Хӗлле сыв пуллашма васкамасть-ха. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, вӑл паян хӑйӗн пирки тепӗр хутчен аса илтерӗ
Анчах Шупашкарта пурӑнакансен кӑна хӗллехи ҫанталӑка тепӗр хутчен курма тивӗ. Сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, паян кӑнтӑрла хыҫҫӑн республикӑн кӑнтӑр-анӑҫ енче ҫумӑр ҫӑвӗ, аслати те авӑтма пултарать. Ҫурҫӗр-тухӑҫ енчи округсенче вара, ҫав шутра Шупашкар хулинче те, каҫхине тата ҫӗрле йӗпе юр ҫӑвӗ.
Тунтикун хӑш-пӗр округра ҫумӑр ҫукалӗ. Ытларикунран вара ҫанталӑк 13-18 градус таран ӑшӑтма тытӑнӗ, анчах ҫиллӗ пулӗ. Ҫил ҫитес эрнен иккӗмӗш ҫурринче кӑна лӑпланӗ.
Юлашки кунсенче ҫанталӑк сивӗтрӗ. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, Мӑнкунра та юр ҫума пултарӗ.
Паян ҫумӑр ҫӑвать, ҫӗрле те ҫукалӗ, тӗтра карса илме пултарӗ. Ыран та ҫанталӑк ҫумӑрлӑ пулӗ, ҫӗрле сивӗтӗ. Юнкун ирхине хӗвел тухса савӑнтарӗ, анчах каҫ енне ҫумӑр ҫума тытӑнӗ, ҫӗрле те чарӑнмӗ.
Кӗҫнерникун та ҫумӑрлӑ пулӗ, каҫ енне вара йӗпе юр ӳкме тытӑнӗ. Эрнекун ир валли республикӑн ҫурҫӗр пайӗнче 5 сантиметр хулӑнӑш таран ҫитме пултарӗ. Термометр «минус» кӑтартнӑран ҫулсем пӑрлак пулӗҫ. Мӑнкунра та йӗпе юр ҫӑвӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере ҫанталӑк лайӑхланӗ, уяртӗ, 15-20 градус таран ӑшӑтӗ.
Ҫанталӑк пире малалла тӗлӗнтерӗ: паян тӗтреллӗ (вӑл ӗнертенпе сирӗлмест ӗнтӗ), шӑматкун уяртӗ, вырсарникун аслати авӑтма пултарӗ, тунтикун йӗпе юр ҫӑвӗ, ҫитес эрне вӗҫнелле вара юр ҫуса лартма пултарӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ыран, шӑматкун, 9-14 градус таран ӑшӑтӗ, ҫӗрле ҫумӑр ҫума тытӑнӗ. Вырсарникун республикӑна сывлӑшӑн сивӗ фрончӗ килӗ, вырӑнӑн-вырӑнӑн ҫумӑр ҫӑвӗ, кӑнтӑр енчи округсенче вара аслати авӑтма пултарӗ. Каҫхине республикипех юр ҫӑвӗ.
Тунтикун йӗпе юр ҫӑвӗ, хӑш-пӗр ҫӗрте – вӑйлах. Ҫитес эрнен пӗрремӗш ҫурринче ҫанталӑк 8–10 градус ӑшӑ пулӗ, ҫумӑр ҫукалӗ. Ытларикун ҫил вӑйланӗ, ҫеккунтра 18 метр хӑвӑртлӑхпа вӗрӗ. Кӗҫнерникун «минус» таранах сивӗтӗ, юр ҫӑвӗ: эрнекун ир валли 5–10 сантиметр хулӑнӑш ҫуса лартӗ. Кун пек сивӗ ҫанталӑк Мӑнкунччен, акан 12-мӗшӗччен, тӑрӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере аслати авӑтма пултарать.
Сайт ку эрнере мӗнле ҫанталӑк пулассине палӑртнӑ. Юнкунччен уяр ҫанталӑк тӑрӗ. Юнкун ку эрнери чи ӑшӑ кун пулӗ. Ун чуне термометр 11-16 градус кӑтартӗ.
