Красноармейски ялĕ

Инвестици хывас тĕлĕшпе муниципалитетсем пĕлтĕр епле ĕçленине пĕтĕмлетнĕ. Ăна 16 тĕп тата 4 хушма енпе хакланă. Районсенчен малти вырăна красноармейскисем тухнă иккен, иккĕмĕшĕнче — Шупашкар районĕ. Хуласенчен вара Шупашкар мала тухнă. Çĕнтерӳçĕсене хаклă хутпа кăна мар, премипе те чыслаççĕ. Красноармейски районне, сăмахран, 975,5 пин тенкĕ тивĕçĕ, Шупашкар районне – 525 пин. Шупашкар хули вара миллион тенкĕллĕ пулса тăрĕ.

Çакна Чăваш Ен Элтеперĕ Михаил Игнатьев правительство пайташĕсемпе тунтикунсерен ирттерекен планеркăра экономика министрĕ Алексей Табаков пĕлтернĕ-мĕн. Сăмах май, Михаил Васильевич районсемпе хуласен ĕçне хаклас меслет тĕрĕслĕхĕ пирки иккĕленнине палăртнă. Конкурса палăртакан кăтартура муниципалитетсенчен килмен ĕç кăтартăвне те шута хураççĕ-мĕн.

Çак кунсенче Шупашкарти музыка училищине суккăр хĕр — Галина Никитина — вĕренсе пĕтернĕ. Унăн аллинче паян — хĕрлĕ диплом. Ку вăл халĕ. Унччен вара пикене, уйрăмах тăватă çул каялла вĕренме кĕнĕ чух, пĕрттте çăмăл пулман. Суккăра курсан вĕренӳ заведенийĕн ертӳçисем те малтанласа шикленсе ӳкнĕ-мĕн.

Юрлас ăсталăха Галина малтанласа ӳнер шкулĕнче ăс пухнă. Паян вăл нота грамотине, ӳнер кун-çулне лайăх пĕлет, фортепианăпа вылять. Ăна педагогсем академи юрăçĕ тесе хаклаççĕ иккен. Галина романссене, халăх юррисене, арисене уйрăмах лайăх шăрантарать иккен.

Музыка училищин директорĕн çумĕ Елена Ананьева каланă тăрăх, суккăр вĕренекен валли ятарлă программа хатĕрлемен. Хăш-пĕр дисциплинăпа вара уйрăм занятисем ирттерме тивнĕ. Çав ăсталăха кура халĕ куç курман ытти çамрăка та пĕлӳ пама пултараççĕ. Сăмах май, паян унта тата тепĕр суккăр хĕр вĕренет иккен.

Иртнĕ канмалли кун Эстонири Валга хулинче, вăл Латви чиккинче вырнаçнă, пĕр-пĕринпе туслă Валга тата Латвири Валка хулисем тăванлăх кунне ирттернĕ. Уява Эстонири Нарва хулинчи «Нарспи» чăвашсен наципе культура обществи те пырса çитнĕ. Тĕрĕссипе, йĕркелӳçĕсем унта ытти наци коллективĕсене те йыхравланă.

Халăх епле йышăнĕ тесе чăвашсем малтан хумханнă та-мĕн. Наци тумĕ тăхăннăскерсем хула витĕр ташласа та юрласа иртнĕ. Куракансем вĕсене тăвăллăн алă çупса йышăннă. Каялла хускалас умĕн тата пыма йыхравланă. Валга хулин пуçлăхĕ Калев Хярк чăвашсене Хисеп хучĕпе чысланă.

...Тăван хулана таврăнсан «Нарспи» унти хула кунне хутшăннă. Унта вĕсем тăван халăхăмăрăн юрри-ташшипе савăнтарнă, ĕçми-çимипе сăйланă, Чăваш Ен тата унăн йăли-йĕрки пирки каласа кăтартнă.

Халĕ Нарва хули чăвашсен Акатуйне ирттерме хатĕрленет. Вăл çитес уйăхра пухăнĕ.

Самар облаçĕн порталĕ

Чăваш Енре çывăх вăхăтра тата тепĕр çĕнĕ портал ĕçлесе кайĕ. Вăл социаллă пулăшу кӳрекенсене пĕр çĕре пĕрлештерекенскер пулĕ. Кун пирки республикăн сывлăх сыхлав министрĕн çумĕ Ирина Ефимова паянхи брифингра пĕлтернĕ.

