Чӑваш Енре пулла кайсан аптӑраса ӳкнӗ арҫын пурнӑҫне ҫӑлса хӑварнӑ. Тӗрӗссипе каласан, пӑтӑрмах пулӑпа пачах та ҫыхӑнман. Арҫын панулми ҫинӗ. Ҫавӑн хыҫҫӑн вӑл аптӑраса ӳкнӗ.
Улатӑрта пурӑнакан 47 ҫулти арҫын шӑши сивчирне ҫаклатнӑ. Тухтӑрсем шухӑшланӑ тӑрӑх, хантавируса арҫын пулӑра ҫаклатма пултарнӑ. Пулӑ тытса ларнӑ чухне вӑл ҫуман панулми ҫинӗ. Ҫак ҫимӗҫе кӑшлакан чӗрчунсем чир лектерсе хӑварама пултарнӑ.
Арҫынна больницӑна илсе пынӑ чухне вӑл хӑйне питех те япӑх туйнӑ. Ҫав вӑхӑтра унӑн пӳри ӗҫлеме пӑрахнӑпа пӗрех пулнӑ.
Шӑши сивчирӗ малтанласа урӑх чир евӗр палӑрма пултарать иккен. Ҫын хӑйне шӑнса пӑсӑлнӑ чухнехи евӗр туять, кайран унӑн юн тымарӗсем тата шалти органӗсем сиенленеҫҫӗ. Шӑпах ҫавӑн пек пулса тухнӑ та Улатӑрти вӑйпиттин.
Паян пурнӑҫ тулӑх та ашшӗ-амӑшӗ ывӑл-хӗрне ним мар мотоцикл туянса параҫҫӗ. Пӗр-пӗринпе ӑмӑртмалла тенӗ пек ярӑнаҫҫӗ унпа яшсемпе хӗрсем. Шучӗпе «А» категориллӗ водитель прави кирлӗ те, анчах ӑна никам та пӑхса тӑмасть, руль умне ларса вӗҫтерет.
Авӑн уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Муркаш районӗнчи Шомик ялӗ тӗлӗнче пулса иртнӗ инкекре Шупашкарта пурӑнакан, тӑххӑрмӗш класра вӗренекен икӗ ача аманнӑ. Питбайкпа пыракан арҫын ача ҫул айккинче выртакан пӗрене ҫине пӑрӑнса кайса персе аннӑ. Ун хыҫӗнче тепӗр питбайкпа вӗҫтерсе пыракан хӗрача та ҫав пӗрене ҫинех пырса кӗнӗ.
Вӗсем иккӗшӗ те кӗлетекене шанчӑклӑ хӳтӗлекен тумпа пулнӑран йывӑр суранланса пӗтмен, апла пулин те иккӗшне те больницӑна илсе кайнӑ.
Пирӗнпе кӳршӗллӗ республикӑра паян инкек пулса иртнӗ. Сӑмах Тутарстан пирки пырать. Унта самолёт персе аннӑ.
Ҫӑмӑл моторлӑ «Cessna» Шемордан ялӗнче ӳкнӗ.
Асӑннӑ самолёт тренировкӑна тухнӑ иккен. Кабинӑра инструктор тата лётчика вӗренекен ҫын ларса пынӑ. Тахӑш самантра самолёт телевышкӑна персе лекнӗ. Унтан вӑл персе аннӑ. Самолёт пӗр ҫыннӑн картишне ӳкнӗ.
Инкекре кил хуҫисем тата вӗсен пурлӑхӗ шар курман. Апла пулин те пысӑк ҫухатусӑр иртмен. Самолётри инструктор тата самолётпа ҫӳреме вӗренекен ҫын — курсант – пурнӑҫӗ ҫапла майпа сарӑмсӑр татӑлнӑ. Тепӗр майлӑ каласан, ку инкек сахалтан та икӗ ҫемьене пысӑк хуйхӑ илсе килнӗ. Йывӑр хуйха тӳссе ирттерме вилнисен ҫывӑх ҫыннисене самай вӑхӑт кирлӗ пулӗ.
Ӗнер Ҫӗнӗ Шупашкарта ҫул ҫинче инкек пулса иртнӗ.
