Чӑваш Енре Сосновски пултӑран ашкӑрать. Темиҫе ҫул каялла ҫак культурӑна ҫак йӗркесен авторӗ Мускава автобуспа кайнӑ чух асӑрханӑччӗ. Владимир, Мускав облаҫӗсенче вӑл тем пек саркаланса ларатчӗ. Ҫак йӗркесен авторне ку курӑк уйрӑм ҫынсен ҫурчӗ умӗнче ашкӑрни, хуҫисем мӗншӗн ӑна ҫулманни тӗлӗнтернӗччӗ. Ҫул айкки пирки каласан, ӑна ҫул-йӗрҫӗсен тытса тӑмалли паллӑ ӗнтӗ.
Халӗ Чӑваш Енре те ку культура вӑй илсе пырать. «PRO Город» кӑларӑм пӗлтернӗ тӑрӑх, ку пултӑран Йӗпреҫ, Улатӑр, Шупашкар, Сӗнтӗрвӑрри районӗсенче вӑйлӑ ашкӑрать.
Сиенлӗ ҫумкурӑк мӗнпур экотытӑма пӗтерсе пырать, ҫынсем ӑна ӑнсӑртран тытсан пиҫсе каяҫҫӗ.
Чӑваш Енре пурӑнакансем сиенлӗ пултӑран пахчасемпе дачӑсене те куҫасран хӑраҫҫӗ иккен.
Улатӑр муниципалитет округӗн пуҫлӑхӗ Нина Шпилевая тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Хӗрарӑма ӗҫ вырӑнӗпе усӑ курнӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ.
Нина Шпилевая 1962 ҫулта Пӑрачкав районӗнче ҫуралнӑ. 2004 ҫулта Чӑваш ял хуҫалӑх академийӗнчен, 2008 ҫулта Патшалӑх службин Атӑл-Вятка академийӗнче вӗренсе тухнӑ.
Вӑл — «Пӗрлехи Раҫҫей» партин вырӑнти уйрӑмӗн секретарӗ. Чылай ҫул Улатӑр районӗн администрацийӗнче тӗрлӗ должноҫре ӗҫленӗ. 2017 ҫулхи пуш уйӑхӗнче ӑна район администрацине ертсе пыма шаннӑ, 2022 ҫулта — Улатӑр муниципалитет округне.
Улатӑр хулинче полицейскисем миграци саккунне пӑснӑ виҫӗ ҫынна тупса палӑртнӑ. Патшалӑх автоинспекцийӗн ӗҫченӗсем автобуса чарнӑ, унта вара миграци саккунне пӑснӑ виҫӗ ҫын пулнӑ.
Автобус Чулхуларан Узбекистан еннелле кайнӑ. Руль умӗнче Казахстан арҫынни пулнӑ, вӑл ют ҫӗршыв ҫыннисене илме килнӗ. Саккуна пӑснӑ ҫынсем – Узбекистанран. Вӗсем мӗн тӗллевпе килнине пӗлтерни чӑнлӑхпа пӗр килмен.
Виҫҫӗшне те административлӑ майпа явап тыттарнӑ. Пӗрне Раҫҫейрен кӑлармалла тунӑ. Вӑл пирӗн ҫӗршыва 5 ҫул килеймӗ.
Улатӑрта кивӗ ҫурта, купса ҫуртне, сутаҫҫӗ, ун валли ҫӗнӗ хуҫа шыраҫҫӗ. Малтанхи хак – 2,75 миллион тенкӗ. Аукциона хутшӑнма заявкӑсене ҫӗртме уйӑхӑн 16-мӗшӗччен йышӑнаҫҫӗ. Аукцион ҫӗртмен 22-мӗшӗнче иртӗ. 488 тӑваткал метрлӑ ҫуртсӑр пуҫне 4 пин тӑваткал метр ҫӗр лаптӑкӗ сутӑнать.
Ҫурт икӗ хутлӑ, 19-мӗш ӗмӗр вӗҫӗнче туса лартнӑскер. Вӑл Яков Скоробогатов купсан пулнӑ. Купса пӗрремӗш хутӗнче атӑ-пушмак лавкки тата мастерской уҫнӑ, иккӗмӗш хутӗнче хӑй пурӑннӑ.
Халӗ ҫурт япӑх лару-тӑрура. Ҫӗнӗ хуҫан ӑна реставрацилемелле, истори сӑн-сӑпатне упраса хӑвармалла.
Чӑваш Енри икӗ тантӑш, хӗрпе каччӑ, ултавҫӑсене ӗненсе ҫын пурлӑхне вӑрлама тухса кайнӑ. Пӑтӑрмаха ҫакланнисем — аслӑ шкулта вӗренекен каччӑ тата колледжра вӗренекен хӗр.
Вӗсем патне вӗренӳ заведенийӗн деканатӗнчен тесе шӑнкӑравланӑ имӗш, смс-ҫырупа килнӗ кода калама ыйтнӑ. Кайран вӗсем патне патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗн, Тӗп банкӑн, Федерацин хӑрушсӑрлӑх службин ӗҫченӗ текенсем шӑнкӑравланӑ. Вӗсене укҫана тата терроризма спонсор пулса пулӑшнинчен явап тытасран ҫӑлса хӑварма шантарнӑ.
