Чӑваш Енре йӑлари хытӑ каяша ятарлӑ компани турттарма тытӑннӑранпа ку пулӑшушӑн килсерен укҫа тӳлемелле. Анчах пурте тӳлемеҫҫӗ иккен. «Ситиматик Чувашия» компани пӗлтернӗ тӑрӑх, парӑмлисен йышӗ 82 пин ҫынна ҫитсе кайнӑ. Йӑлари хытӑ каяша турттаракан регионти оператор парӑма шыраса илессипе калӑпӑшлӑ акци ирттерессине пӗлтернӗ. Ун вӑхӑтӗнче парӑм 500 тенкӗрен пысӑкрах пулсан та ӑна шыраса илесшӗн.
Компанире пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫынсем маларах парӑм пысӑк пулмасан ӑна тӳлемесен те тесе шухӑшлама пултарнӑ. Ятарлӑ асӑрхаттару хучӗ ярса панӑ хыҫҫӑн ҫынсене малтан кӑмӑлпа тӳлеме вӑхӑт парӗҫ, кайран ирӗксӗр шыраса илӗҫ. Ку ӗҫе суд тата суд приставӗсем урлӑ тӑвӗҫ. Суд е суд приставӗсем урлӑ шыраса илнӗ чух патшалӑх пошлинине тата ытти тӑкака та тӳлеме тивӗ.
Чӑваш Енри хӑш-пӗр ҫемьене пушар пирки систерекен хатӗрсем тӳлевсӗр лартса парӗҫ. Вӑл хатӗрсене нумай ачаллӑ ҫемьесенче, пурнӑҫри йывӑр лару-тӑрури ҫемьесенче, социаллӑ хӑрушлӑхри ҫемьесенче вырнаҫтарӗҫ.
Пушар пирки систерекен хатӗре (вӑл тӗтӗм тухсан сасӑ кӑларса асӑрхаттарать) вырнаҫтарма республика хыснинчен 1,4 миллион тенке укҫа уйӑрнӑ.
Инкеклӗ ӗҫсен министерствин Чӑваш Енри управленийӗ ыйтнипе укҫана Улатӑр, Красноармейски тата Тӑвай районӗсене валеҫсе панӑ. Унччен вӑл тӗллевпе кӗмӗле ытти муниципалитета та уйӑрса панӑ.
Патшалӑх хыснинчен уйӑрнӑ укҫапа ятарлӑ ҫав хатӗрсене туянӗҫ тата вырнаҫтарса парӗҫ.
Шупашкар хулинче пурӑнакан 63 ҫулти арҫын чикӗ леш енчен «Тойота» маркӑллӑ минивэн туянма ӗмӗтленнӗ. Халӑх тетелӗнче хӑйне кирлӗ машинӑна сутни пирки пӗлтерӳ те тупнӑ.
Сутуҫӑ ӑна машинӑн сӑнӳкерчӗкӗсене тата докуменчӗсене кӑтартнӑ. Кун хыҫҫӑн Шупашкар арҫыннин иккӗленӳ юлман – вӑл килӗшӳ тума тата машинӑна Чӑваш Ене илсе ҫитерме тесе лешӗ каланӑ счет ҫине 2 миллион ытла тенкӗ куҫарнӑ.
Кун хыҫҫӑнах сутуҫӑ ҫыхӑнӑва тухма пӑрахнӑ. Паллах, Чӑваш Ене нимӗнле машина та килмен. Ултав серепине лекнине ӑнлансан арҫын полицие пулӑшу ыйтма кайнӑ.
Вӑрмар округӗнчи 22 ҫулти каччӑ хӗрпе пулас тесе 300 пин тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.
Хайхи каччӑ Шупашкар хулинче темиҫе сехетлӗхе хваттер тара илнӗ те «каҫхи лӗпӗше» чӗнме шухӑшланӑ. Вӑл сайта кӗрсе хӗр суйланӑ, ун патне шӑнкӑравланӑ. Лешӗ телефон ҫыхӑнӑвӗшӗн тӳлеме 2900 тенкӗ ыйтнӑ. Унтан килнӗшӗн страховка тума 29500 тенкӗ куҫарма хушнӑ. Хайхи «хӗр» юлашки тӳлев ун патне ҫитмен тесе ӗнентернӗ, каччӑна икӗ хут ытларах куҫарма ӳкӗте кӗртнӗ.
