Тури Юнтапа (выр. Верхняя Яндоба) — Чӑваш Республикин Канаш районӗнчи ял. Чакаҫ ял тӑрӑхне кӗрет. Шупашкара ҫитме — 98 км, район центрӗччен — Канаш хулине ҫитме — 14 км, чи ҫывӑхри чукун ҫул станцийӗччен — 14 км.

Географи

Ял Чӑваш Енӗн варринче, район центрӗнчен — Канаш хулинчен — хӗвеланӑҫнелле вырнаҫнӑ. Кунти вырӑн республикӑн ҫак пайӗшӗн хӑнӑхнӑ сӑртлӑ-туллӑ тавралӑхпа уйрӑлса тӑрать. Яла Канаш хулипе автоҫул ҫыхӑнтарать, ҫавӑнпа унта ҫитме меллӗ.

Историйӗ

Ялӑн историри ячӗ — Уты Яндобы Верхние. Ял ҫыннисем — чӑвашсем; 1866 ҫулччен патшалӑх хресченӗсен категорийӗнче шутланнӑ. Вӗсен йӑлана кӗнӗ ӗҫӗсем ҫӗр ӗҫӗ, выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетесси тата тимӗрҫӗ ӗҫӗ пулнӑ.

1901 ҫултанпа ялта пӗр класлӑ чиркӳ прихучӗн шкулӗ ӗҫленӗ.

XIX ӗмӗрте тата 1927 ҫулччен ял Ҫӗрпӳ уесӗнчи Ҫӗнӗ Мами вулӑсне кӗнӗ. 1927 ҫултанпа вара — Чӑваш АССР Канаш районӗнче.

1929 ҫулта «Красный трактор» колхоз йӗркеленӗ. Совет тапхӑрӗнче ял ҫыннисем ял хуҫалӑх производствинче ӗҫленӗ. 2010 ҫул тӗлне ял территорийӗнче «Канаш» ТМЯП ӗҫленӗ.

Халӑх йышӗ

Ялта чӑвашсемпе вырӑссем пурӑнаҫҫӗ. Аяларах тӗрлӗ ҫулсенчи халӑх йышӗн даннӑйӗсене илсе панӑ:

• 1859 ҫул — 65 кил, 190 арҫын, 202 хӗрарӑм (392 ҫын);
• 1906 ҫул — 105 кил, 277 арҫын, 233 хӗрарӑм (510 ҫын);
• 1926 ҫул — 145 кил, 355 арҫын, 361 хӗрарӑм (716 ҫын);
• 1939 ҫул — 333 арҫын, 430 хӗрарӑм (763 ҫын);
• 1979 ҫул — 326 арҫын, 390 хӗрарӑм (716 ҫын);
• 2002 ҫул — 198 кил, 272 арҫын, 259 хӗрарӑм (531 ҫын);
• 2010 ҫул — 162 уйрӑм хуҫалӑх, 268 арҫын, 267 хӗрарӑм (535 ҫын).

Инфраструктура

Ялта пур:

• шкул
• фельдшер пункчӗ
• клуб
• 4 лавкка

Паллӑ ҫыннисем

• Вайнберг (Ильина) Надежда Алексеевна (1964 ҫ. ҫур.) — спортсмен, ҫӑмӑл атлетика енӗпе тӗнче шайӗнчи СССР спорт мастерӗ, стайер дистанцийӗсенче СССР чемпионӗ тата рекордсменӗ (1984).
• Захаров Николай Захарович (1931–2005) — механизатор, ял хуҫалӑх производствинче малта тухнӑскер, Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ механизаторӗ, Ленин орденӗн кавалерӗ.