Çĕнĕ портала Республика кунĕ тĕлĕнче йĕркелекен «Регионсем — чикĕсĕр çыхăну» курав вăхăтĕнче уçма шухăшлаççĕ. Тĕнче тетелĕ пулăшнипе республикăри социаллă учрежденийĕсем пĕр тĕвве çыхăнĕç. Пĕр тытăмри учрежденисене, тĕрĕсрех, сывлăх сыхлавĕн хуралĕнче тăракансене, пĕтĕçтерекен медицина порталĕ пур-ха. Апла тăк, ку вăл çавăн йышширехскер пулĕ тесен те йăнăш мар. Раççейре вара апла проект çук-мĕн. Тĕрĕссипе вара — шыравçăсенчен ыйтсан — темиçе таранах тупса параççĕ: тĕслĕхрен, Самар тăрăхĕнче, Тинĕççум енĕнче çавнашкал сайтсем ĕçлеççĕ те ĕнтĕ.

Патăрьел районĕн администраци йышăнăвĕпе çĕртмен 17-мĕшĕнчен 16:00 сехетре районта йывăр лару-тăру режимне çирĕплетнĕ çинчен пĕлтереççĕ. Патăрьел районĕ юлашки кунсенче шăрăх та хĕвеллĕ тăракан çанталăкран аптăрать, çумăр çуни те кунта тахçанах пулнă.

Чăваш Енри ИĔМ пайĕ пĕлтернĕ тăрăх çĕртме уйăхĕнче Патăрьел районĕненче ытти çулсенчи кăтартусемпе танлаштарсан çанталăк ăшшипе 3-4 градус таран ирттерет. Çумăр çăвать пулсан та çĕре лайăх йĕпетмеллех çумасть. Çакна пула тăпрара нӳрĕк самай çителĕксĕр иккен. Шăрăх кунсене пула 7,093 пин гектар лаптăкра ял-хуçалăх акнă тыр-пулă аманнă.

Йывăр лару-тăру пуçланни пирки пĕлтерни пулас шырлăхран хăтăлма пулăшĕ. Çапла май ял тăрăхĕсен пуçлăхĕсене, организаципе преприятисен ертӳçисене çутçанталăк малалла епле пулассине тĕплĕн сăнама ыйтаççĕ.

Куллен хыпарсемпе паллашнă чух, шел пулин те, нумай чухне вĕсенче хăрушă, тискер ĕç-пуçсене сăнама лекет. «Çул-йĕрте инкек сиксе тухнă», «Пушар çын пурлăхне тĕпипе пĕтернĕ», «Эрех пула çын пурнăçне татнă» кун йышши хыпарсем масаллă информаци хатĕрсенче тăтăшах тĕл пулаççĕ. Вĕсемпе паллашса çынăн кăмăлĕ те хуçалать пуль. Анчах тискер лару-туру вăл кулленхи пурнăçăн уйрăлми пайĕ. Ыррипе юнашар яланах усалли çӳрет. Çавăнпа тискер ĕç-пуçсене сăнанă май этемĕн «вĕсенчен мĕнле майпа хăтăлас-ши? Мана ку инкек пырса ан тивтĕр» тесе шанма пурăнмалла.

Чи хăрушă хыпар вăл — тĕрлĕ сăлтавесне пула çын пурнăçĕ вăхăтсăр татăлни. Йĕрлев пĕлтернĕ тăрăх çĕртмен 11-мĕшĕнче эмеле йышăннă виçерен ытларах ĕçнипе 20 çулхи хĕр пурнăçĕ татăлнă пулнă. Асăннă хĕр вăл кун аптекăна кайса килнĕ иккен, ун хыççăн 16:00 сехет тĕлнелле хăйне япăх туйма пуçланă, вара унпа пĕрлĕ пурăнакан тантăшĕсем тӳрĕх васкавлă пулăшу пульницине шăнкăравланă. Килсе çитнĕ тухтăрсем шел пулин те хĕре çăлса ĕлкереймен.

Чăваш Енĕн йĕрлев комитечĕн ертӳçĕ пулăшăçи Олег Дмитриев палăртса хăварнă тăрăх вилнĕ хĕрен юлташĕсем каларăшĕпе вĕсен тантăшĕ пӳклĕм вилем çинчен сăмах хускатни пĕрре те асăрхаман, кăмăлĕнче тата тыткалăшĕнче те пĕлтерĕшлĕ сăнавсем сисĕнмен.

Малалла...

Шăматкун, çĕртмен 14-мĕшĕнче, И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕн ăслăлăх канашлăвĕ йышăннă тăрăх филологи факультетне, чăваш филологийĕпе культура факультетне тата журналистика факультетне утăн 1-мĕшĕнчен пĕрлештерме йышăнни çинчен хыпар тухнă пулнă.

