил, 273 арҫын, 322 хӗрарӑм;
1939 — 277 арҫын, 354 хӗрарӑм;
1979 — 222 арҫын, 273 хӗрарӑм;
2002 — 131 кил, 333 ҫын (168 арҫын, 165 хӗрарӑм);
2010 — 111 харпӑр хуҫалӑх, 297 ҫын (147 арҫын, 150 хӗрарӑм).

Паллӑ ҫынсем

Егоров Пётр Егорович (1731–1789) — XVIII ӗмӗрти Петербургри паллӑ архитектор, чӑваш йӑхӗнчен тухнӑ.
Никитин Юрий Николаевич (1950 ҫулта ҫуралнӑ) — педагог, философи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ.
Матвеева Раиса Владимировна (1979 ҫулта ҫуралнӑ) — спортсмен, биатлон енӗпе Раҫҫей спорт мастерӗ, ҫуллахи полиатлон енӗпе тӗнче чемпионки тата Европа чемпионӑчӗн кӗмӗл призёрӗ.

Инфраструктури

Ялта пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан шкул, пӗтӗмӗшле практика тухтӑрӗн офисӗ (фельдшер-акушер пункчӗ), культура ҫурчӗ, вулавӑш, музей, спорт лапамӗ, ҫыхӑну уйрӑмӗ тата темиҫе лавкка, Ирӗке кӑларнӑ салтака халалланӑ палӑк пур.

Экономика

2010 ҫулти даннӑйсем тӑрӑх, ял территорийӗнче «Сугутское» тулли мар яваплӑ общество ӗҫленӗ.