Улатӑр каччи ултавҫӑсене 170 пине яхӑн тенкӗ куҫарса панӑ, ҫав шутра — амӑшӗн картти ҫинчен те. Унтан ӑна «йӗрке хуралҫисем» Украинӑн хӗҫпӑшаллӑ ҫарне пулӑшнӑ ҫынсен хваттерӗнче укҫа шырама хушнӑ.
Вӑрӑ шухӑшлӑ хӗре кил хуҫи хӑй тытса чарнӑ. Вӑл Шупашкар районӗнчи ҫурта кӗме тӑнӑ.
Ҫамрӑксене иккӗшне те суд тенкелӗ ҫине лартнӑ. Анчах тӗрмене хупса хумасӑр явап тыттарма йышӑннӑ.
Ӗнер, ҫу уйӑхӗн7-мӗшӗнче, Вӑрнар поселокӗнче Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче пуҫ хунисене асӑнса Ӗмӗр сӳнми ҫулӑм ҫутнӑ.
Ҫулӑма ятарлӑ ҫар операцине мобилизаципе кайнӑ Алексей Павлов чӗртнӗ. Вӑл шӑпах халӗ отпуска килнӗ.
Палӑртса хӑварар: Вӑрнарти Ӗмӗр сӳнми ҫулӑм республикӑра 16-мӗш пулнӑ. Аса илтерер: нумаях пулмасть ҫулӑма Елчӗкре ҫутнӑ. Ҫитес вӑхӑтра Ӗмӗр сӳнми ҫулӑма Улатӑрта тата Сӗнтӗрвӑрринче ҫутма палӑртнӑ.
Ӗнер, ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче, Елчӗкре Ӗмӗр сӳнми ҫулӑм йӑлкӑшма пуҫланӑ. Вӑл республикӑра – 14-мӗш ҫулӑм.
Мероприятие ЧР культура министрӗ Светлана Каликова хутшӑннӑ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, ҫулӑмӑн пайне Елчӗке Шупашкарти Ҫар мухтавӗн монуменчӗ патӗнчи Ӗмӗр сӳнми ҫулӑмран илсе ҫитернӗ.
Ҫӗнтерӳ кунӗ умӗн Ӗмӗр сӳнми ҫулӑм Вӑрнарта, Комсомольскинче, Сӗнтӗрвӑрринче тата Улатӑрта йӑлкӑшма тытӑнӗ.
Сӑмах май, ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Ӗмӗр сӳнми ҫулӑм Раҫҫейри 12 регионта ҫутӑлнӑ.
Улатӑр хулинче пысӑк пушар пулнӑ: унта Мускав урамӗнчи 3 хутлӑ ҫурт тӑрри ҫуннӑ.
Ҫулӑм тухни пирки эрнекун 22 сехет ҫурӑра шӑнкӑравласа пӗлтернӗ. Пушарнӑйсем ҫитиччен 20 ҫын хӑйсем тӗллӗнех ҫуртран урама тухнӑ. 500 тӑваткал метр лаптӑка, ҫурт тӑррине, 15 специалист тата 8 техника сӳнтернӗ.
Пушар мӗне пула тухнӑ-ха? Сӑнав пушар лабораторийӗн эксперчӗсем хальхи вӑхӑтра сӑлтавне палӑртас тӗллевпа ӗҫлеҫҫӗ, ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ.
Улатӑрта амӑшӗ ывӑлне хӗненӗ, ун валли ӑшӑ тум туянман тесе шутлаҫҫӗ. Ҫавна май ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Прокуратура тӗрӗслев ирттернӗ те ҫакна палӑртнӑ: кӑҫал кӑрлач уйӑхӗнчен пуҫласа пушчен Улатӑрта пурӑнакан хӗрарӑм 13 ҫулти ывӑлне хӗненӗ. Ҫав шутра – ӳсӗр чухне те.
Кунсӑр пуҫне вӑл ун валли ҫанталӑка кура ӑшӑ тум, вӗренмелли хатӗрсем илсе паман, ҫителӗклӗ ҫитермен. Ача ҫанталӑка кура тумланманнине, вӗренмелли хатӗрӗсем ҫуккине шкулта та курнӑ, анчах кун пирки профилактика системин органӗсене пӗлтермен.
Кӗҫех Чӑваш Ене каллех «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» килӗ. Хальхинче Шупашкарта мар, Вӑрмар поселокӗнче чарӑнӗ.
Ҫӗнтерӳ кунӗ ҫитнӗ май Горький чукун ҫулӗ астӑвӑм пуйӑсне ҫула кӑларӗ. «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче Чулхуларан ҫула тухӗ. Маршрутра пӗтӗмпе – 29 станци, пӗри – Вӑрмарта. Унта вӑл ака уйӑхӗн 29-мӗшӗнче ирхи 7 сехет те 35 минутра ҫитӗ. Вӑрмарта вӑл 40 минут тӑрӗ.
Пуйӑс маршрута ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче Чулхуларах вӗҫлӗ. Сӑмах май, пӗлтӗр «Ҫӗнтерӳ пуйӑсӗ» Чӑваш Енре пилӗк вырӑнта чарӑннӑ: Вӑрнар, Ҫӗмӗрле, Улатӑр, Канаш, Шупашкар.
Палӑртса хӑварар: ку пуйӑса Горький чукун ҫулӗ Ҫӗнтерӳ пулнӑранпа 60 ҫул ҫитнӗ тӗле йӗркеленӗ.
+10.8 °C