Чӑваш Республикинчи ҫичӗ шкулпа виҫӗ ача пахчи ачасене вырӑсла тата чӑвашла вӗрентме тытӑнӗ. Ҫапла пӗлтерет ЧР вӗрентӳ министрӗ Дмитрий Захаров.
Министерство хыпарланӑ тӑрӑх, ҫак сӑнав лапамӗсем полилингваллӑ хутлӑха йӗркелемелли проектӗн пӗр пайӗ пулӗҫ. Ҫакна чӑваш чӗлхипе кулленхи пурнӑҫра кӑна мар, вӗренӳре те усӑ курччӑр тесе тӑваҫҫӗ.
Сӑмах май, ҫу уйӑхӗнче Чӑваш Енри делегаци Хусанти «Адымнар» вӗрентӳ комплексӗпе паллашнӑ: унти вӗрентӳ ӗҫне, вӗренӳ материалӗсене, уроксен структурине, ачасемпе ашшӗ-амӑшӗн хутшӑнӑвне тишкернӗ. Ҫавӑн пекех Пушкӑрт Республикин тата Ҫурҫӗр Осетин вӗрентӳ системисемпе паллашнӑ.
Ҫапла майпа ЧР Вӗрентӳ институчӗ педагогсене курссем хатӗрлеме, чӑвашла математика терминӗсен словарьне тата шкулсем валли методика материалӗсем тума хушнӑ.
Ҫакна та палӑртса хӑвармалла: ача пахчисенче «Тӑван чӗлхе – анне чӗлхи» проекта пурнӑҫлама палӑртнӑ.
Тутарстанри Аксу районӗнчи шкул ачисемпе педагогсем Элкей районӗнче иртнӗ «Аталан» наципе вӗренӳ форумне хутшӑннӑ.
Ку форум чӑваш халӑхӗн наципе культура аталанӑвне тата этнокультура хӑйнеевӗрлӗхне упрамашкӑн пулӑшать. Аксу районӗнчи шкулсенче вӗренекенсем тата тӑван чӑваш чӗлхе учителӗсем пуҫарулӑхне, пултарулӑхне тата халӑх йӑли-йӗркине юратнине кӑтартнӑ. Вӗсем Чӑваш Республикинчи ертсе пыракан педагогсемпе специалистсем хатӗрленӗ квестсене, вӗренӳ тренингӗсене хутшӑннӑ.
Палӑртмалла: форум чӑвашла иртнӗ. Ҫавӑн пекех ҫавра сӗтел пулнӑ, унта чӑваш чӗлхи учителӗсем, этноблогерсем тата паллӑ хӑнасем хутшӑннӑ.
Пушкӑртстанри Авӑркас районӗнчи Чӑваш Хурамалӗнчи Василий Николаев ячӗллӗ вӑтам шкул кӑҫал 125 ҫул тултарать. Вырӑнти «Урал сасси» хаҫат халӑх тетелӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, юбилея кӗркунне ирттерме палӑртнӑ.
Асӑннӑ тӑрӑхра прӑнакансем иртнӗ ҫул ялӑн 285 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. Ун чухне тӗлпулу Авӑркас ҫӗрӗ ҫинче кӑна мар, Пелепейре те пулса иртнӗ.
«Чӑваш Хурамалсем иртнӗ эрнере чӑвашсем никӗсленӗ хулари 1-мӗш номерлӗ шкула килсе ҫитнӗ. Тӗп сӑлтавӗ — ялти пӗлӳ ҫурчӗн ҫавра ҫулӗпе ҫыхӑннӑ. Иртнӗ ҫул Пелепейӗнчи пӗрремӗш шкул хӑйӗн 130 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ, апла пулсан уяв мешехине, ӑна мӗнле йӗркелемеллине вӗсем лайӑх пӗлеҫҫӗ, ӑнланаҫҫӗ», — хыпарланӑ Юрий Листопад журналист хаҫатра.
