
Ҫурла уйӑхӗн 10-мӗшӗнче ирхи 5 сехет те 30 минутра Етӗрнери хула пляжӗнче 51 ҫулти арҫын путса вилнӗ. Инкек шыва кӗме хатӗрленӗ вырӑнтах пулнӑ.
Инкеклӗ лару-тӑру патшалӑх комитечӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, 1970 ҫулта ҫуралнӑ арҫыннӑн виллине дежурнӑй ҫӑлавҫӑсем тупса ҫыран хӗррине илсе тухнӑ.
Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа Чӑваш Енре шыв ҫинче 34 инкек пулнӑ. Вӗсенче 33 ҫыннӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ. 4-шӗ – ачасем.

Ҫулла пуҫланнӑрнпа 1 уйӑх иртрӗ. Шел те, ҫак кунсем шыв хӗрринче пӑтӑрмахсемсӗр иртмен. Ҫак пӗр уйӑхра Чӑваш Енре 8 ҫын шывра путса вилнӗ. Вӗсенчен иккӗшӗ – ачасем.
Ҫӑлавҫӑсем аслисене тепӗр хутчен асӑрхаттараҫҫӗ: ачасене шыв хӗррине пӗччен ямалла мар. Вӗсем каланӑ тӑрӑх, пляжа килекен ачасен 80 проценчӗ ишме пӗлмест. Ҫакӑ та япӑх: шӑпӑрлансем те, аслисем те хӑрушсӑрлӑх правилисене пӗлмеҫҫӗ.
Палӑртмалла: кӑҫал ҫынсем 13 пляжра канма пултараҫҫӗ. Кунсӑр пуҫне республикӑра канмалли тата шыва кӗмелли 120 вырӑн пур. Пӑтӑрмахсем вара шыва кӗме юраман вырӑнсенче пулса иртеҫҫӗ. Тата ҫакна астӑвӑр: ӳсер чухне шыва кӗме юрамасть!

Шупашкарти тӗп пляжра пӗр эрнере пӗр вырӑнтах 17 ҫын чутах путса вилмен. Юрать, вӗсене специалистсем ҫӑлнӑ. Мӗн амакӗ ку? Ҫав вырӑнта авӑр е шӑтӑк пур-мен.
Ку ыйтӑва Шупашкар хула адмистрацийӗнче иртнӗ планеркӑра пӑхса тухнӑ. Администраци пуҫлӑхӗ Алексей Ладыков специалистсене ҫав вырӑна лайӑх тӗрӗслеме, чикӗлеме хушнӑ.
Палӑртмалла: авӑрта путма пуҫланӑ 17 ҫынран 16-шӗ – ачасем. Шар курнисене тухтӑрсем пулӑшу панӑ хыҫҫӑн киле янӑ.
Аса илтерер: нумаях пулмасть Комсомольски тата Муркаш районӗсенче 9 ҫулти арҫын ачапа хӗрача шывра путни пирки хыпарланӑччӗ.

Шупашкар хула администрацийӗнче иртекен планеркӑсенче кашнинчех пляжсенчи лару-тӑру пирки калаҫасҫӗ. Тӳре-шара ашшӗ-амӑшне тимлӗрех пулма ыйтать. Кун пирки асӑрхаттарма сӑлтавӗ те пур. Ҫӗртме уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Шупашкарти тӗп пляжра кӗске вӑхӑтра чутах тӑватӑ ача путса вилмен.
Ҫак кун 13 сехетрен пуҫласа 18 сехетчен ҫӑлавҫӑсем 9-ти, 10-ри, 11-ти тата 16 ҫулти ачасене путасран ҫӑлнӑ. Вӗсем шӑпӑрлансене ҫыран хӗррине кӑларсан васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӑсене панӑ. Ачасене медицина пулӑшӑвӗ парсан киле янӑ.
Аса илтерер: кунашкалли иртнӗ эрнере те пулнӑ. Ун чухне 12-ри тата 13 ҫулти хӗрачасем чутах путса вилмен. Вӗсем те пляжра аслисемсӗр пулнӑ.