Кӗҫнерникунран пуҫласа вара вӑхӑтӑн-вӑхӑтӑн ҫумӑр ҫӑвӗ. Хушӑран аслати авӑтма пултарать. Эрнекун та ҫумӑр ҫӑвас хӑрушлӑх пур. Шӑматкун ҫил вӑйланӗ. Канмалли кунсенче пӗлӗтлӗ ҫанталӑк пулӗ, ҫумӑр ҫума пултарӗ.
Эрнен иккӗмӗш ҫурринче кӑнтӑрласерен кӑштах сивӗрех пулӗ, каҫсерен вара шӑнтмӗ, хальхинчен ӑшӑрах пулӗ. Ҫапла юр та хӑвӑртрах ирӗлме тытӑнӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт ҫитес кунсенче мӗнле ҫанталӑк пулассине пӗлтернӗ.
Кӗҫӗр республикӑра хӑш-пӗр вырӑнта тӗтре карса илӗ, термометр «минус» кӑтартнӑ май шӑнтӗ. Шӑматкун хӗвеллӗ ҫанталӑк пулӗ. Вырсарникун каҫ енне циклон килӗ, кӑштах ҫумӑр ҫӑвӗ. Тунтикун вара каллех хӗвел тухӗ.
Ҫитес эрнере кӑнтӑрласерен 10-15 градус таран ӑшӑ пулӗ, ҫӗрлесерен – 3-8 градус ӑшӑ. Ытларикунран пуҫласа пӗлӗтлӗ, хушӑран уяртакан ҫанталӑк хуҫаланма тытӑнӑ, хӑш-пӗр вырӑнта ҫумӑр ҫукалӗ.
Хальлӗхе кустӑрма шинисене ҫуллахисемпе улӑштарма сӗнмеҫҫӗ: ака уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче сивӗсем таврӑнӗҫ-ха. Кунсӑр пуҫне хӑш-пӗр кунсенче йӗпе юр та ҫукалӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере те ака уйӑхӗнчи пек ӑшӑ та типӗ ҫанталӑк пулӗ. Кӑнтӑрласерен термометр 5-10 градус ӑшӑ кӑтартӗ. Ку ака уйӑхӗн 12-мӗшӗнчи климат нормипе килӗшсе тӑрать. Ҫӗрлесерен вара шӑнтӗ. Ҫавна май ҫулсем пӑрлак пулӗҫ, хӑш-пӗр ҫӗрте тӗтре карса илӗ. Эрне тӑршшӗпех ҫил тӳлек вӗрӗ. Кӗҫнерникун республикӑна пӗрремӗш ҫурхи ҫумӑр ҫитӗ, анчах питех вӑйлӑ ҫумӗ.
Паянхи куна илес тӗк, юр хулӑнӑшӗ 62 сантиметрпа танлашать. Ку иртнӗ эрнерипе танлаштарсан, 13 сантиметр пӗчӗкрех.
Голландири Ватт тинӗсӗнчи хӑйӑрлӑ утравсенче йӑва ҫавӑрнӑ тинӗс кайӑкӗсем хӑйсем сисмесӗрех тавралӑха улӑштараҫҫӗ. Кайӑксен каяшӗ хӑватлӑ удобрени пулса тӑнӑ. Вӑл ӳсентӑрансене хӑвӑртрах ӳсме пулӑшать, ҫапла май хӑйӑр ҫирӗпленет, дюнӑсем йӗркеленеҫҫӗ.
Утрехт университетӗнчи Флорис ван Рес тӗпчев ирттернӗ. Вӑл тупса палӑртнӑ тӑрӑх, кайӑксем ӗрчекен вырӑнсенче курӑк ҫӑрарах ӳсет, кӳршӗри лаптӑксемпе танлаштарсан маларах симӗсленме пуҫлать. Азотӑн изотоп йышне тишкернӗ хыҫҫӑн ӳсентӑрансем валли питӗ кирлӗ ҫак япала шӑпах кайӑк каяшӗнчен — гуаноран — йӗркеленнине ҫирӗплетнӗ. Тинӗс кайӑкӗсен каяшӗнче йывӑр изотопсем йышлӑ пулнӑ, вӗсем хӑйӑр курӑкӗпе пырей пек ӳсентӑрансенче пухӑннӑ. Ҫак курӑксем ҫил вӗҫтерекен хӑйӑра ыттисенчен лайӑхрах тытса чарма пулӑшнӑ. Ҫапла вара дюнӑсене йӗркеленме май туса панӑ.
