Шупашкарпа Шупашкар районӗнчи садсен ячӗсене тишкерсе тухас терӗм. Ытларах енӗпе вӗсем вырӑсла. Анчах вӗсен хушшинче чӑвашлисем те тӗл пулаҫҫӗ.
Чӑн та чӑвашла ят парассине тишкерме питӗ кӑсӑклӑ. Хальхи вӑхӑтра эпир ытларах енӗпе ача пахчисене мӗнле ят панине пӑхатпӑр. Ытларах енӗпе ӗнтӗ вырӑсла ятсем параҫҫӗ, анчах чӑвашлисем те тӗл пулаҫҫӗ.
Коллективлӑ садсене ытларах енӗпе совет саманинче йӗркеленӗ. Ҫавӑнпа та ку Вӑрятсем XX ӗмӗр вӗҫӗнче чӑваш чӗлхине мӗнле хакланине палӑртать.
Малалла...
Чӑваш халӑх сайтне йӗркеленӗ кун тесе авӑнӑн 7-мӗшне йышӑннӑ. Ҫапла май паян ҫак икӗ проекта хута янӑранпа 21 ҫул ҫитет. «Чӑваш чӗлхи лабораторине» уйрӑм проект пек эпир каярах пӗлтертӗмӗр пулин те, унта кӗрекен чылай пай ҫав вӑхӑтрах йӗркеленнӗ. Паянхи кун та ӗҫлекен, самай аталаннӑ, «Электронлӑ сӑмахсар» сайтах мӗне тӑрать! Аса илтеретпӗр, «Чӑваш чӗлхи лабораторине» йышне эпир МИХ-па ҫыхӑнман ӗҫсене уйӑрса кӑларнӑ. МИХ тытса тӑрасси питӗ яваплӑ ӗҫ, ҫавна май «Чӑваш чӗлхи лабораторине» тумалла пулчӗ те.
Малалла...
Паян пӗр хайлав вуланӑ май кӑсӑклӑ саспалли куҫа тӑрӑнчӗ. Вӑл ҫакнашкалтарах: «ꈊ». Унпа усӑ курса каомодзи (яппунла 顔文字 — «пит-сӑнар») йӗркеленӗччӗ. Ку мана самай кӑсӑклантарса ячӗ те Дипсикран (вӑл ялан уҫӑ тӑрать, чылай чухне хӑвӑрт хуравлать) мӗнле чӗлхери саспалли пулнине ыйтса пӗлес терӗм. Ҫапла май вара Йи (Yi) текен чӗлхе пирки пӗлтӗм.
Ку чӗлхе тибет-бирман чӗлхисен йышне кӗрет-мӗн, унӑн алфавичӗ ҫавнашкал пиктограммӑсенчен тӑрать. Вӗсен йышӗ питӗ пысӑк, пӗр пин ытла (1164 теҫҫӗ).
Малалла...
Ҫӗнетнӗ ГигаЧат ИИ-Пулӑшуҫӑ Раҫҫей тата СНГ ҫӗршывӗн 30 ытла халӑх чӗлхипе усӑ курса текста ӑнланас тата ҫырас пахалӑхне ӳстерчӗ. Вӗсен шутӗнче тутар, пушкӑрт, чӑваш, удмурт, якут, бурят, осетин, чечен, кабардин-черкес тата ыттисем те. Тӗплӗн суйласа илнӗ вӗрентӳ даннӑйӗсемпе тивӗҫтернине пула хуравсен пахалӑхне ӳстерсе кашни чӗлхешӗн уйрӑм модель шутласа кӑларма май пулчӗ. Пӗтӗм тӗнчери ытти чӗлхесене шута илсе ГигаЧат пурӗ 40 ытла чӗлхепе усӑ курса тӗрлӗ тӗллевсене пурнӑҫлама пултарать.
Малалла...
Нимӗҫсен XIX ӗмӗрти паллӑ филологӗ, Петербургри ӑслӑлӑх академийӗн хисеплӗ пайташӗ Готфрид Герман профессор ҫапла каланӑ: «Икӗ ӗҫ уйрӑмах йывӑр: словарь тӑвасси тата грамматика ҫырасси». Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнчи чӗлхеҫӗсем вара шӑпах ҫак кӑткӑс та питӗ пӗлтерӗшлӗ ӗҫсене тӗпе хураҫҫӗ: сӑмах пуххисем ӑсталаҫҫӗ тата чӗлхе тытӑмне тӗрлӗ енчен тишкерсе кӗнекесем хайлаҫҫӗ. Вӗсем тӑрӑшнипе «Строй чувашского языка» («Чӑваш чӗлхи йӗрки») ӑслӑлӑх проекчӗ ӑнӑҫлӑ пурнӑҫланса пырать.