«Мерседес» машинӑпа ҫула тухнӑ водитель хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухса кайса «Лада» автомобильпе ҫапӑннӑ. Ют ҫӗршывра туса кӑларнӑ водителӗ инкекре вилмеллех аманнӑ. Унсӑр пуҫне салонта ларса пынӑ тепӗр ҫынна, 26 ҫулти каччӑна, больницӑна ӑсатнӑ. Анчах вӑл паян куҫне ӗмӗрлӗхе хупнӑ.
«Мерседес» рулӗ умӗнче пулнӑ 26 ҫулти ҫамрӑк водитель правине 2023 ҫулта илнӗ. Эрех ӗҫнипе ӗҫменнине тӗрӗсленме килӗшменрен кӗҫех вӑл водитель прависӗр тӑрса юлнӑ. Удостоверение пӗлтӗрхи кӗркунне ҫеҫ каялла тепре илнӗ.
«Лада» машинӑн водительне (руль умӗнче хӗрарӑм пулнӑ) тата салонти икӗ пассажира (вӗсенчен пӗри 4 ҫулти ача) больницӑна илсе кайнӑ. Тухтӑрсем вӗсен сывлӑхне тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн вӗсене киле янӑ.
Вӑрмар районӗнчи пӗр ялта пурӑнакан арҫын тухтӑрсене алӑра эрех черкки тытса кӗтсе илнӗ. Унран та ытларах, тухтӑр хӑйне пулӑшма хӑтланнӑ чухне те вӑл черккене алӑран яман, ним пулман пек ӗҫсе ларнӑ.
Кивӗ Вӑрмар ялӗнче пурӑнакан 50 ҫулти арҫынна япӑх пулса кайнӑ та тухтӑра чӗнсе илнӗ. Анчах арҫын тухтӑр тӗрӗсленӗ самантра та эрех ӗҫнӗ. Фельдшер пациента катетерти юн эрехе пула юхать тесе чарма хӑтланнӑ та арҫын тарӑхса кайнӑ, шурӑ халатлине усал сӑмахпа вӑрҫса пӗтернӗ.
Фельдшер апла пулин те хӑйӗн тивӗҫне пурнӑҫланӑ, анчах хӑйне кӳрентернине каҫарма щутламан, прокуратурӑна евитленӗ. Пӑтӑрмах ял арҫыннине штрафланипе вӗҫленнӗ. Сумми пысӑках мар та (пурӗ 3 пин тенкӗлӗх штрафланӑ) ҫапах та явап тытмах тивет.
РФ Сывлӑх сыхлавӗн министерстви ҫулсерен ирттерекен Пӗтӗм Раҫҫейри конкурса пӗтӗмлетнӗ. Палӑртма кӑмӑллӑ: Чӑваш Енри 7 тухтӑр пысӑк наградӑна тивӗҫнӗ.
«Чи лайӑх стоматолог» номинацире Ҫӗнӗ Шупашкар хулин стоматологи поликлиникинчи Лилия Гафурова мала тухнӑ. Раҫҫейри чи лайӑх офтальмолог Республикӑри клиника офтальмологи пульницинчи Татьяна Николаева пулса тӑнӑ. Федерацин травматологи, ортопеди тата эндопротезировани центрӗнче ӗҫлекен Надежда Серафимова чи лайӑх лаборант ятне тивӗҫнӗ.
Травматолог-ортопедсен йышӗнче Республикӑри ача-пӑча клиника пульницинчи тухтӑр Игорь Ластухин иккӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. Медицинӑра ҫӗнӗ направлени шухӑшласа кӑларнӑшӑн Андрей Дьячкова, Вера Ивановӑна тата Татьяна Винокура ятарлӑ премипе палӑртнӑ. Вӗсем инсульт пулнӑ пациентсене пулӑшмалли виҫӗ уровеньлӗ система хатӗрленӗ.
Раҫҫей конкурсӗнче мала тухнӑ тухтӑрсене ЧР Элтеперӗ Олег Николаев саламланӑ, профессие парӑнса ӗҫленӗшӗн тав тунӑ.
Санитари вертолечӗ каллех ҫула тухнӑ. Хальхинче вӑл ҫул-йӗр ҫинчи аварире шар курнӑ 23 ҫулти пациента Улатӑр хулинчен Шупашкара илсе ҫитернӗ.
