Чӑваш Енре тинӗс кӑвакарчӑнӗсене асӑрханӑ. Ку хыпара «Хыпар - Вести Чувашия» МАХри каналта пӗлтернӗ.
Пирӗн республикӑра пурӑнман ҫак кайӑксене Геннадий Исаков орнитолог курнӑ иккен. Тинӗс кӑвакарчӑнне тепӗр майлӑ та калаҫҫӗ иккен — хӑшӗсем ӑна кӑнтӑр чарланӗ евӗр пӗлеҫҫӗ. Вӑл Кавказ тӑрӑхӗнче йӑва ҫавӑрать. Ҫавӑнпа Чӑваш Ене вӗҫсе ҫитни – тӗлӗнмелле пулӑм шутланать.
Сӑмах май каласан, орнитологсем кайӑксене те шута илеҫҫӗ. Ун валли вӗсен хӑйсен меслечӗ пур. Орнитологсем тата кайӑк-кӗшӗк тусӗсем пулӑшнипе вӑл е ку тӑрӑхра мӗнле кайӑк мӗн чухлӗ пулнине палӑртаҫҫӗ.
Шупашкар районӗнчи Хосантайра пурӑнакансем ялти пӗчӗк юханшыв таса марришӗн пӑшӑрханаҫҫӗ. Кун пирки «ПроГород» хаҫат пӗлтернӗ.
Хосантай ялӗпе юхса иртекен пӗчӗк юханшыв юлашки вӑхӑтра ҫуллӑ-хура тӗсленсе кайнӑ.
«Юханшыв иккӗмӗш кун ӗнтӗ мазутлӑ. Вӑл ялти пӗвене лекет. Ним те тумасан вӑл Ункӑ юханшывне юхса ҫитет, кайран Атӑла юхса тухать», — пӑшӑрханаҫҫӗ канӑҫсӑр чунлӑ ял ҫыннисем.
Маларах асӑннӑ ҫӑлкуҫри кӗске хыпарта мазут ялти юханшыва ӑҫтан лекнине каламан. Ку ыйтӑвӑн хуравне яваплӑ специалистсем ятарлӑ тӗрӗслев ирттерсен тупса палӑртма пултарӗҫ.
«Ҫанталӑк 21» сайт ку эрнере мӗнле ҫанталӑк пулассине пӗлтернӗ.
Паян тата ыран шӑрах пулӗ, термометр 30 градус таран кӑтартӗ. Юнкун вара хӑш-пӗр вырӑнта аслатиллӗ ҫумӑр ҫума пултарать. Кӗҫнерникун тата эрнекун ҫанталӑк кӑшт уҫӑлтарӗ, термометр 24-26 градус ӑшӑ кӑтартӗ. Шӑматкун та ҫавӑн пекех пулӗ, анчах ҫил вӑйланӗ. Вырсарникун та хушӑран вырӑнӑн-вырӑнӑн ҫумӑр ҫума пултарать.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫуркуннен юлашки эрни сивӗ тата ҫумӑрлӑ килӗ. Пӗр тӑваткал метр лаптӑк ҫине 30 литр шыв ӳкме пултарӗ. Ҫу уйӑхӗн 26-мӗшӗнченпе термометр 10-15 градус кӑна кӑтартӗ. Ҫанталӑк ҫуллахи уйӑх пуҫламӑшӗнче ӑшӑтас шанчӑк пур.
Ҫитес эрнере ҫанталӑк ҫуллахи пек ӑшӑтӗ. Ҫапла пӗлтерет «Ҫанталӑк 21» сайт.
Анчах паян тата вырсарникун вырӑнӑн-вырӑнӑн аслатиллӗ ҫумӑр ҫӑвӗ.Тунтикунран вара уяртӗ. Тунтикунран пуҫласа юнкунччен 30 градуса яхӑн ӑшӑ пулӗ. Ҫу уйӑхӗн 22-24-мӗшӗсенче кӑнтӑрласерен 20 градус таран ӑшӑтӗ. Унтан кӑштах сивӗтӗ. Ҫу уйӑхӗн юлашки эрнинче вара термометр каллех 23-25 градус ӑшӑ кӑтартӗ.
Ҫу уйӑхӗнчи йӑлана кӗнӗ «ҫӗмӗрт сивви» хӑҫан килӗ? «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере. Анчах, телее, нумайлӑха мар. Паян кӑнтӑрла хыҫҫӑн тата каҫхине вырӑнӑн-вырӑнӑн аслатиллӗ ҫумӑр ҫӑвӗ, ҫав вӑхӑтра ҫил вӑйланӗ, хӑш-пӗр тӑрӑхра пӑр ҫума пултарӗ. Шӑматкун 12-17 градус кӑна ӑшӑ пулӗ. Вырсарникун та уяр тӑрӗ, анчах тата кӑштах сивӗтӗ.
Ҫӗрлесерен вара 2-7 градус кӑна ӑшӑ пулӗ, хӑш-пӗр вырӑнта тӑм ӳкме пултарӗ. Ҫавӑнпа ӑшша юратакан пахча ҫимӗҫ калчине уҫӑ вырӑна лартма васкамалла мар. Тунтикун хушӑран ҫумӑр ҫӑвӗ, сывлӑш каллех 20 градус таран ӑшӑнӗ. Ытларикун тата юнкун аслатиллӗ ҫумӑр ҫӑвӗ, кӑнтӑр енчен вӗрекен ҫил вӑйланӗ.
Ҫитес эрнен иккӗмӗш ҫурринче ҫанталӑк 20 градус ытла ӑшӑ тӑрӗ. Канмалли кунсенче вара, ҫу уйӑхӗн 16-17-мӗшӗсенче, 25 градус таран ӑшӑтӗ.
