
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче чӑваш классикӗсен хайлавӗсемпе спектакль лартӗҫ. Кун пирки эпир Марина Карягина журналист халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарлани тӑрӑх пӗлтӗмӗр.
Марина Карягина театрӑн хальхи репертуарӑн сумӗ – «Константин Ивановӑн вилӗмсӗр поэми тӑрӑх хатӗрленӗ «Нарспи» трагеди. Ҫавӑн пекех «Ялта» (Фёдор Павлов), «Ӗмӗр сакки сарлака» (Никифор Мранькка), «Салампи» (Александр Артемьев) спектакльсем – пирӗн ӳнерӗн чӑн-чӑн ахах-мерченӗ» тесе палӑртса хӑварнипе пӗрлех культура учрежденийӗн малашлӑх планӗпе те паллаштарнӑ.
«Ҫитес вӑхӑтра сцена ҫине «Хура ҫӑкӑр» (Илпек Микулайӗ), «Арҫури» (Михаил Фёдоров), «Кай, кай Ивана» (Николай Айзман), ҫавӑн пекех тӑван халӑх асӗнче пурӑнакан юмах-халап ҫӗнӗлле чӗрӗлсе тухмалла», — хыпарланӑ вӑл.

Культура тытӑмӗнче – лайӑх хыпар! Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче ҫӗнӗ сезон уҫӑлнӑ.
Театр куракансен ҫӗнӗ спектакльпе савӑнтарнӑ. Сцена ҫинче «История одного чуда» спектакль премьери иртнӗ.
Ку постановкӑра кулленхи ыйтусене ҫӗкленӗ: юрату, шанчӑклӑх темине хускатнӑ тата кирек мӗнле пулсан та асамлӑха ӗненмеллине кӑтартнӑ.
Палӑртса хӑварар: спектакльте тӗп рольсене Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗсем Владимир Григорьев, Венера Пайгильдина, Леонид Яргейкин, Чӑваш халӑх артистки Ирина Архипова, театр артисчӗсем Елизавета Лаврова тата Юрий Торговцев выляҫҫӗ.

Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ «Лир король» спектакльпе Мускава каять. Пултарулӑх ушкӑнӗ унта «Театр бульварӗ» фестивале хутшӑнӗ.
Пӗтӗм тӗнчери «Театр бульварӗ» уҫӑ фестиваль Мускавра ҫу уйӑхӗн 30-мӗшӗнче пуҫланнӑ. Вӑл ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче вӗҫленет. Вӑл «Мускаври ҫулла» программӑн пӗр пайӗ шутланать. Кӑҫал фестивале Театр ӗҫченӗсен пӗрлӗхӗ йӗркеленнӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ. Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ спектакле ҫурла уйӑхӗн 14-мӗшӗнче каҫхи 8 сехетре Таса пӗве бульварӗнче кӑтартӗ. Спектакльсем уҫӑ тӳпе айӗнче иртеҫҫӗ. Ку куракансене классика трагедине ҫӗнӗлле туйма май парӗ.
Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ ҫак постановкӑна ахальтен суйламан. Вӑл «Ылтӑн маска» премие тивӗҫнӗ, ӑна Мускав халӑхӗ те килӗштернӗ.

К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн коллективӗ Мускава тухса каять. Пӗр кунлӑха.
Ҫурла уйӑхӗн 9-мӗшӗнче чӑваш артисчӗсем унта спектакль кӑтартӗҫ. Тӗрӗссипе, спектаклех мар-ха. Спектакль сыпӑкне. Унта вӗсем К. Иванов пьеси тӑрӑх лартнӑ «Нарспи» спектакле кӑтартасшӑн. Спектакль сыпӑкне курас тесен ҫӗршывӑмӑрӑн тӗп хулинчи «Зарядье» парка пымалла. Унта «Территория будущего» форум-фестиваль иртӗ.
Сӑмах май каласан, маларах театрта спектакль сыпӑкне ҫурла уйӑхӗн 5 тата 9-мӗшӗсенче кӑтартассине пӗлтернӗччӗ, халӗ вара пӗр кун ҫеҫ тесе кӑтартнӑ.
Театрта ҫӗнӗ сезона та ку спектакльпе уҫма палӑртса хунӑ. Унччен «Ялта» спектакльпе уҫаканччӗ, халӗ вара куракансене «Нарспи» спектакльпе кӗтсе илӗҫ.

К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театре черетлӗ, 109-мӗш сезона, «Нарспи» спектакльпе пуҫлӗ.
Черетлӗ театр сезонӗ шӑп та лӑп тепӗр уйӑхран, ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, уҫӑлӗ.
Аса илтерер: ку спектакле Константин Ивановӑн вилӗмсӗр поэми тӑрӑх лартнӑ. Спектакле пуҫласа пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗнче кӑтартнӑччӗ. Ҫапла вара «Нарспи» 36 ҫултан сцена ҫине таврӑннӑ.
Ӑна ЧР Элтеперӗн гранчӗпе лартнӑ. Режиссерӗ – Дмитрий Миронов, илемлӗх ертӳҫи – Борис Манджиев, ӳнерҫи – Валентина Федорова, кӗвви – Лолита Чекушкинӑн. Нарспипе Сетнер ролӗсене Антонина Казеева тата Евгений Урдюков вылянӑ.

Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗ черетлӗ сезона вырӑсла спектакльпе хупӗ. Куракансене вӑл утӑ уйӑхӗн 2-мӗшӗнче «Денискины рассказы» ача-пӑча камитне пырса курма чӗнет.
93-мӗш театр сезонне хупма суйласа илнӗ ӗҫ — совет саманинчи ача-пӑча литературин классики. Денис Кораблев ятлӑ арҫын ача ҫинчен Виктор Драгунский драматург аллӑ ҫул каялла ҫырнӑ.
Спектакле лартакан режиссёр, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Дмитрий Михайлов пӗлтернӗ тӑрӑх, вӑл икӗ ӑрӑва танлаштарса пӑхас тенӗ. Аслисем: «Эпир ун пек пулман. Пирӗн вӑхӑтра ачасем урӑхла пулнӑ», — теме юратаҫҫӗ-ҫке-ха. Ачасем пурте пӗрех тесе шухӑшлать режиссёр.
Мӗнех, спектакль епле пулса тухнине ӑна кайса курсан хаклама май килӗ.

Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра пырса ҫӳрекен ватӑсем таҫта та кайса кураҫҫӗ, ҫав шутра театрсенче те час-часах пулаҫҫӗ. Халӗ вара унти стационар уйрӑмӗнче пурӑнакансене театра илсе кайнӑ.
Уйрӑм заведующийӗ Ольга Андреева каланӑ тӑрӑх, кунта пурӑнакан ватӑсем питех тухса ҫӳресшӗн мар. Анчах вӗсен хушшинче хастаррисем пур. Шӑпах вӗсене театра илсе кайнӑ та.
Ҫӗртме уйӑхӗн 17-мӗшӗнче хайхисем Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче «Ӗмӗр сакки сарлака» спектакль курнӑ. Аса илтерер: ӑна Никифор Мраньккан романӗ тӑрӑх лартнӑ.
«Спектакль питӗ килӗшрӗ, хаваспах куртӑмӑр», — кӑмӑлтан палӑртнӑ Виталий Юрьев ятлӑ пенсионер. Виталий Иванович театра ӳлӗмрен те килсе ҫӳрес кӑмӑл пуррине пӗлтернӗ.

Шупашкара Чӗмпӗрти артистсем килнӗ. Пушӑ алӑпа мар – спектакльпе.
Чӗмпӗр облаҫӗнчи В.М.Леонтьев ячӗллӗ пукане театрӗ Чӑваш Ене гастрольпе ҫитнӗ. Вӗсем Чӑваш патшалӑх пукане театрӗн сцени ҫинче «Зайкина избушка» спектакль кӑтартнӑ.
Ку спектакль Пӗтӗм тӗнчери пуканесен «В Гостях у Мойдыся» фестивальте чи лайӑх ача-пӑча спектаклӗн ятне илнӗ. Мӗн пирки-ха вӑл? Тавҫӑрулӑх тата туслӑх хӑравҫӑ туйӑмне ҫӗнтерме тата тӗрӗсмарлӑхпа кӗрешме пулӑшни пирки.
Спектакаль кӑтартнисӗр пуҫне кӳршӗ регионти артистсем пӗчӗк куракансемпе эксклюзивлӑ ӑсталӑх класӗ ирттернӗ, унта пукансене мӗнле «итлеттермелли» пирки каласа кӑтартнӑ. Раҫҫей тава тивӗҫлӗ артисчӗ Андрей Козлов тата Марина Салинӑпа Артем Петров актерсем пулӑшнипе ачасем пуканесене «итлеттернӗ», кулиса хыҫӗнчи пурнӑҫпа паллашнӑ.

К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн артисчӗсем Крымри Керчь хулинче иртекен халӑхсен хушшинчи «Боспорские агоны» антика ӳнерӗн ХХVIII фестивальне хутшӑнма тухса кайнине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.
Аса илтерер: унта чӑваш сценин ӑстисем «Хуркайӑк ҫулӗ» спектакль кӑтартнӑ. Асӑннӑ спектакльте Чӗкеҫ сӑнарне калӑпланӑ Надежда Зубкова артисткӑна «Чи лайӑх хӗрарӑм сӑнарӗ» номинацире палӑртнӑ.

Ҫӑлкуҫ: culture.cap.ru
Тахҫанах нимӗнле статья та ҫукран мӗн те пулин ҫырас тесе пуҫ ватрӑм. Ялан пӗр япала пирки ҫырсан йӑлӑхтарса ҫитерме пулать. Ҫавна май урӑхларах тема суйлас терӗм.
ИИ-семпе юлашки вӑхӑтра нумай ӗҫленӗрен чи малтан вӗсенчен ыйтас терӗм. Пӗрре вӗсемпе усӑ курса самай кӑсӑклӑ хыпар тупма май килнӗччӗ те... ИИ мана ҫапла хуравларӗ: ҫырмалли темӑсем сахал мар терӗ, статья та ҫырса пама пултарӑп терӗ. Вӑл сӗнекен темӑсем ҫаплараххисем пулчӗҫ: Акатуй тата чӑваш тумӗ; Чӑваш чӗлхи цифра саманинче; Чӑваш эстради (паянхи вӑхӑтра хальхи эстрада ҫӑлтӑрӗсен пурнӑҫне тӗрӗс ҫырса хӑварасси пирки); Чӑваш тӗррипе паянхи тумтирте усӑ курни тата ытти те.
Нихӑшӗ те кӑмӑла каймарӗ. «Акатуй тата чӑваш тумӗ» пирки ҫырма пулатчӗ ӗнтӗ, чӑн та пит кӑсӑклӑ тематика. Чӑваш тумӗпе Акатуйсенче епле усӑ курни пирки. Анчах Акатуйӗсем иртмен, пулмалла кӑна... Кирлӗ темӑна тупайманран хам шыраса пӑхас терӗм. Культура пирки ҫырас кӑмӑл пурччӗ те хамӑрӑн сайтри хыпарсене пӑхса тухрӑм. Хайхи, «Культура» пайӗнчисене.
