К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче ачасем валлли ҫуллахи театр студийӗ ӗҫлессине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Унти иккӗмӗш сменӑна ҫӳрекен ачасем сцена ҫинче спектакль кӑтартма хатӗрленеҫҫӗ иккен. Кун пирки театрӑн пресс-служби халӑх тетелӗнчи хайӗн страницинче хыпарланӑ.
Театр артисчӗсем вӗсемпе эрне ытла ӑсталӑх сехечӗсем ирттернӗ, сцена ҫинче хусканма, калаҫма, юрлама-ташлама вӗрентнӗ.
Тепӗр смена ҫӗртме уйӑхӗн 22-мӗшӗнче пуҫланса утӑ уйӑхӗн 3-мӗшӗччен пырӗ.
Паян, ҫӗртме уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, Никифор Мранькка чӑваш ҫыравҫи ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнӗ.
Вӑл Куславкка районӗнчи Пилешкассинче ҫуралнӑ. Чиркӳпе прихут шкулӗнче вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн тӗрлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ, ҫав шутра матрос та, вӑрман тиекен те пулнӑ.
1925 ҫулхи пуш уйӑхӗнче ӑна вырӑнти ял совечӗн председательне лартнӑ, тепӗр ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Чӑваш АССР халӑх комиссариачӗн коллеги пайташӗ пулма шаннӑ.
1931 ҫулта вӑл Мускаври кинематографистсен институтӗнчи киносценаристсен ҫулталӑклӑх курсӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1938 ҫулччен «Чӑвашкинора» сценарист пулнӑ. Унсӑр пуҫне вӑл 1933–1938 ҫулсенче «Союзкинохроникӑн» чӑваш студийӗн директорӗнче тӑрӑшнӑ. 1938–1942 ҫулсенче «Ленин ялавӗпе» хаҫат редакторӗнче тимленӗ. 1942 ҫулта вӑл Хӗрлӗ ҫарта политика ӗҫченӗ пулнӑ.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Куславкка районӗнче партин райкомӗнче агитаципе пропаганда пайӗн заведующийӗнче, райӗҫтӑвкомра культура учрежденийӗсен пайӗн заведующийӗнче тӑрӑшнӑ.
Никифор Мранькка 1973 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 20-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Куславккара пытарнӑ.
Унӑн уйрӑмах паллӑ хайлавӗ — нумай томлӑ «Ӗмӗр сакки сарлака» романӗ. Асӑннӑ роман тӑрӑх Чӑваш академи драма театрӗнче спектакль те лартнӑ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалах академи драма театрӗн артисчӗсем ӗнер Крыма тухса кайнӑ. Тата тӗрӗсрех каласан, вӗсем унти Керчь хулинче пулӗҫ. Чӑваш артисчӗсем ҫула гастроль тӗллевӗпе тухнӑ.
Чӑваш сценин ӑстисем Крымри ҫав хулара халӑхсен хушшинче иртекен «Боспорские агоны» антика ӳнерӗн ХХVIII фестивальне хутшанӗҫ. Унта чӑвашсем «Хуркайӑк ҫулӗ» (Материнское поле) эпикӑллӑ драма кӑтартӗҫ. Чӑваш артисчӗсем Керчьри сцена ҫине ҫӗртме уйӑхӗн 11-мӗшӗнче тухӗҫ.
Аса илтерер: ку моноспектакль кашни киле кӗрсе инкек хӑварнӑ вӑрҫӑ ахрӑмӗ ҫинчен. Режиссёрӗ — Борис Манджиев. Ӑна Чингиз Айтматовӑн «Материнское поле» повеҫӗ тӑрӑх лартнӑ. Ӑна чӑвашла Марина Карягина куҫарнӑ.
Чӑваш академи драма театрӗнче сцена ҫине «Ҫӑлӑнӑҫ – юратура (777 пирӗшти)» ҫӗнӗ спектакль кӑларнӑ. Ӑна, театрта пӗлтернӗ тӑрӑх, социаллӑ сферӑра ӗҫлекенсене халалланӑ.