ЧПУ студентсен канашлăвĕнче пĕлтернĕ тăрăх çĕнĕ факультетăн декан ĕç-хĕлне филологи ăслăлăхĕсен докторĕ, профессор Корнилов Геннадий Емельянович тытса пырĕ.

Виçĕ кафедрăна пĕрлештернĕ майпа йĕркеленнĕ «Журналистика» çĕнĕ кафедрăн ертсе пыраканĕ вара Данилов Анатолий Порфирьевич пулĕ. Вăлах университетăн пресс-центр ĕртӳçи ĕçне пурнăçласа пырĕ.

Çĕнĕ хыпар факультет ăсчахĕсемпе пĕрлех студентсене те самай тĕлĕнтернĕ. Нумайăшĕ факультетсене пĕрлештернĕ йышăнăва ырласа каймаççĕ. Студентсен канашлăвĕнче ăнлантарса панă тăрăх университетра вĕренсе тухнине çирĕплетекен диплом çинче факультет ятне палăртмалла мар тесе йышăннă, алла илнĕ специальноçе çеç çырса парĕç.

Çĕнĕ факультет мĕнле ятпа çӳрессине паянхи куна никам та çирĕплетсе параймасть.

Малалла...

Çак çурта кĕçех юсаса çĕнетĕç

Вăл пачах çĕнĕрен çĕкленекенскер мар-ха. Шупашкарти Мир проспектĕнче вырнаçнăскер хăй вăхăтĕнче «Атăлçин пир-авăр компанийĕ» общество аллинче пулнă. Предприяти панкурта тухнă хыççăн уйрăм алăри ача-пăча учрежденине хупса хунă. Пĕлтĕрхи кĕркунне ăна Шупашкар хула администрацийĕ туяннă.

Садика юсамаллине кура ăна пĕр вăхăтлăха хупса лартнă. Халĕ вара ăна хĕрсех юсаççĕ. Ĕçе вĕçе çитерсен садикра 11 ушкăн уçăлмалла, пурĕ 236 ачана йышăнмалла. Проектпа пăхсан, вырăнĕ 12 ушкăнлăх-ха. Анчах пĕринче физкультура залĕ йĕркелеме шут тытнă. Ача пахчине кĕркунне валли юсаса пĕтерме палăртаççĕ-мĕн.

Çул-йĕрте пулакан инкексем тупăнсах пыраççĕ. Çак канмалли кунсенче кăна тĕп хулара тăватă инкек пулнă. Аманнисен хушшинче велосипедпа ярăнакан çичĕ çулхи хĕрачана асăнмалла. Вăл нумай хваттерлĕ çуртсенчен пĕрин картишне кĕнĕ чух унта ларакан автомашинăна пырса тăрăннă. Анчах вăл ытлашши суранланман, пулăшу кӳнĕ хыççăн тухтăрсем ăна киле кайма ирĕк панă.

Тепĕр тĕслĕхре вара 22-ри водитель шар курнă. «Вятка-Шупашкар» çулпа пыраканскер вăл… пăшине пырса çапнă. Ун чух вăхăт çурçĕр иртни 30 минут пулнă. Чĕлхесĕр янавара тĕттĕмре асăрхаса илеймен-тĕр çав — машина чĕрчунпа çапăннă хыççăн водителĕн çурăм шăмми мăй патĕнчи пайĕ хуçăлнă, пуç мими чĕтреннĕ.

Элмет районĕнчи Учукра

Çак уйăхра Тутар Республикинче харăсах темиçе районта чăваш уявĕсем иртмелле. Кун пирки асăннă тăрăхри ентешĕмĕрсен «Сувар» хаçачĕ халăх тетелĕсенчен пĕринче хыпарланă.

Çак вырсарникун, çĕртмен 23-мĕшĕнче, Павлă районĕнче Çимĕк уявне палăртĕç. Тепĕр 5 кунтан, 28-мĕшĕнче, Аксу районĕнчи Сĕнчелĕнче авалхи праçниксенчен пĕрне — Уяв — йĕркелĕç. Тепĕр кунхине Элмет районĕнчи Суркинăра Учук фестивалĕ иртмелле. Çав кунах Пăва районĕнчи Пӳркелĕнче те çынсене савăнăçлă мероприяти — Хăят уявĕ — пухĕ. Уйăхăн юлашки кунĕнче вара Нăрлатра Уяв иртĕ.