Шӑрӑх ҫанталӑк тӑрать, ҫынсем шыва кӗме ҫӳреҫҫӗ. Анчах шыв хӗрринче асӑрханулӑх пирки мансан инкек пуласси те инҫех мар.
Паян, ҫӗртме уйӑхӗн 11-мӗшӗнче, Улатӑр хулинчи пляжра инкек пулнӑ. Паян хӗвел хӗртет, ҫынсем пляжа шыва кӗме пухӑннӑ. 19 сехетре пӗр арҫын шыва чӑмнӑ та тек курӑнман.
Вырӑна ҫӑлавҫӑсем ҫитнӗ. Тухтӑрсем те килнӗ. Халӑх корреспонденчӗ «Про Город» хаҫата каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, хальлӗхе путма пултарнӑ арҫынна тупайман.
Аса илтерер: нумаях пулмасть сайтра ют ҫӗршыв студенчӗ путни пирки тата 12-ри, 13 ҫулти хӗрачасем чутах шыв айне кайманни ҫинчен хыпарланӑччӗ.

Ӗнер, ҫу уйӑхӗн 29-мӗшӗнче, Шупашкарти пляжсене ятарлӑ комисси йышӑннӑ.
Республикӑн тӗп пляжсене Раҫҫейӗн Инкеклӗ ӗҫсен министерствин кимӗ-карапсен патшалӑх инспекцийӗ тӗрӗсленӗ. Роспотребнадзор управленийӗ шыв пахалӑхне хакласа санитарипе эпидемиологи пӗтӗмлетӗвӗ ҫырса панӑ.
Шупашкар хула администрацийӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, Шупашкарта ҫынсене шыва кӗме тӑватӑ пляж хатӗрленӗ. Вӗсене пурне те тасатнӑ, ӑҫта таран ишме юранине кӑтартакан паллӑсем вырнаҫтарнӑ. Ачасене ишмелли вырӑнсене те уйӑрнӑ.
Шупашкарти пляжсем ҫаксем: Тӗп пляж, Афанасьев урамӗнчи 1-мӗш пляж, Ҫӗнӗ салари иккӗмӗш пляж тата Атӑлӑн сулахай ҫыранӗнчи пляж.
Вӗсене видеосӑнав вырнаҫтарнӑ. Унта мӗн ӳкерни Шупашкар хулин Пӗрлехи диспетчер службине кайса тӑрӗ. Унсӑр пуҫне пляжсенче сывлӑш тата шыв температурине кӑтартакан таблосем вырнаҫтарӗҫ.
Пляжсенче ҫӑлав таиа ҫыхӑну хатӗрӗсем пур. Персонал валли йӑла пӳлӗмӗсем вырнаҫтарнӑ, полици посчӗсем ӗҫлеҫҫӗ. Биотуалетсем те вырнаҫтарнӑ.

ИӖМ чан ҫапать: кӑҫал 25 шывра ҫын путса вилнӗ. Уйрӑмах ҫурла уйӑхӗнче пӑтӑрмахсем нумай пулнӑ.
Шупашкарта пӗр хӗр инспекторӑн куҫӗ умӗнчех шыва кӗмен вырӑнта ишнӗ. Инҫех мар, 100 метр аякра, тӗп пляж пулнӑ. Анчах хӗр унта темшӗн кайман, юраман ҫӗрте чӑмпӑлтатнӑ.
Пляжра аслисемсӗр ҫӳрекен ачасем те нумай. Пирӗн республикӑра 3,5 пин юханшывпа пӗве, пляж вара 14 ҫеҫ. Ҫавӑнпа чылайӑшӗ шыва кӗме юраман вырӑнта чӑмпӑлтатать. Ытларах чухне ялсенчи пӗвесенче инкек пулать. Ҫын шыва сикет те каялла тухмасть — унашкал тӗслӗх пайтах. Шӑнӑр туртса лартни инкек патне илсе ҫитерет.
Тепӗр сӑлтав — шыва ӳсӗрле кӗни. Унашкаллисене хальлӗхе штрафлаймаҫҫӗ. Анчах ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче ЧР Инкеклӗ лару-тӑру патшалӑх комитечӗн итлевӗ пулать. Унта влаҫри ҫынсем шыва кӗме юраман вырӑнта чӑмпӑлтатакансене тата шыва ӳсӗрле кӗрекенсене штрафлама сӗнӗҫ.

