cap.ru сайтри сӑн

Ҫӗрпӳ округӗнче пурӑнакан ветеран Нина Фёдорова 102 ҫул тултарнӑ. Вӑл 1924 ҫулта ҫуралнӑ. Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан вӑл хӑйӗн ирӗкӗпе фронта кайнӑ, зенитчица пулнӑ. Вӑл аманнӑ та.

Ҫӗнтерӗве Нина Андреевна Германире кӗтсе илнӗ. Киле вара 1945 ҫулхи кӗркунне ефрейтор званийӗпе таврӑннӑ. Ӑна I степень Тӑван ҫӗршыв вӑрҫин орденӗпе тата «Ҫарти паттӑрлӑхшӑн» медальпе чысланӑ.

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Нина Андреевна сысна ферминче тӑрӑшнӑ. Паянхи кун вӑл пысӑк ҫемйипе савӑнса пурӑнать, унӑн – 5 ача, 13 мӑнук тата 17 кӗҫӗн мӑнук.

Виталий Михайлов ВКра вырнаҫтарнӑ сӑнӳкерчӗк

Паян, ака уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, Василий Яковлев (Тоймак) (19.04.1911-01.11.1978) ҫыравҫӑ тата журналист ҫуралнӑ.

Вӑл Етӗрне уесӗнчи (халӗ Красноармейски муниципалитет округне кӗрет) Шупуҫ ялӗнче ҫуралнӑ.

Ял каччи Свердлов ячӗллӗ Коммунистсен аслӑ ял хуҫалӑх университетӗнчен 1936 ҫулта вӗренсе тухнӑ. Унсӑр пуҫне КПСС Тӗп комитечӗн Аслӑ парти шкулӗнче те вӗреннӗ.

Ӗҫ биографине 1931 ҫулта «Канаш» (халӗ «Хыпар») хаҫатри литература ӗҫченӗнчен пуҫланӑ. Мускаври «Коммунар» хаҫатра яваплӑ секретарьте тӑрӑшнӑ. «Чӑваш коммуни» хаҫатра яваплӑ секретарь, редакторӑн заместителӗ пулнӑ. «Правда» хаҫатра та ӗҫленӗ.

1952-1954 ҫулсенче «Коммунизм ялавӗ» (халӗ — «Хыпар»), 1958-1959 ҫулсенче «Советская Чувашия» хаҫатсен редакторӗ пулнӑ. КПСС Чӑваш обкомӗнче тӑрӑшнӑ. 1960-1972 ҫулсенче «Капкӑн» журнал тӗп редакторӗ пулнӑ.

Унӑн кӗнекисем: «Кулма пӗлекен телейлӗ», «Мӗн вӑл сатира?», «Огрехи и помехи».

Зинаида Михайлова Контактри хӑйӗн страницине вырнаҫтарнӑ сӑнӳкерчӗк

Красноармейскинчи тӗп вулавӑшра Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, «Ял пурнӑҫӗ» хаҫат журналисчӗ, ҫыравҫӑ, Нестер Янкас ячӗллӗ пӗрлӗх лауреачӗ, Чӑваш наци конгресӗн Трак енри уйрӑмӗн хастарӗ Юрий Борисовӑн 65 ҫулхине уявлама пуҫтарӑннӑ.

Трак енӗн хастарӗ Зинаида Михайлова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, Юрий Борисов — 11 кӗнеке авторӗ. Юрий Зиновьевичӑн юратнӑ мӑшӑрӗ — Татьяна Борисова — педагог, ӳнерҫӗ, ҫыравҫӑ. Вӑл — 7 кӗнеке авторӗ. Телейлӗ мӑшӑрӑн 5 ача тата 3 мӑнук.

Эпир вара хамӑртан ҫакна хушса калар. Юрий Зиновьевич журналист ҫеҫ мар, краевед та. Вӑл Красноармейски районӗнчи Упи ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти аслӑ шкулта историпе филологи факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. 40 ҫул ытла «Ял пурнӑҫӗ» хаҫатра ӗҫлет. 2021 ҫулта ӑна «Чӑваш Республикинчи Красноармейски районӗн умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» медальпе чысланӑ.