Ку эрнере ҫанталӑк ҫуллахи пек ӑшӑ пулассине пӗлтернӗ «Ҫанталӑк 21» сайт.
Кӑнтӑрласерен термометр 23-35 градус таран кӑтартӗ, хӑш-пӗр вырӑнта – 28. Чи ӑшӑ кун кӗҫнерникун пулӗ, 30 ҫул каяллахи рекорд ҫӗнелме пултарӗ. Анчах каҫ енне вырӑнӑн-вырӑнӑн аслатиллӗ ҫумӑр ҫӑвӗ. Эрнекун каҫхине те ҫумӑр ҫума пултарӗ.
Канмалли кунсенче каллех ҫанталӑк пӑсӑлӗ, ҫумӑр ҫукалӗ. Кӑнтӑрласерен 9-14 градус ӑшӑ пулӗ. Ҫил вӑйланӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, уяв кунӗсенчи канмалли кунсем хыҫҫӑнах ӑшӑ таврӑнӗ: ҫу уйӑхӗн 12-15-мӗшӗсенче 20 градус таран ӑшӑтӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт ҫанталӑк хӑҫан ӑшӑтассине пӗлтернӗ. Анчах кӑштах чӑтма тивӗ.
Ыран кӑнтӑрлаччен каллех йӗпе юр ҫума пултарать, ҫил те вӑйланать. Кӑнтӑрла хыҫҫӑн кӑна термометр 5-10 градус кӑтартӗ, анчах 0 градус пек туйӑнӗ. Вырсарникун та ҫиллӗ пулӗ, хушӑран ҫумӑр ҫӑвӗ, ҫанталӑк 7-12 градус таран ӑшӑтӗ.
Тунтикун каллех сивӗтӗ, ҫумӑр ҫӑвӗ, ҫил те лӑпланмӗ-ха, самай вӑйлӑ вӗрӗ. Ытларикун вырӑнӑн-вырӑнӑн юр ҫума пултарать. Юнкун хыҫҫӑн тин ҫил лӑпланӗ, ӑшӑтма тытӑнӗ.
Сайт малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, ҫу уйӑхӗн 1-3-мӗшӗсенче ҫанталӑк 13-18 градус таран ӑшӑтӗ. Анчах ҫумӑр ҫукалани пахчара ӗҫлеме чӑрмантарӗ.
Паян ҫанталӑк ака уйӑхӗнчи пек мар – хӗллене лекнӗ пекех. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, юр татах ҫӑвӗ-ха.
Кӗҫӗр республикӑри ҫурҫӗр-анӑҫ енчи округсенче ҫил-тӑман вӗҫтерӗ, 3 градус таран сивӗ пулӗ. Ытларикун вара чылай округра йӗпе юр ҫӑвӗ. Шупашкарта кӑнтӑрла хыҫҫӑн вӑйлӑ йӗпе юр ӳкме тытӑнӗ. Юр юнкун кӑнтӑрлаччен ҫума пултарӗ. Юнкун ҫӗрле самай, 3-8 градус таран, сивӗтӗ. Кӗҫнерникун ирхине уяртӗ, анчах кӑнтӑрла хыҫҫӑн пӗлӗтленӗ. Канмалли кунсенче те пӑрлӑ ҫумӑр ҫума, аслати авӑтма пултарать.
Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, хальлӗхе хӑҫан ӑшӑ пуласси паллӑ мар. Ҫитес эрнере те ҫанталӑк сивӗ тӑрӗ, татах юр ҫума та пултарӗ.
Кӑҫал ҫулла, пӗтӗмӗшле илсен, сывлӑш температурипе климат нормипе килӗшӳллӗн пулӗ, ҫумӑр вара кӑшт ытларах ҫӑвӗ. Ҫапла пӗлтерет «Ҫанталӑк 21» сайт.
Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, чи ӑшши утӑ уйӑхӗ пулӗ, аслатиллӗ ҫумӑр ытларах ҫӑвӗ. Ҫурла уйӑхӗ те ӑшӑ килӗ-ха, ун чухне те ҫумӑр самай ҫӑвӗ, анчах аслати сахалрах авӑтӗ. Ҫӗртме уйӑхӗ сывлӑш температурипе те, ҫумӑр тӗлӗшӗнчен те климат нормипе килӗшсе тӑрӗ: анчах кашни виҫҫӗмӗш кун тенӗ пек аслати авӑтӗ. Авӑн уйӑхӗ – ҫумӑрлӑ, юпа уйӑхӗ типӗ килӗ.
Ҫу уйӑхӗ те пӗтӗмӗшле илсен климат нормипе килӗшсе тӑрӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере ӑшӑ пулӗ. Хальлӗхе, паян, ӑмӑр ҫанталӑк, ыран ирхине вара ҫумӑр та ҫӑвӗ. Анчах ҫанталӑк сивӗтмӗ, пачах тепӗр май – ӑшӑтӗ: кӑнтӑрла хыҫҫӑн термометр 12-17 градус кӑтартӗ.
Юнкун уяртӗ. Анчах ҫил вӑйланӗ, ҫавна пула сивӗрех пек туйӑнӗ. Ҫӗрле вара ҫил лӑпланӗ, анчах шӑнтма пултарӗ. Кӗҫнерникун тата эрнекун та уяр пулӗ. Эрнекун пушшех те ӑшӑтӗ: термометр 15-20 градус таран кӑтартӗ. Анчах канмалли кунсенче самаях сивӗтӗ, ҫумӑр та ҫукалӗ.
Сайт малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере те ҫанталӑк сивӗрех пулӗ.
+18.1 °C