Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗн «Мерчен» музыка хӑна пӳлӗмӗнче Земфира Яковлеван «Тури чӑвашсен музыка фольклорӗ» чӑваш халӑх юррисен антологийӗн презентацийӗ иртнӗ.
Земфира Кузьминична — педагог, фольклорист, наци йӑла-йӗрке музыка культурине пухаканӗ тата тӗпчевҫи, Раҫҫей халӑх ҫутӗҫӗн отличникӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ тата тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ.
Кӗнеке уявне республикӑри культурӑпа наукӑн тата вӗрентӗвӗн паллӑ ӗҫченесем, пултарулӑх интеллигенцийӗ, журналистсем пуҫтарӑннӑ.
«Тури чãвашсен юрри-кӗвви фольклор» – тури чӑвашсен чӑваш музыка фольклорӗн юрӑ антологийӗ. Кӑларӑма Шупашкар, Ҫӗмӗрле, Хӗрлӗ Чутай, Етӗрне, Элӗк, Муркаш, Красноармейски, Вӑрнар тӑрӑхӗсенчи этнографи экспедицийӗсем пынӑ вӑхӑтра пухса пына материалсем кӗнӗ.
2025 ҫулта Чӑваш Енри икӗ яла комплексла аталантарӗҫ. Ятарла программана Красноамрейски тата Патӑрьел ялӗсем кӗнӗ.
Красноармейскине комплекслӑ аталантарма 204,9 млн тенкӗ уйӑрма пӑхса хӑварнӑ. Унта, сӑмахран, Ленин урамӗнче культура ҫурчӗ тӑвӗҫ. блокпа модульлӗ котельнӑйсем тума палӑртнӑ. Кӑнтӑр-ӗвелтухӑҫ микрорайонт шыв башни туса лартмалла. Вырӑнти спортшкол валли воспитанниксене ӑмӑртӑва турттарма микроавтобус туянӗҫ.
Патӑрьел ялне комплекслӑ аталантармалли проект тӑрӑх 202,3 млн тенкӗ пӑхса хӑварнӑ. Укҫа-тенкӗ культурӑпа кану центрӗн ҫуртне тӗпрен юсама, ун валли оборудовани туянма палӑртнӑ тата паркра интернет ҫыхӑнӑвӗпе тивӗҫтерӗҫ.
Чӑваш Енре «Чӑваш ахах-мерченӗ» регионсем хушшинчи фольклор фестиваль-конкурсне пӗтӗмлетнӗ. Конкурса «Трктор тӑвакансен культура керменӗ» республикӑри халӑх пултарулӑхӗн центрӗ ирттернӗ.
Конкурса Чӑваш Енри 16 муниципаллӑ округран тата ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчи 12 коллективран заявкӑсем килнӗ. Хутшӑнакансен шучӗ ҫапла майпа 750 ҫынна ҫитнӗ. Иккӗмӗш тура Чӑваш Енри Элӗк, Йӗпреҫ, Куславкка, Красноармейски, Сӗнтӗрвӑрри, Муркаш, Ҫӗмӗрле муниципаллӑ округӗсенчи тата Мускаври, Пушкӑртсанри, Тутарстанри, Пензӑпа Самара облаҫӗсенчи 6 коллектива суйласа илнӗ.
Пӗрремӗш степеньлӗ дипломсене виҫӗ коллектив тивӗҫнӗ. Вӗсем — Красноармейски тӑрахӗнчи «Трак ен» фольклор ансамблӗ (ертӳҫи — Антонина Никонорова), Мускаври «Ентеш» фольклор ансамбьлӗ (ертӳҫи — Алевтина Тельцова), Пушкӑртстанри «Мерчен» фолькор ансамблӗ (ертӳҫи — Людмила Романова).
Красноармейски тӑрӑхӗнчи прокуратура ачасене йытӑ ҫыртнӑшӑн администрацине явап тыттарасшӑн.
Хуҫасӑр йытӑсем ачасене Красноармейскинчи Ленин тата Слукин урамӗсенчи ҫуртсем тӗлӗнче тапӑннӑ. Вӗсем икӗ ачана шар кӑтартнӑ. Вӗсене тухтӑр пулӑшӑвӗ кирлӗ пулса тухнӑ.
Ачасен правине хӳтӗлесе вырӑнти надзор органӗ суда тухнӑ. Тавӑҫра Красноармейски муниципаллӑ округӗн администрацийӗнчен 20 пин тенкӗ укҫа шыраса илес кӑмӑллине палӑртнӑ. Ку вӑл — ачасене кӑмӑл-сипет тӗлӗшӗнчен шар курнине саплаштарма.
Красноармейскинче ҫапкаланчӑк йытӑсем ачана тапӑннӑ икӗ тӗслӗхе шута илнӗ. Пӗри Ленин урамӗнче пулнӑ, тепри — Слукин урамӗнче. Ачасене кун хыҫҫӑн тухтӑрсен пулӑшӑвӗ кирлӗ пулнӑ.
Кам айӑплӑ? Килсӗр чӗрчунсемшӗн вырӑнти администраци яваплӑ. Ҫавӑнпа прокуратура округ администрацийӗнчен кашни ача валли 20-шер пин тенкӗ шыраса илме тавӑҫ тӑратнӑ. Хальхи вӑхӑтра ӑна пӑхса тухаҫҫӗ.
Красноармейски салин культура ҫуртӗнче, Ҫемье ҫулталӑкне тата Хӗрарӑмсен кунне халалласа, йӑлана кӗнӗ «Трак ен пики» конкурс иртнӗ. Кӑҫалхи тупӑшӑва сакӑр пике хутшӑннӑ.
