
Санитари авиацийӗ Улатӑр округӗнчи Алтышево поселокӗнче пурӑнакан 85 ҫулти арҫынна икӗ ҫулта Шупашкар хулине икӗ хутчен илсе ҫитернӗ.
Михаил Кипкаев чӗрепе аптӑрать. Санитари вертолечӗ пӗрремӗш хутчен ун патне 2024 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче килнӗ. Унӑн ун чухне инфаркт пулнӑ. Улатӑр районӗн пульницин тухтӑрӗсем пӗр тӑхтамасӑр санитари авиацине чӗнсе илнӗ. Экипаж ватӑ арҫынна пульницӑна илсе ҫитернӗ.
Ун чухне арҫын питӗ йывӑр аптӑранӑ, ыратнине темиҫе кун чӑтнӑ, нитроглицирен ӗҫнӗ, дозӑна пысӑклатса пынӑ. Ҫавӑнпа пӗрремӗш вӗҫеве вӑл астуса та юлман.
Иккӗмӗш хутчен ӑна кӑҫал авӑн уйӑхӗнче Шупашкара вертолетпа илсе ҫитернӗ. Вӑл татах чӗрепе аптӑраса ӳкнӗ. Хальхинче вӑл вертолетпа вӗҫнине астуса юлнӑ.

Шупашкар хулинче пурӑнакан 30 ҫулти арҫын тусӗсемпе уявра сӗтел хушшинче апатланнӑ хыҫҫӑн хӑйне япӑх туйма пуҫланӑ. Хырӑмӗ вӑйлӑрах та вӑйлӑрах ыратма пуҫланӑ. Каяшра юн пулни ӑна тата вӑйлӑрах хӑратса пӑрахнӑ.
Арҫын Хулан тӗп пульницине терапевт патне кайнӑ. Тухтӑр ӑна тӳрех тӗрӗсленме янӑ. ФГДС тусан нимӗн те тупса палӑртман, колоноскопи вара пыршӑлӑхра темӗнле япала пуррине асӑрханӑ. Шӑл хушшине тасатмалли патак пыршӑлӑха тӑрӑннӑ иккен.
Хулан 1-мӗш клиника пульницинчи хирургсем патака эндоскопи мелӗпе кӑларнӑ. Халӗ пациентӑн пурнӑҫӗ хӑрушлӑхра мар, вӑл сипленет.
Аса илтерер: кӑҫал ҫулла Шупашкарта пурӑнакан арҫыннӑн вун ик пумӑклӑ пыршӑлӑхӗнчен шӑл тасатмалли патак кӑларнӑ.

Канаш хулинче ача ҫуратмалли уйрӑма юсанӑ чухне инкек пулнӑ. Унта шар курнӑ арҫын больницӑра куҫне ӗмӗрлӗхе хупнӑ.
Асӑннӑ пӑтӑрмах тӗлӗшпе РФ СФледстви комитечӗн Чӑваш Енри управленийӗнче пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Тӗпчевҫӗсем РФ Пуҫиле кодексӗн 216-мӗш статйин 2-мӗш пайӗпе пуҫарнӑ ӗҫе халӗ малалла тӗпчеҫҫӗ.
Инкек авӑн уйӑхен 14-мӗшӗнче Канашри территорисем хушшинчи медицина центрӗнче пулса иртнӗ. Ача ҫуратмалли тата гинекологи уйрӑмӗсене юсанӑ чухне вут хыпса илнӗ. Гидроизоляци тӑвакан рабочи пиҫсе кайнӑ. Шар курнӑскере больницӑна ӑсатнӑ-ха, анчах унта унӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ.
Хальхи вӑхӑтра пакунлисем ку ӗҫе тӗпченӗ май суд экспертизи туса ирттереҫҫӗ, ӗҫ сыхлавӗпе ҫыхӑннӑ документацие тишкереҫҫӗ.