Виталий Михайлов ВКра вырнаҫтарнӑ сӑнӳкерчӗк

Ака уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Никита Чернышев (Шетмӗ) (12.04.1911-13.12.1977) ҫурланӑранпа 115 ҫул ҫитнӗ. Вӑл — музыкант тата композитор. Етӗрне уесӗнчи (халӗ Красноармейски муниципаллӑ округӗ шутланать) Ҫӗньял Шетмӗ ялӗнче ҫуралнӑ.

Ачалла тӑлӑха тӑрса юлнӑскер Ленинградри ача-пӑча усрав ҫуртӗнче ӳснӗ. Унта вӑл фортепианопа тата сӗрме купӑспа калама вӗреннӗ.

16 ҫул тултарсан яш Шупашкара таврӑннӑ, 1928 ҫулта музыка шкулне вӗренме кӗнӗ, тепӗр ҫултан вӑл музыкӑпа театр техникумӗнче вӗренме пуҫлать.

Шӑпах техникумра пултаруллӑ яш Филипп Лукин, Григорий Хирпӳ, Герман Лебедев, Аристарх Орлов-Шуҫӑм композиторсемпе пӗрле вӗренннӗ. Вӗсен вӗрентекенӗсенчен пӗри Степан Максимов пулнӑ.

Никита Чернышевӑн паллӑрах юррисем ҫаксем: «Чечеклен, ҫӗршыв», «Шурӑ хурӑн», «Атӑл хӗрринче», «Вӑйӑра» тата ыттисем.

Паян, ака уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, Валери Туркай поэт 65 ҫул тултарать.

Валери Туркай (чӑн хушамачӗ Воробьев) 1961 ҫулхи ака уйӑхӗн 17-мӗшӗнче Комсомольски районӗнчи Хырай Ӗнел ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш патшалӑх университетӗнче, Мускаври ГИТИС ҫумӗнчи А.В.Луначарский ячӗллӗ театр аслӑ курсӗнче вӗреннӗ.

Валерий Владимирович — СССР Писательсен союзӗн членӗ, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Тутарстанӑн культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, чӑваш халӑх поэчӗ. Унсӑр пуҫне вӑл тӗрлӗ преми лауреачӗ. Ҫав шутра — Ҫеҫпӗл Мишши премийӗн лауреачӗ, И.Я. Яковлев ячӗллӗ премин лауреачӗ, Ф. Карим ячӗллӗ премин. Украинӑри Остер хулин хисеплӗ ҫынни, Комсомольски районӗн хисеплӗ ҫынни. Унсӑр пуҫне эпир пӗлменни те, тен, чылай-тӑр.

cap.ru сайтри сӑн

Ака уйӑхӗн 13-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан тыл ӗҫченӗ Николай Андреев 100 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ.

Николай Васильевич Комсомольски тӑрӑхӗнче Тури Тимӗрчкасси ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Ҫамрӑклӑхӗ йывӑр вӑхӑта – Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин ҫулӗсене – лекнӗ. Вӑл та, ытти чылай ҫын пекех, ырми-канми колхозра тӑрӑшса Ҫӗнтерӗве ҫывхартма пулӑшнӑ.

Вӑрҫӑ пӗтсен шӑпа ӑна Нефтеюганск хулине илсе ҫитернӗ. Унта вӑл нефть отраслӗнче ӗҫленӗ. Унӑн пӗтӗмӗшле ӗҫ стажӗ – ҫур ӗмӗре яхӑн.

Паянхи кун Николай Васильевичӑн ҫемйи пысӑк. Унӑн чи хаклӑ пуянлӑхӗ вӑл: виҫӗ ачи, ҫичӗ мӑнукӗ тата сакӑр кӗҫӗн мӑнукӗ. Вӑл – ӗҫ ветеранӗ. Ӑна «1941-1945 ҫулсенчи Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче хастар ӗҫленӗшӗн» медальпе те чысланӑ.

«Контактри» сӑн

Комсомольски округӗнче ҫуралнӑ Анна Кириллова 103 ҫул тултарнӑ. Пурнӑҫӗ ҫӑмӑл пулман: ҫамрӑклӑхӗ Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи тӗлне лекнӗ.

Вӑл ӗмӗрӗпех ӗҫленӗ: малтан колхозра вай хунӑ, унтан вӑрман хатӗрленӗ ҫӗрте тӑрӑшнӑ, кайран Шупашкарти садикре заведующи пулнӑ. Паянхи кун вӑл хӗрӗпе Шупашкарта пурӑнать.