Кӳкеҫри шкул-интернатра пӑтӑрмах пулса иртнӗ. Унта ҫивитти тӑррине пусмапа хӑпарма тӑнӑ арҫын персе анса аманнӑ. Кун пирки Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи регионсем хушшинчи патшалӑх инспекцийӗ пӗлтернӗ.
Инкек ҫу уйӑхӗн 19-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Рабочи стена ҫумне тӑратнӑ пусмапа ҫивитти ҫине хӑпарма тӑнӑ. Шкулта, сӑмах май каласан, юсав ӗҫӗ пырать.
Яваплӑ органсем пӑтӑрмах тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ ӗнтӗ. Юсав ӗҫӗпе аппаланаканни — «Империя» ТМЯП.
Патшалӑхӑн ӗҫ инспекцийӗн ӗҫченӗсем тӗрӗслев материалӗсене Следстви комитечӗн республикӑри управленине ярса парӗҫ.
Йӗпреҫ районӗнче спорт шкулӗ уҫасса уҫнӑ та анчах унта кирлӗ оборудование туянса ҫитермен.
«Патвар» спорт шкулне вырӑнти прокуратура тӗрӗсленӗ. Ҫавӑн чухне надзор органӗ унти хӑш-пӗр кӑлтӑка тупса палӑртнӑ.
Спорт шкулӗнчи бассейнта, сӑмахран, ачасене ишме вӗрентнӗ чух кирлӗ инвентарь ҫук. Ҫав шутра стена ҫине ҫакса хумалли тӑватӑ сехет юппиллӗ секундомер, ҫурӑм ҫинче ишме вӗреннӗ чух кирлӗ старт тренажерӗ. Кӗрешме вӗрентекен залра та кирлӗ оборудовани пулман: ятарлӑ тренажер, йывӑр атлетика помосчӗ, ытти хатӗр-хӗтӗр туянман.
Кӑлтӑка пӗтерме хушса надзор органӗ хут ҫырнӑ, ӑна спорт шкулӗн директорӗн ячӗпе шӑрҫӑланӑ.
Чӑваш Енре шкулсенче экзамен хӑш кун тытмаллине палӑртнӑ.
Тӗп патшалӑх экзаменӗн кунӗсем:
ҫӗртме уйӑхӗн 2-мӗшӗнче — математика;
ҫӗртме уйӑхӗн 5-мӗшӗнче — биологи, географи, информатика, физика, акӑлчан чӗлхи;
ҫӗртме уйӑхӗн 6-мӗшӗнче — информатика, акӑлчан чӗлхи, чӑваш чӗлхипе республикӑри пӗрлехи экзамен;
ҫӗртме уйӑхӗн 9-мӗшӗнче — вырӑс чӗлхи;
ҫӗртме уйӑхӗн 16-мӗшӗнче – хими, общество пӗлӗвӗ, информатика, литература;
ҫӗртме уйӑхӗн 19-мӗшӗнче – хими, истори, физика, географи, общество пӗлӗве, информатика, биологи.
Резерв кунсем: ҫӗртме уйӑхӗн 29-мӗшӗнче — математика, утӑ уйӑхӗн 2-мӗшӗнче — вырӑс чӗлхи, утӑ уйӑхӗн 3 тата 6-мӗшӗсенче — ытти мӗнпур предметпа.
Патшалӑхӑн пӗрлехи экзаменӗ:
ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче — истори, литература, хими;
ҫӗртме уйӑхӗн 4-мӗшӗнче — вырӑс чӗлхи;
ҫӗртме уйӑхӗн 8-мӗшӗнче — математика;
ҫӗртме уйӑхӗн 11-мӗшӗнче — общество пӗлӗвӗ, физика;
ҫӗртме уйӑхӗн 15-мӗшӗнче — биологи, географи, ют чӗлхесем (ҫырса);
ҫӗртме уйӑхӗн 18 тата 19-мӗшӗсенче — ют чӗлхесем (сӑмахпа каласа), информатика.
Ҫӗртме уйӑхӗн 22-25-мӗшӗсенче — мӗнпур предметпа резерв кунӗ.