Театрта спектакль умӗн иртнӗ тӗп репетицие Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта пай заведующийӗсенче тӑрӑшакан Надежда Мастеровӑпа Надежда Шикарева кайса курнӑ. Социаллӑ учрежденире пӗлтернӗ тӑрӑх, вӗсене театрта ӗҫлекенсем ятарласа чӗннӗ.
Надежда Анатольевна каланӑ тӑрӑх, спектакль питех те килӗшнӗ. «Ку вӑл пирӗн сферӑра тӑрӑшакансем, ҫын ыратӑвне чӗре витӗр кӑларакансем пиркиех. Спектакле хатӗрлекенсене ку ӗҫшӗн пысӑк тав», — хавхаланса каласа кӑтартнӑ вӑл социаллӑ учрежденин пресс-службине.
Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче «В мире сцены» (чӑв. Сцена тӗнчинче) театр уйлӑхӗ уҫӑлнӑ. Ӑна ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Ачасене хӳтӗлемелли пӗтӗм тӗнчери кун ӗҫлеттерсе янӑ.
Уйлӑхӑн пӗрремӗш сменине «Узоры народов единства» (чӑв. Пӗрлехи халӑх эрешӗҫем) ят панӑ. Ун вӑхӑтӗнче ачасене тӗрӗ ӳнерӗпе паллаштарӗҫ. Унсӑр пуҫне вӗсем театрти специальноҫсем пирки пӗлӗҫ.
Уйлӑхӑн пӗрремӗш кунӗнчех ачасем пӗр-пӗринпе туслашма ҫеҫ мар, чаршав хыҫӗнчи пурнӑҫпа кӗскен паллашма ӗлкӗрнӗ. Вокал енӗпе Мария Благушина заняти ирттернӗ те ӗнтӗ. Алевтина Семенова артистка дикципе артилляци енӗпе ӑсталӑх лаҫҫи ирттернӗ. Актер ӑсталӑхне ачасене Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ, театрӑн тӗп режиссёрӗ Дмитрий Михайлов хӑнӑхтарӗ.
Ӗнер, К. Иванов поэтӑмӑр ҫуралнӑ кун, Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче вилӗмсӗр «Нарспи» авторӗн сӑввисене илемлӗ вулакансен конкурсӗн ҫӗнтерӳҫисене чысланӑ.
7-11 ҫулсенчи ачасенчен ҫаксене чысланӑ:
Иван Артемьева тата Анна Чемеровӑна — 1-мӗш степеньлӗ дипломпа, Алиса Укинӑна тата Василий Любимова — 2-мӗш степеньлӗ дипломпа, Виталий Утрендеева, Аделина Колпаковӑна, Дарья Бородкинӑна — 3-мӗш степеньлӗ дипломпа.
12-15 ҫулсенчи ачасенчен ҫаксем палӑрнӑ: Юлия Егорова (1-мӗш вырӑн), Арсений Наумов (2-мӗш вырӑн), Алина Герасимова (3-мӗш вырӑн).
16-18 ҫулсенчисенчен Уляьна Федорова тата Максим Козлов — пӗрремӗш, Анжела Паймина, София Петрова тата Василина Панева — иккӗмӗш, Кристина Матросова тата Клавдия Матвеева виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ.
Унсӑр пуҫне тӗрлӗ номинацире те чысланӑ.
Пысӑк пахалӑхлӑ хайлавсемшӗн тата ӑслӑлӑх, литература тата ӳнер енӗпе никӗс шайӗнчи тӗпчев ирттернӗшӗн республикӑри темиҫе ҫынна кӑҫал уйӑхсерен патшалӑх стипендине парса тӑрӗҫ. Кашнине — 7200-шер тенкӗ.