Тупӑшӑва хутшӑннӑ пикесен малтанах хӑйсемпе паллаштарчӗҫ, унтан вӗсен Чӑваш ен историне, культурине, йӑли-йӗркине пӗлнине кӑтартма тивнӗ тата пултарулӑх конкурсӗ витӗр тухнӑ. Хӗрсем чӑваш нацин пӗр-пӗр апат-ҫимӗҫне хатӗрлесе унӑн вӑрттӑнлӑхӗсем ҫинчен те каласа кӑтартнӑ. Юлашкинчен вӗсем наци тумне тӑхӑнса хӑйсен илемлӗхӗпе тыткӑнланӑ. Пикесен ӑсталӑхне ятарлӑ жюри хак панӑ.
Ҫивӗч тупӑшура «Трак ен пики-2024» ята Анастасия Ершова (Трак вӑтам шкулӗ) ҫӗнсе илнӗ. «Вице-Трак ен пики-2024» — Анна Жидова (Упи вӑтам шкулӗ). «Ҫивӗч ӑс-тӑнлӑ пике» - Ирина Степанова (Красноармейски вӑтам шкулӗ), «Сӑпайлӑ пике» - Карина Родионова (Еншик Чуллӑ территории пайӗ), «Хӳхӗм пике» - Инна Андреева (Алманч вӑтам шкулӗ), «Тарават пике» - Агния Егорова (Чатукасси территори уйрӑмӗ), «Пултаруллӑ пике» - Карина Федотова (Упи вӑтам шкулӗ), «Илӗртӳллӗ пике» - Кристина Иванова (Красноармейски вӑтам шкулӗ) номинацисенче палӑрнӑ. «Куракансем кӑмӑлланӑ пике» ята вара Карина Федотова (Упи вӑтам шкулӗ) ҫӗнсе илнӗ.
Чӑваш Енре чи лайӑх муниципалитетсене палӑртнӑ. Республикӑн влаҫ органӗсен порталӗнчи хыпар тӑрӑх хакласан, маттуррисене 2022 ҫулхи ӗҫ тухӑҫлӑхӗшӗн палӑртнӑ.
Хула округӗсенчен пӗрремӗш вырӑна Шупашкар хули тухнӑ. Ӑна 2,7 миллион тенкӗ грант парса хавхалантарӗҫ.
Муниципалитет округӗсенчен Ҫӗрпӳ тӑрӑхӗ пӗрремӗш вырӑн йышӑннӑ, Красноармейски — иккӗмӗш. Пӗрремӗшне ӑна 4 миллион тенкӗ тивӗҫӗ, иккӗмӗшне — 3,2 млн тенкӗ.
Утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Красноармейски районӗнчи Чатукасси ялӗнче «Хоровая наставническая столица Чувашии» фестиваль-конкурс иртнӗ. Ӑна Филипп Лукин паллӑ чӑваш композиторӗ ҫуралнӑранпа 110 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Унта Элӗк, Ҫӗрпӳ, Канаш, Елчӗк, Ҫӗмӗрле, Комсомольски, Шупашкар, Сӗнтӗрвӑрри тата Красноармейски тӑрӑхӗсенчи, Ҫӗмӗрле, Ҫӗнӗ Шупашкар, Шупашкар хулисенчи халӑх хорӗсемпе вокал ансамблӗсем, Раисӑпа Николай Андреевсем, Тутарстанпа Мари Элти пултарулӑх коллективӗсем хутшӑннӑ.
Пухӑннисем умӗнче паллӑ чӑваш композиторӗн мӑнукӗсем Марианна Левитова тата Филипп Патеев, «Трак ен» ентешлӗх ертӳҫи Иван Архипов тата ыттисем тухса калаҫнӑ.
Красноармейски тӑрӑхӗнчи Мефодьевсем ачисене чӑваш йӑли-йӗркине хӑнӑхтараҫҫӗ.
Ҫемьере пилӗк ача ӳсет: виҫӗ хӗрпе икӗ ывӑл. Асламӑшӗ тата амӑшӗ кӑтартса пулӑшса пынипе хӗрсем чӑваш тӗррине тӗрлеме тата пир тӗртме ханӑхаҫҫӗ.
Светлана Матвеевна ачаранах тӗрлеме юратнӑ. Ҫав ӑсталӑха хӗрарӑм Натальӑна, хӑйӗн ывӑлӗн Алексейӑн арӑмне, вӗрентнӗ.
«Асатте-асаннесен йӑлана-йӗркине упраса хӑвармалла, ӑна ҫамрӑксене вӗрентмелле», — тет ҫемье пуҫӗ Алексей Валерьевич.
Ҫӗрпӳре тӗплӗ юсав хыҫҫӑн морг уҫнӑ. Вӑл Ҫӗрпӳри тӗп район пульницин территорийӗнче вырнаҫнӑ.
Юсав ӗҫне пӗлтӗрхи кӗркунне пуҫӑннӑ, морга кӑҫалхи кӑрлачӑн 20-мӗшӗнче уҫӑлнӑ. Юсама пурӗ 9 миллион тенкӗ ытла уйӑрнӑ, ҫав шутран 8 миллионне — республика хыснинчен.
Шел те, ҫын вилмесӗр пурӑнмасть, вилене аякка кастарма илсе ҫӳресси меллӗ мар.
Асӑннӑ морг Ҫӗрпӳри тата Красноармейскинчи тӗп пульницӑсене тивӗҫтерсе тӑрӗ.
-9.7 °C