Арҫын аварире пуҫне амантнӑ, унӑн пуҫ мими чӗтреннӗ, ури хуҫӑлнӑ, пилӗкӗ тата ҫурӑм шӑмми суранланнӑ. Сиплевсӗр пуҫне ӑна тӗплӗнрех тӗрӗслемелле те пулнӑ. Ҫавӑнпа сывлӑхӗ кӑшт йӗркеленсен ҫамрӑк арҫынна Республикӑри клиника пульницине илсе ҫитерме санавиаци чӗнсе илме заявка панӑ.
Паллах, тӳпере вӗҫекен вертолет, машинӑпа танлаштарсан, пациента Шупашкар хулине хӑвӑртрах илсе ҫитернӗ. Ҫулпа силленсе пырсан унӑн сывлӑха япӑхланма та пултарнӑ. Республикӑри клиника пульницинче ӑна тухтӑрсем пулӑшнӑ.
Чӑваш Енре 44 ҫулти хӗрарӑм хырӑмӗ ӳссе пынине шута хуман, пульницӑна кайман. Нумаях пулмасть унта ҫитмех тивнӗ: хырӑмӗ вӑйлӑ ыратма тытӑннӑ.
Вӑл тухтӑр патӗнче 2007 ҫултанпа пулман иккен. Шупашкарти Хулари клиника пульницинче ӗҫлекен специалистсем тӗрӗсленӗ те унӑн ҫӑмарталӑхӗнче тем пысӑкӑш мӑкӑль ӳссе ларнине асӑрханӑ. Ҫийӗнчех операци тунӑ.
Операци вӑхӑтӗнче ҫӑмарталӑхӗнчен пысӑк мӑкӑль, ҫуралас патне ҫитнӗ ача пысӑкӑшскере, касса кӑларнӑ. Унтан 5 литр шӗвек тухнӑ.
Юрать, вӑхӑтра операци туса ӗлкӗрнӗ. Унсӑрӑн пациенткӑн капсула ҫурӑлма е перетонит пулма пултарнӑ.
Уйрӑм заведующийӗ Ирина Едифанова вӑхӑтра пулӑшни унӑн пурнӑҫне ҫӑлма май панине палӑртнӑ.
Чӑваш Енри санитари авиацийӗ Ҫӗмӗрле хулинчи хӗрарӑма Шупашкара илсе ҫитернӗ. Ӑна Республикӑри клиника пульницин тухтӑрӗсем йышӑннӑ.
Хӗрарӑм районти тӗп пульницӑн терапи уйрӑмне килнӗ, пуҫ ыратнине, сулахай алӑ-ури вӑйсӑрланнине каланӑ. Тухтӑрсем компьютер томографийӗ тунӑ та пуҫӗнче темле пысӑк япала ӳснине палӑртнӑ. Унтан специалистсем Шупашкарти тухтӑрсемпе телемедицина консультацийӗ ирттернӗ. Вӗсем хӗрарӑма профильлӗ стационара илсе кайма йышӑннӑ, вертолет чӗнсе илнӗ.
Санавиаци хӗрарӑма Шупашкара ҫав кунах илсе ҫитернӗ. Республикӑри клиника пульницинче ӑна малалла тӗрӗслӗҫ, сиплев палӑртӗҫ. Тухтӑрсем палӑртнӑ тӑрӑх, ӑна кайран реабилитаци те кирлӗ пулма пултарать.
Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта кашни ир зарядкӑран пуҫланать. Кунта сӑмах асӑннӑ центрти стационар уйрӑмӗнче пурӑнакансем пирки пырать.
Стационар уйрӑмӗнче пурӑнакан кинеми-мучие кашни кунах, ирхи апат ҫинӗ хыҫҫӑн, хӑтлӑ музыка залне йыхравлаҫҫӗ. Унта ватӑсем ларса зарядка тӑваҫҫӗ. Ҫапла-ҫапла. Мӗншӗн тесен тӑрса хускану тума вӗсене ҫӑмӑл мар: пуҫ ҫаврӑнса кайма пултарать, сулӑнса каясран хӑрамалла. Ҫавӑнпа та ларса тумалли хусканӑва пурнӑҫлаҫҫӗ. Мӗн хыҫҫӑн мӗн тумаллине специалист кӑтартса пырать.
Ҫынсен ҫулне кура ирттерекен хускану ватӑсен шӑм-шакне ҫӑмӑллӑх кӳрет. Хӑйсем калашле, ытлашши хытса ларасран пулӑшать. Зарядка тума ӳркенекенсене е вӑй ҫуккисене вара хистемеҫҫӗ.
+6.3 °C