Кайран каллех тӗрӗс мар куҫарнӑ-мӗн, 59 пин тенкӗ ыйтнӑ. «Хӗр» каччӑна хӑрата-хӑрата татах та татах укҫа куҫарттарнӑ.
Ҫапла каччӑ 300 пин тенкӗ ытла куҫарнӑ, анчах нимӗнле «хӗре» те кӗтсе илеймен. Улталаннине ӑнлансан вӑл полицие кайнӑ.
Шашлӑк ҫиме юратакан ҫамрӑксен 40 пинрен пуҫласа 50 пин тенкӗ таран штраф тӳлеме тивӗ. Ку вӑл шашлӑкран пистерес тесе тунӑ япала мар-ха. Ку вӑл вӑрманта пушар хӑрушсӑрлӑхӗн правилине пӑхӑнманшӑн явап тыттарассине пӗлтерет.
Изъяр кӳлли патӗнче ҫамрӑксен пӗр ушкӑнӗ шашлӑк пӗҫерсе ҫинӗ. Пӑтӑрмах иртнӗ канмалли кунсенче пулса иртнӗ. Йӗркене пӑсакан ҫамрӑксене «Вӑрман хуралӗ» хысна учрежденийӗн ӗҫченӗсем асӑрханӑ та административлӑ протокол ҫырнӑ. Шашлӑк мангал ҫинче пӗҫерекеннисем тӑватӑ ҫамрӑк пулнӑ.
Республикӑра халӗ пушара хирӗҫле ятарлӑ режим тӑрать, ҫавна май ҫамрӑксен тӗлӗшпе административлӑ протокол ҫырнӑ. Йӗркене пӑхӑнмаран вӗсен пысӑк штраф тӳлеме тивӗ. Унӑн виҫи 40 пин тенкӗрен пуҫласа 50 пин тенкӗ таран.
Шупашкар районӗнчи пӗр ялта пурӑнакан 29 ҫулти хӗр ултавҫӑсен капкӑнне хӑй ҫакланни ҫитмен, ашшӗ-амӑшне те ҫав авӑра илсе кӗрсе кайнӑ.
Пӑтӑрмах пирки вӑл йӗрке хуралҫисене нумаях пулмасть пӗлтернӗ. Вӑл каласа кӑтартна тӑрӑх, мессенджерсенчен пӗринче ӑна инвестици лапамӗнче укҫа туса илме пулать тесе сӗннӗ. Телефонпа улталакансем каланӑ счет ҫине хӗр 879 пин тенкӗ куҫарса панӑ, ҫав шутран 21 пинӗ ҫеҫ хӑйӗн укҫи пулнӑ. Ыттине вӑл кредит илнӗ. Унсӑр пуҫне вӑл хӑйӗн 50-56 ҫулсенчи ашшӗ-амӑшне те ҫавӑн пек тума ӳкӗте кӗртнӗ. «Малашлӑхлӑ проекта» хайхисем 1 миллион та 700 пин тенкӗ хывнӑ, ҫав шутран 300 пинӗ ҫеҫ хӑйсем пухса пынӑ укҫа, ыттине кредит илнӗ.
Пӗтӗмпе ҫемье 2 миллион та 610 пин тенкӗсӗр тӑрса юлнӑ.
Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Николай Архипов ҫырла туса илсе укҫа туса пурӑнать. Ҫак ӗҫе пуҫарма ӑна патшалӑх укҫи пулӑшнӑ. Тата, паллах, хӑй ӳркенменни, тавҫӑруллӑ пулни, ӗҫрен хӑраманни.
Ҫӗр ҫырли туса илессипе Николай Архипов юлашки пилӗк ҫул ҫине тӑрать. 2015 ҫулта вӑл пахча ҫимӗҫ туса илессипе аппаланма пуҫланӑ, ҫӗрулми лартса тунӑ. Каярахпа фермер ҫӗрулми вырӑнне ҫырла туса илес тенӗ. Ун валли вӑл «Перспектива» (чӑв. Малашлӑх) грант укҫи ҫӗнсе илнӗ. Ку вӑл 2021 ҫулта пулнӑ. Ун чухне арҫын хыснаран 4 миллион тенкӗ илнӗ те унпа 70 пине яхӑн калча туяннӑ. Унсӑр пуҫне шӑвармалли тытӑм вырнаҫтарнӑ.