Сумлӑ йышра ҫаксем: Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн илемлӗх ертӳҫи Алексей Тимошенко тата коллективӑн дирижёрӗ Александр Возяков, Чӑваш академи драма театрӗн артисчӗсем Александр Демидов тата Надежда Зубкова, Чӑваш патшалӑх драмӑн сӑнавлӑ театрӗн артисчӗ Евгений Евграфов, И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн истори кафедрин профессорӗ Лев Ефимов, Василий Кошкин ҫыравҫӑ, Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн артист-вокалисчӗ Сергей Кузнецов, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Алексей Леонтьев, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн анатоми кафедрин профессорӗ Лариса Меркулова, Валентина Милославская художник, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн чӑваш филологийӗпе культурин кафедрин профессорӗ Виталий Родионов, Лолита Чекушкина композитор, Вырӑс драма театрӗн артисчӗ Диана Яковлева, Чӑваш Енри Театр ӗҫченӗсен союзӗн ертӳҫин ҫумӗ Зоя Яковлева.
Ӗнер, ҫу уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисчӗ Светлана Дмитриева 55 ҫул тултарнӑ. Вӑл — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ.
Пулас сцена ӑсти Канаш районӗнчи Кӑшнаруй ялӗнче ҫуралнӑ. Николай Терентьев драматургӑн тӑван ялӗнче ҫут тӗнчене килнӗскер ачаранпах театр тӗнчипе кӑсӑкланнӑ. Шупашкарта М.С. Щепкин ячӗллӗ Мускаври аслӑ театр училищине вӗренме яма ҫамрӑксене суйлаҫҫӗ тенине пӗлсенех пике унта вӗҫтернӗ. Пурӗ 15 ҫамрӑка суйласа илнӗ. Йыша Светлана Владимировна та лекнӗ. 1993 ҫулта алла диплом илнӗренпех Шупашкарти Ҫамрӑксен театрӗнче ӗҫлет.
Ыран, ҫу уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, вилӗмсӗр классикӑмӑр Константин Иванов ҫуралнӑ кун Чӑваш академи драма театрӗнче поэтӑн кунне паллӑ тӑвӗҫ.
Поэта сума суса 12 сехетре унӑн палӑкӗ умне чечек хурӗҫ. 16 сехетре Константин Иванов хайлавӗсене илемлӗ вулакансен конкурсне хутшӑннисемпе пултарулӑх ӑмӑртӑвӗнче ҫӗнтернисене чыслӗҫ.
13 сехетре тата 18 сехет те 30 минутра театрта поэтӑн вилӗмсӗр «Нарспи» поэми тӑрӑх лартнӑ ҫавӑн ятлӑ спектакле кӑтартӗҫ. Хальхи премьерӑна 2025 ҫулхи раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче кӑтартнӑ. Ӑна Раҫҫей Федерацийӗн, Азербайджан, Калмӑк тата Тыва Республикисен искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Борис Манджиев режиссёр хатӗрленӗ.
«Нарспи» спектакле пӗрремӗш хут сцена ҫине 1922 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 27-мӗшӗнче кӑларнӑ. Инсценировкӑна ҫыраканӗ – П.Н. Осипов, режиссерӗ – И.С. Максимов-Кошкинский, художникӗ – М.С. Спиридонов. Унтан Л.Н. Родионов режиссер лартнӑ «Нарспи» сцена ҫине ултӑ хут тухнӑ: 1941, 1945, 1948, 1960, 1979 тата 1989 ҫулсенче.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн артисчӗсем актер тата режиссер ӗҫӗсен «Ҫутӑ ӗмӗт» республикӑри фестиваль‑конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. Фестивале Чӑваш Енри театр ӗҫченӗсен союзӗ йӗркеленӗ.
Пӗрремӗш вырӑна «Нас бьют, мы летаем» постановкӑпа Антонина Казеева тухнӑ. «Юратуран вӑйли ҫук» композиципе Галина Кузнецова иккӗмӗш вырӑна ҫӗнсе илнӗ. Куракансем кӑмӑлланӑ номинаци те пулнӑ. Кунта Григорий Петрова «Встреча» этюдшӑн (унта культура колледжӗн студенчӗсем Дарья Рябова тата Андрей Краснов вылянӑ) палӑрнӑ.
Театр «хӑюлӑхшӑн, пултарулӑхри шыравшӑн, фестивле хутшӑннӑшӑн» Алексей Александров, Никита Ильин тата Анастасия Емельянова ҫамрӑк артистсене те тав тӑвать.
+21.1 °C