Республикӑра ҫулсерен иртекен «Манӑн фельдшерпа акушер пункчӗ – чи лайӑххи» конкурса пӗтӗмлетнӗ. Ҫӗнтерӳҫӗсене Шупашкарти медицина форумӗнче чысланӑ.
Виҫӗ тапхӑр хыҫҫӑн ҫак фельдшерпа акушер пункчӗсем чи лайӑххисем тесе палӑртнӑ:
1. Патӑрьел округӗнчи Ишлӗри ФАП, унта Наталья Выросова фельдшер ӗҫлет;
2. Комсомольски округӗнчи Ҫӗнӗ Сӗнтӗрти ФАП, ӑна Инна Тимофеева ертсе пырать.
3. Муркаш округӗнчи Шурчари ФАП, ӑна Екатерина Студенцова ертсе пырать.
Саламлатпӑр ҫӗнтерӳҫӗсене!

Паян Шупашкарта Сывӑ вӑрӑм ӗмӗр центрӗ уҫӑлнӑ. Вӑл хулари клиника больницин 2-мӗш поликлиникинче (Ленин проспектӗнчи 12-мӗш ҫурт) вырнаҫнӑ.
Хастар вӑрӑм ӗмӗр пирки унччен те калаҫнӑ-ха. Халӗ вара Сывӑ вӑрӑм ӗмӗр медицини пирки сӑмах пырать. Ун пекки пирӗн республикӑра унччен пулман. Хут ҫинче ҫырнине ӗненсен тата сӑмахпа калани ӗҫпе ҫирӗпленсе пырсан, асӑннӑ центр чире маларах палӑртса унпа кӗрешме вӗрентмелле.
Вӑрӑм ӗмӗрлӗ пулни пӗрре-ха, анчах ватлӑхра та утса-чупса ҫӳрени вӑл — тепӗр япала. Шӑпах ҫавӑн пирки сӑмах пырать. Сывлӑхӑмӑр ҫирӗп пуласси тӗрлӗ япаларан килет: мӗнле апат ҫинипе тӗрлӗ хускану тунинчен пуҫласа мӗнпе кӑсӑкланни таранах. Ҫав шутра хамӑра савӑнтарма сӑлтав тупса пани те пӗлтерӗшлӗ.

Чӑваш Енре паян, юпа уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, ирхи пушарта 68 ҫулти арҫын вилнӗ. Инкек Сӗнтӗрвӑрри хулинче пулса иртнӗ.
Пушар уйрӑм ҫын килӗнче ирхи икӗ сехетре алхасма тытӑннӑ. Ҫунакан пӳртрен хӗрарӑм хӑй тӗллӗнех тухса ӗлкӗрнӗ-ха, ӑна ҫапах та тухтӑрсен пулӑшӑвӗ кирлӗ пулса тухнӑ. Арҫын вара пӳртрен тухайман, унӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ.
Пушара сӳнтерме Инкеклӗ ӗҫсен министерствин тӑватӑ техникипе 8 специалисчӗ вырӑна пырса ҫитнӗ.
Сӑнӳкерчӗк тӑрӑх хакласан, пӳртрен ним те юлман темелле, кӑшӑлӗ ҫеҫ ларать.
Специалистсем малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, килте ҫутӑ пӑралукӗ юсавсӑр пулма пултарнӑ. Чӑн сӑлтава пушарпа техника экспертизи туса ирттернӗ хыҫҫӑн ҫеҫ татса калайӗҫ. Унсӑр пуҫне судпа медицина экспертизи ирттерме те палӑртнӑ.

Шупашкар хулинчи васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӗсем арҫыннӑн пурнӑҫне ҫӑлнӑ: вӗсем унӑн чарӑнса ларнӑ чӗрине ӗҫлеттерсе янӑ.
Тухтӑрсене ирхине «пуҫа суранлатнӑ» тесе шӑнкӑравласа чӗннӗ. Анчах фельдшерсем вырӑна ҫитнӗ те урӑх ӳкерчӗк курнӑ: пациент тӑнне ҫухатнӑ, сывлама пӑрахнӑ, чӗри тапман. Тухтӑрсем пӗр тӑхтамасӑр экстреннӑй пулӑшу патне шӑнкӑравланӑ.
Ирхи 5 сехет тӗлнелле вырӑна реанимаци бригади килнӗ. Ҫав йышра Елена Федорова тухтӑр, Юлия Артемьева медсестра тата Сергей Кураков медбрат пулнӑ. Вӗсем часрах реанимаци тума пуҫланӑ. Телее, темиҫе минутран пациентӑн чӗри тапма пуҫланӑ. Стационара кайнӑ чухне, ҫул ҫинче, вӑл хӑй тӗллӗн сывлама тытӑннӑ. Артери юн пусӑмӗ те йӗркеленнӗ.
Пациента пульницӑна хӑвӑрт илсе ҫитерекенни — Александр Кузнецов.

Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан яш гаражра вилнӗ.
Ача унта мопед юсама кайнӑ. Ҫавӑн чухне вӑл тӗтӗм-сӗрӗмпе наркӑмӑшланнӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ.
Ҫав ача пӗр каҫхине «Ольдеевский» гараж кооперативӗнче техникӑпа аппаланнӑ чухне хӑйне япӑх туйма пуҫланӑ. Инкек вырӑнне васкавлӑ пулӑшу паракан тухтӑрсем ҫийӗнчех пырса ҫитнӗ иккен, анчах вӗсем яша ҫӑлса хӑварайман.
Гаражра ытти ҫамрӑк та пулнӑ. Тухтӑрсене вӗсем чӗнсе илнӗ курӑнать.
Вырӑна пырса ҫитнӗ тухтӑрсем ачан пурнӑҫне ҫӑлса хӑварайман.
Халӗ инкек сӑлтавне специалистсем палӑртӗҫ. Вӗсем малтанласа шухӑшланӑ тӑрӑх, гаражра мопед юсанӑ чухне яш бензин пӑсӗпе е мопед кӑларакан сӗрӗмпе наркӑмӑшланма пултарнӑ. Пакунлисем ку ӗҫе халӗ малалла тӗпчеҫҫӗ.

Шупашкарта ватӑ арҫын хӑй чирлӗ пулнине ӑнсӑртран, Хулан тӗп пульницине арӑмӗпе килсен, пӗлнӗ.
Вӑл 30 ҫул пирус туртнӑ, сывлӑш ҫитменнипе аптӑранӑ, ҫакна ҫулсем иртнипе ҫыхӑнтарнӑ. Тухтӑр ӑна тӗрӗсленме янӑ. Арҫын ӳпке чирӗпе (ХОБЛ) аптӑрани палӑрнӑ.
Хулан тӗп пульницин пульмонологи уйрӑмӗн заведующийӗ Галина Александрова ӑнлантарнӑ тӑрӑх, кун пек чир чухне ӳпке шыҫать, бронхра йӑлмака тулать, ӳпке вара арканма тытӑнать. Ҫавна май ҫынна сывлама та йывӑр.
Тухтӑр каланӑ тӑрӑх, ытларах чухне ку пирус туртнипе пулать. Анчах чир тусана, тӗтӗме тата сиенлӗ газсене пула та йӑл илме пултарать.
Халӗ арҫын килте сипленет, ХОБЛпа чирлекен пациентсен шкулӗ витӗр тухнӑ.

Ҫӗмӗрле хулинче пурӑнакан 80 ҫулти хӗрарӑм мобильлӗ пункта сывлӑхне тӗрӗслеме пынӑ. Вӑл хӑйне аванах туйнӑ-ха, анчах тухтӑрсем юн пусӑмне тӗрӗсленӗ те –тонометр 218/102 кӑтартнӑ. Кунсӑр пуҫне унӑн аритми пулнӑ.
Ватӑ хӗрарӑма тӳрех ЭКГ тума тата терапевт патне янӑ. Унтан вара ӑна Ҫӗмӗрлери медицина центрне ӑсатнӑ. Медцентрти тухтӑрсем пациентӑн чӗре таппине йӗркене кӗртнӗ те урӑх эмелсем ӗҫме ҫырса панӑ. Халӗ ватӑ хӗрарӑм хӑйне аванах туять.
Тухтӑрсем каланӑ тӑрӑх, аритми (выр. «мерцательная аритмия») чылай чухне симптомсемсӗр иртет, анчах вӑл инсульт патне илсе ҫитерме пултарать.
Шурӑ халатлисем ҫакна та аса илтереҫҫӗ: 40 ҫултан иртсен юн пусӑмне, юнри холестерин тата сахӑр шайӗсене пӗрмаях тӗрӗслесе тӑмалла.