Ҫырла лаптӑкне хастар арҫын 6 хут ытла ӳстернӗ. Унччен вӑл ӑна 1,5 гектар ҫинче туса илнӗ пулсан паян 10 гектара ҫитернӗ. Тухӑҫ гектар пуҫне 160 центнер тухнӑ пулсан халӗ ку кӑтарту 200 центнерпа танлашать.
Пухнӑ укҫа-тенкине ултавҫӑсене курьер урлӑ парса яраҫҫӗ. Кун пекки – анлӑ сарӑлнӑ тӗслӗх. Шупашкарти тивӗҫлӗ канури ҫынна вара укҫана 5-мӗш хутран пеме ӳкӗте кӗртнӗ.
64 ҫулти арҫын патне «коммуналлӑ служба ӗҫченӗ» шӑнкӑравланӑ. Вӑл ҫурт чатне кӗме сӗннӗ те каҫӑ ярса панӑ. Кайран вара ӑна палламан ҫынсем ун ячӗпе доверенноҫ хатӗрленине ӗнентернӗ. Ҫак ӗҫе кам тунине палӑртмашкӑн пӗтӗм укҫана деклараци тумалла имӗш.
Арҫын ултавҫӑсем каланипе 20 950 евро тата 1000 доллар укҫана хутаҫа чиксе 5-мӗш хутри хваттер чӳречинчен аялалла пенӗ. Унта вара ӑна курьер илсе кайнӑ.
Кӗҫех ҫак ӗҫ-пуҫ пирки арҫыннӑн аппӑшӗ, чикӗ леш енче пурӑнаканскер, пӗлнӗ. Вӑл пӗлӗшӗсене шӑллӗне полицие илсе кайма ыйтнӑ. Ҫапла хӑть арҫыннӑн 2 миллион тенкине упраса хӑварма май килнӗ.
Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Чӑваш Енре БПЛАсенчен шар курнисене ҫӗнӗ тӳлев пама йышӑннӑ. Кун пирки Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев пӗлтернӗ.
Ку укҫана шар курнӑ ҫынсем хваттерсене хӑвӑртрах туса пӗтерччӗр тесе параҫҫӗ. Кашни пӗр тӑваткал пуҫне 9 пин тенкӗ пама йышӑннӑ.
Заявленисене утӑ уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, тунтикун, Шупашкарти Ленин районӗн администрацийӗнче йышӑнма пуҫлӗҫ. Утӑ уйӑхӗн 9-мӗшӗнчен вара заявление нумай функциллӗ центрсенче пама май килӗ. Ыйтусем пур тӑк вӗсене ЧР Строительство министерствин патшалӑх программисене пурнӑҫлакан пайра уҫӑмлатма пулать.
Укҫа-тенке республикӑн резерв фондӗнчен уйӑраҫҫӗ.
Александр Насекин художника патшалӑх премийӗ пама йышӑннӑ.
Чӑваш Ен Элтеперӗн хушӑвӗпе Раҫҫейри художниксен союзӗн членне Александр Насекина литературӑпа ӳнер енӗпе 2025 ҫулшӑн патшалӑх премийӗ пама йышӑннӑ. Кун пек чыса пултарулӑх ҫынни «Сувары» (чӑв. Суварсем) ярӑмпа ӗҫсем хатӗрленӗшӗн тивӗҫнӗ.
Александр Насекинӑн графика ӗҫӗсен ярӑмӗ иртнипе паянхи куна ҫыхӑнтарать, наци характерне, культурине, халӑхӑн хӑйне евӗрлӗхне кӑтартса парать.
«Сувары» мифологи ярӑмӗ оригиналлӑ 10 листран тӑрать иккен. Вӗсене художник акрил сӑрӑпа ӳкернӗ.
Ӗҫсенче чӑн пурнӑҫпа метафора пӗрлешсе каяҫҫӗ.
Костюм, тӗрӗ, керамика тата литература сӑнарӗсем урлӑ художник культура астӑвӑмӗн пуянлӑхӗ пирки шухӑшлать, наци темине хальхи вӑхӑтри ӳнер урлӑ уҫса парать.
+12.3 °C