Утрав ҫыранӗсене юхтарса каякан вӑйлӑ ҫил-тӑвӑл хыҫҫӑн кайӑк йӑвисем пур вырӑнта курӑк хӑвӑртрах ҫӗнӗрен ӳссе ларнӑ. Ҫакӑ тавралӑха малтанхи тӑрӑма таврӑнма пулӑшнӑ. Ҫапла вара, кайӑксем утравсем ҫинче ахаль пурӑнмаҫҫӗ теме пулать, вӗсем утравсене ҫӗнӗрен чӗрӗлме пулӑшаҫҫӗ.
«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, пуш уйӑхӗн пӗрремӗш ҫурри ахаль чухнехинчен 1 градус ӑшӑрах пулнӑ. Юр майӗпен ирӗлсе пырать. Юлашки эрнере юр хулӑнӑшӗ 11 сантиметр чакнӑ.
Ҫитес кунсенче ҫанталӑк питех улшӑнмӗ. Ку эрнере те уяр, кӑштах пӗлӗтлӗ ҫанталӑк тӑрӗ. Каҫсерен шӑнтӗ, ҫавна май ҫулсем пӑрлах пулӗҫ.
Эрне вӗҫӗнчен кӑна кӑштах улшӑнусем пулӗҫ. Ун чухне пӗлӗтленӗ, кӑштах сивӗтӗ. Шӑматкун ҫил вӑйланӗ.
Анчах тепӗр эрнинчен каллех антициклон ҫитӗ: ӑшӑ та хӗвеллӗ ҫанталӑк хуҫаланма тытӑнӗ.
Улатӑр округӗнчи Кире посёлокӗ ҫывӑхӗнче ҫурт-йӗр тӑвас ӗҫре усӑ курмалли хӑйӑрӑн ҫӗнӗ вырӑнне тупнӑ. Чӑваш Республикин ҫутҫанталӑк пурлӑхӗсен министерстви ҫакна ҫирӗплетнӗ: ҫӗнӗ вырӑнтан пурӗ 2,76 миллион кубометр хӑйӑр кӑларма пулать. Ку пысӑк пуянлӑха «Анмар» общество тупса палӑртнӑ.
Республикӑри ҫутҫанталӑк пурлӑхӗсен министрӗ Эмир Бедертдинов каланӑ тӑрӑх, кунти хӑйӑр пахалӑхлӑ, вӑл ҫурт-йӗр тӑма юрӑхлӑ. Ҫак ҫӗнӗ вырӑн регионти строительсене кирлӗ материалпа тивӗҫтерме пулӑшӗ.
Чӑваш Республикинче пӗтӗмпе ҫӗр айӗнчи пуянлӑхӑн 219 вырӑнӗ пур, вӗсенчен ытларах пайӗ, 135-шӗ — хӑйӑрпа тӑм кӑлармаллисем. Вырӑнти материала кӑларни ҫурт-йӗр тӑвакан предприятисен тӑкакӗсене палӑрмаллах чакарма май парать.
Ҫуркунне ҫитрӗ. Ҫанталӑкӗ те ӑшӑтса пырать ав. Ӑшӑ кунсем ҫывхарнине кӑна кӑтармасть-ха — Чӑваш Ене шӑнкӑрчсем те вӗҫсе килнӗ.
Вӗсене Александр Яковлев орнитолог Шупашкар округӗнчи Ҫӗньялта асӑрханӑ.
Аса илтерер: Чӑваш Ене кураксем те вӗҫсе килнӗ. Кун пирки сайтра пӗлтернӗччӗ. Вӗсене Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче асӑрханине «Ҫыхӑнура» портал хыпарланӑччӗ. Сайт журналисчӗсем Геннадий Исаков орнитолога ӑнлантарма ыйтнӑ. «Кураксем вӗҫсе килнех пулмалла, мӗншӗн тесен хулара вӗсен йышӗ ӳснӗ. Ҫак хӗлле кунта нумай кайӑк хӗл каҫнине пӑхмасӑр. Ман шутпа, кураксем вӗҫсе килнӗ теме юрать», — тенӗ Геннадий Исаков.
+18.1 °C