Улатӑрта пурӑнакан 10-ри шӑпӑрлан путакан ачана ҫӑлнӑ. Ку темиҫе кун каяллах пулнӑ-ха, анчах кун пирки халь тин пӗлтернӗ.
Утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Денис Ведяшов ҫемйипе пляжра каннӑ. Вӑл путакан 6-ри ачана асӑрханӑ та пулӑшма часрах васканӑ. Денис пӗчӗкскер шыв айне ҫухалнине пуринчен малтан курнӑ. Вӑл ӑна юлташӗпе ҫыран хӗррине илсе тухнӑ. 6-ри ача шыв нумай ҫӑтнӑран кӑвакарсах кайнӑ. Юрать, ҫыран хӗрринче виҫӗ арҫын пулнӑ, вӗсенчен пӗри ачана пирвайхи пулӑшу кӳнӗ, искусственнӑй майпа сывлаттарнӑ.
Тухтӑрсем ҫитнӗ тӗле ача тӑна кӗнӗ, анчах мӗн пулса иртнине ӑнланман. Ӑна пульницӑна илсе кайнӑ.
Ачана ҫӑлнӑ Денис 4-мӗш класа куҫнӑ. Вӑл спорткомплекса ҫӳрет, шӑпах ҫавӑнта ишме вӗреннӗ те. Денис ҫемье чи аслӑ ача. Вӑл кӗҫӗннисене ырӑ тӗслӗх кӑтартать

Роспотребнадзор специалисчӗсем Ҫӗнӗ Шупашкарти пляжра шыва кӗме чарнӑ. Унти шыв нормативпа килӗшсе тӑмасть-мӗн.
Атӑлти шыва утӑ уйӑхӗн 17-мӗшӗнче тӗрӗслеме илнӗ. Специалистсем унти шыв микробиологи кӑтартӑвӗсемпе нормативпа килӗшсе тӑманнине ҫирӗплетнӗ. Ҫавна май Роспотребнадзорӑн Чӑваш Енри управленийӗ хула ҫыннисене унта шыва кӗме юраманни пирки асӑрхаттарнӑ.
Сӑмах май, пӗлтӗр Шупашкарта Атӑл хӗрринчи тӑватӑ пляжри шыва тӗрӗсленӗ. Ун чухне те шыв микробиологи кӑтартӑвӗсемпе нормативпа килӗшсе тӑман.

«Урамра, мӗн, кӗркунне-им? Хӗл ларма хатӗрленет-им?» — ӗнсине кӑчӑрт-кӑчӑрт хыҫрӗ, ахӑртнех, хӑшӗ-пӗри паян чӳречерен пӑхса. Ара, паян юр ҫурӗ вӗт.
Кӗҫех пляж сезонӗ уҫӑлмалла, вӗсене тӗрӗслеҫҫӗ. Кунта вара юр ҫӑвать. Паян Шупашкарта юр 14 сехет те 40 минутра ӳкме тытӑннӑ. Ҫӗр ҫине ӳксенех ирӗлнӗ. Сывлӑш температури 2 градус ҫеҫ тӑнӑ.
Ҫанталӑк мӗнлерех пулӗ? Ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче пляж сезонӗ уҫӑлсан шыва кӗме май пулӗ-и? Хальлӗхе синоптиксем ӑшӑтасси пирки каламаҫҫӗ. Ҫӗртме пуҫламӑшӗнче ҫумӑр ҫӑвӗ, сывлӑш температури ӑшах пулмӗ.