Малалла...
Паян ман пата ҫыру килчӗ. Апла-капла тенӗ, эпӗ сирӗн ресурспа куллен паллашатӑп, тесе пӗлтернӗ. Эпир, чӑваш чӗлхи вӗренмелли мобиллӗ приложени хатӗрлерӗмӗр тенӗ, ҫакӑн пирки сайт урлӑ халӑха пӗлтерме ыйтнӑ.
Мӗнех, аван ӗҫ. Смартфонпа чӑвашла вӗренме май туса панӑ. Пулӑшмалла ӗнтӗ. Пулӑшӑпӑр та.
Ку приложение App Store-ре тата RuStore-ре уҫласа илме пулать. Ҫитес вӑхӑтра — Google Play-ра та уҫласа илме май пулӗ. Приложени пирки тӗплӗнрех ҫак сайтра пӗлме пулать:
hamoryal. Малалла...
Драматург Арсений Тарасов по электронке прислал драму в двух частях «Саншӑн эп ҫӗнӗрен ҫуралтӑм…/ Ради тебя я вновь родился…» — произведение о борьбе поэтов Петра Хузангая и Васьлея Митты с Эсхелями и Уйпами за будущее чувашского языка и народа в пресловутом 1937 году.
Залпом прочитал интересную вещь. Драма не для узкопрофессионального круга литераторов. Она для всех читателей и зрителей. О прошлом, но никогда незабываемом. Трагические события прошлого — в настоящем.
Малалла...
1905 ҫулта Н.А. Бобровников Патша манифесчӗ пирки текст кӑларнӑ, унта чӑвашсене Патшалӑх думине юрӑхлӑ ҫынсене суйлама чӗнсе каланӑ. 120 ҫул ытла унтанпа иртнӗ. Апла пулин те вӑл вӑхӑтри текст стилистики питӗ кӑсӑклӑ. Хӑй текстпа эсир Наци вулавӑшӗн сайтӗнче паллашма пултаратӑр.
Орфографи
Чи малтанах орфографие пӑхса тухар. Чӑн та, вӑл вӑхӑтра ҫирӗп орфографи правили пулман, ҫавна май йӑнӑшсем чылай тӗл пулаҫҫӗ.
Малалла...
Слово «язык» имеет не менее десяти значений. В данном случае он интересует нас как главное средство мышления, общения, взаимопонимания людей в обществе.
Что за чудо это — язык? Откуда он взялся? Кто его подарил нам? Редко кто задумывается над этими вопросами. Может быть, и не надо ломать голову, ибо язык, подобно крови в нашем теле, воздуху в наших легких, прочно закрепился в нашем сознании. Он с нами, он — наш верный соратник и опора. Если древнего человека создал труд, то современного человека создает язык.
Малалла...
Математика питӗ кӑсӑклӑ дисциплина. Пӗр енчен, вӑл чӗлхепе (вырӑс е чӑваш) ҫыхӑнман тейӗпӗр. Анчах ҫавах та хӑш-пӗр чухне уйрӑмлӑхсем пурах. Паллах, вырӑспа чӑваш чӗлхисем тӗрлӗ ушкӑна кӗнӗрен вӗсем хушшинче чӗлхе тӗлӗшӗнчен уйрӑмлӑхсем нумай. «Пӗрререн» ниепле те «Один» тӑваймӑн, «Иккӗрен» — «Два». Малалла тӑсмӑп. Пӗрпеклӗхсене курма тӑрӑшакансем, тен, «Пӗрре»-пе «Первый» хушшинче асӑрхама тӑрӑшӗҫ, анчах вырӑссен «Первый» авалхи славянсен «\*pьrvъ» сӑмахӗнчен пулса кайнӑ теҫҫӗ.
Малалла...
Коллективлӑ садсен ячӗсем
ГигаЧат Раҫҫей тата СНГ ҫӗршывӗн 30 ытла халӑх чӗлхипе усӑ курма пултарать
Тарасов в защиту истины
+21.3 °C