Кӗлтеҫулӗ (выр. Келте-Сюле) — Чӑваш Республикин Канаш районӗнчи ял. Ӑвӑҫпӳрт Кипеч ял тӑрӑхне кӗрет.

Географи

Ял Чӑваш Енӗн варринче, район центрӗнчен — Канаш хулинчен — кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫнелле 2 километрта, республикӑн тӗп хулинчен — Шупашкартан — 86 километрта вырнаҫнӑ. Чи ҫывӑхри чукун ҫул станцийӗ те Канаш хулинче вырнаҫнӑ. Кӗлтеҫулӗпе юнашар Зелёный поселок, Ӑвӑспӳрт Кипеч ялӗ, Хунав ялӗ, Новый поселок тата Вӑрманкасси выҫҫӑлкӑ лараҫҫӗ.

Историйӗ

Кӗлтеҫулӗ ялне 1929 ҫулта йӗркеленӗ. Ял пуҫланса кайни Буденный ячӗллӗ колхоз йӗркеленнипе ҫыхӑннӑ. Пӗрремӗш вӑхӑтра ӑна выҫҫӑлкӑ тесе, 1940 ҫултанпа вара поселок тесе шута илнӗ. Йӗркеленнӗренпе пуҫласа паянхи кунчченех ял Канаш районне кӗрет.

Халӑх йышӗ

1929 ҫулта, ял никӗсленнӗ ҫул, Кӗлтеҫулӗнче 6 кил пулнӑ, унта 33 ҫын пурӑннӑ. Ҫулсем тӑрӑх халӑх йышӗ улшӑнса пыни:

• 1929 ҫул — 33 ҫын.
• 1939 ҫул — 84 ҫын.
• 1979 ҫул — 103 ҫын.
• 2002 ҫул — 84 ҫын.
• 2010 ҫул — 88 ҫын.

2010 ҫулта ялта 30 уйрӑм хуҫалӑх пулнӑ. 2002 ҫулхи даннӑйсем тӑрӑх килсен шучӗ 29 пулнӑ. Наци йышӗпе илсен, ытларах чӑвашсем пурӑнаҫҫӗ.

Инфраструктура

2010 ҫул тӗлне ял территорийӗнче «Агат» ТМЯП ӗҫленӗ. Ялти ҫуртсене тӗпрен илсен Ҫамрӑксен урамӗнче лартнӑ. Ҫынсем ытларах хӑйсен килти хуҫалӑхӗнче ӗҫлеҫҫӗ. Халӑха Канаш районӗнчи потребительсен обществин лавкки суту-илӳ енӗпе тивӗҫтерет.

Экономика

Ял экономикин никӗсне ял хуҫалӑх производстви йӗркелет, ӑна «Агат» ТМЯП ертсе пырать. Ҫынсен килти хуҫалӑхӗсем те ял хуҫалӑх культурисем ӳстерессипе тата выльӑх-чӗрлӗх усрассипе ҫыхӑннӑ.

Культура

Халӑх йышӗ пӗчӗк пулнипе тата район центрӗ ҫывӑхра вырнаҫнине кура, Кӗлтеҫулӗ ялӗнче клуб е вулавӑш пек хӑй тӗллӗн ӗҫлекен культура учрежденийӗсем ҫук. Ял ҫыннисене юнашар вырнаҫнӑ Ӑвӑспӳрт Кипеч ялӗнчи культура учрежденийӗсем тивӗҫтереҫҫӗ, унта ялти культура ҫурчӗпе вулавӑш пур. Акатуй тата Сурхури пек йӑлана кӗнӗ чӑваш уявӗсемпе йӑли-йӗркисене ял ҫыннисем кӳршӗри ялсемпе пӗрле Ӑвӑспӳрт Кипеч ял тӑрӑхӗн лапамӗсенче ирттереҫҫӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи ҫулӗсенче пуҫ хунӑ 12 ял ҫыннине асӑнса ялта палӑк лартнӑ. 2015 ҫулхи ҫӑвӑн 9-мӗшӗнче мемориал плитине савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура уҫнӑ. Ку палӑк ял ҫыннисемшӗн вӑрҫӑн синкерлӗ пулӑмӗсемпе ентешсен паттӑрлӑхне аса илтерекен пӗлтерӗшлӗ вырӑн шутланать.

Ҫавӑн пекех пӑхӑр

Кӗлтеҫулӗ хыпарӗсем