Паян ирхине Шупашкарта каллех сиренӑсем янӑраса кайнӑ. Шкулсемпе ача пахчисене инҫет ҫыхӑну мелӗпе ӗҫлеттереҫҫӗ. Пӗрремӗш сменӑна пынӑ ачасене каялла киле яраҫҫӗ иккен. Иккӗмӗш сменӑра вӗренекенсен шкула каймаллипе каймалла марри кун каҫипе лару-тӑру епле пулнинчен килӗ.
Ывӑл-хӗрне ача пахчине яракан ашшӗ-амӑшне тӗпренчӗкӗсене килте хӑварма сӗннӗ.
Сӑмах май каласан, иртнинче Шупашкарта пилотсӑр вӗҫекен аппаратсем ватса пӗтернӗ ҫуртсене малалла юсаҫҫӗ.
Республикӑна лайӑх хыпар ҫитнӗ. Шупашкарти 47-мӗш шкул Раҫҫейри топ-500 шкул йышне кӗнӗ. Вӑл «Чи лайӑх вӗренӳ организацийӗ – 2026» номинацире ҫӗнтернӗ.
Экспертсем шкулсенчи педагогсен ӗҫӗ-хӗлне, ачасем олимпиадӑсене тата конкурссене хутшӑнса ҫитӗнӳсем тунине, вӗренӳ программисен пахалӑхне хакланӑ.
Палӑртса хӑвармалла: конкурсра ҫӗршыври мӗн пур регионти пин-пин шкул хутшӑннӑ. Эппин, топ-500 йыша кӗни питех те сумлӑ.
Ака уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Шупашкарта «Асамат вулавӑсем - 2026» мероприяти иртнӗ. Вӑл Шупашкарти 13-мӗш вӑтам шкулта пулнӑ.
Унта Ҫӗнӗ Шупашкарти 2-мӗш вӑтам шкулта вӗренекен ачасем те хутшӑннӑ. 7-мӗш класра вӗренекен Виктория Козлова тата Ольга Павлова чӑваш чӗлхипе литературин учителӗпе Людмила Кирилловӑпа хутшӑннӑ. Вӗсем чӑвашла илемлӗ тумланса кайнӑ. Чӑваш поэчӗпе тӗл пулни ачасемшӗн чӑннипех пысӑк савӑнӑҫ пулнӑ.
Светлана Васильевна ачасене хӑйӗн пултарулӑхӗ ҫинчен каласа кӑтартнӑ, ҫырас ӑсталӑхӑн вӑрттӑнлӑхне уҫса панӑ. Вӑл хӑйӗн сӑввисене илемлӗ вуланине ачасем ҫӑвара шыв сыпнӑн итлесе ларнӑ.
Светлана Асамат ачасен ыйтӑвӗсене те кӑмӑлтан хуравланӑ. Вӗсем вара тем пирки те ыйтса пӗлме ӑнтӑлнӑ.
Шкулта ачасене пӗлӳ тӗнчине тӗрлӗ майпа илсе кӗртеҫҫӗ. Вӗренӳ кӗнекисене татти-сыпписӗр шӗкӗлченипе пӗрлех культура мероприятийӗсем урлӑ та вӑл е ку пахалӑха ӑша хывма пулать. Шӑпах ҫапла хакламалла та Шупашкарти 40-мӗш вӑтам шкулта чӑваш концерчӗ иртнине.
Вӗренӳ заведенийӗнчи сцена ҫине ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче «Ҫавал» эстрадӑпа фольклор ушкӑнӗ тухнӑ. Пултарулӑх ушкӑнӗ Чӑваш патшалӑх филармонийӗн артисчӗсенчен тӑрать. Ушкӑн чӑваш юрри-ташшине куракансем патне эстрада урлӑ илсе ҫитерет. Шкулти концертра артистсем авалхи тата паянхи юрӑсене шӑрантарнӑ. Вӗсен илемлӗ тумӗ те мӗне тӑрать!
«Пирӗн шутпа, ҫакӑн пек концертсем чӑваш чӗлхипе халӑх культурине ӑнланма май параҫҫӗ», — тесе пӗтӗмлетнӗ шкул халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче.
+11.3 °C