Анна Григорьевна мӑшӑрӗпе 3 ача ҫуратса ӳстернӗ. Халӗ 6 мӑнукӗпе, 12 кӗҫӗн мӑнукӗпе савӑнса пурӑнать. Кинемей 103 ҫулта та куҫлӑхсӑр вулать, чӑваш телекӑларӑмӗсене пӑхма юратать, пӳртре хуллен кӑштӑртатса ҫӳрет.

Истори ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗрентӳ ӗҫченӗ Геннадий Тафаев пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Вӑл 72 ҫулта пулнӑ.

Геннадий Ильич 1953 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Туппай Сӗмӗл ялӗнче ҫуралнӑ. И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче историпе филологи факультетӗнче вӗреннӗ, ӑна лайӑх паллӑсемпе пӗтернӗ. Диплом илсен ялти шкулта вӗрентекенре ӗҫленӗ, район хаҫачӗпе туслӑ пулнӑ.

1988 ҫултанпа университетра ӗҫленӗ. Кандидат, доктор диссертацийӗне хӳтӗленӗ. 2001 ҫултанпа И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче ӗҫленӗ: кафедрӑсене ертсе пынӑ, студентсене вӗрентнӗ.

Унӑн тӗп ӗҫӗ – Атӑлҫи Пӑлхара тӗпчени. Вӑл Атӑлҫи историне тӗпчекен ӑсчахсене пӗрлештернӗ.

Геннадий Ильичпа паян 12 сехетре Шупашкарти Трактор тӑвакансен проспектӗнчи 4-мӗш ҫуртра вырнаҫнӑ чиркӳре сывпуллашӗҫ.

Чӑваш халӑх ҫыравҫи Юхма Мишши 90 ҫул тултарнӑ. Михаил Николаевич паянхи кун та литература анине сухалать.

Юхма Мишши Патӑрьел округӗнчи Сӑкӑт ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Пултарулӑхра вӑл 1950-мӗш ҫулсенче тӑрӑшма тытӑннӑ. Малтанах унӑн статйисем районти «Авангард» хаҫатра пичетленнӗ.

Юхма Мишшин хайлавӗсесне 100 ытла чӗлхене куҫарнӑ, вӗсене Ази, Европа тата Африка ҫӗршывӗсенчи учебниксене кӗртнӗ. Унӑн сӑввисемпе юрӑсем хайланӑ.

Чӑваш халӑх ҫыравҫине юбилей ячӗпе ЧР Элтеперӗ Олег Николаев та саламланӑ. «Унӑн ҫитӗнӗвӗсем – тӑван ҫӗре чунран юратни. Михаил Николаевич чӗлхене, йӑла-йӗркене упрас, халӑхсен хушшинчи туслӑха ҫирӗплетес тесе нумай ӗҫ тунӑ. Паянхи кун та вӑл хӑйӗн тавра пултаруллӑ ҫынсене чӑмӑртать», — ҫапла палӑртнӑ Олег Алексеевич.

Лариса Петрвоа архивӗнчи сӑнӳкерчӗк

Лариса Петрова ҫыравҫӑна «Языковая арт-резиденция. Музыка слова» проекта хутшӑнма йыхравланӑ.

Асӑннӑ проектӑн эксперчӗсем мероприятие хутшӑнакансене конкурс ирттерсе палӑртнӑ. Чӗлхеҫӗсен мероприятийӗ Алтай тӑрӑхӗнче тата Алтай Республикинче утӑ уйӑхӗнче пулса иртӗ. Унта хӑйсен тӑван чӗлхипе ҫыракан ҫамрӑк авторсем пуҫтарӑнӗҫ. Вӗсем — ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче пурӑнакан поэтсемпе прозаиксем. Ҫавсен шутӗнче Лариса Петрова та пур. Вӑл «Хыпар» издательство ҫуртӗнче самай ҫул ӗҫлет. Лариса — поэт, прозаик тата куҫаруҫӑ.

Мероприятие хутшӑнма тивӗҫ кандидатсене Раҫҫей писательсен союзӗн, Раҫҫейри ача-пӑчапа ҫамрӑксен писателӗсен союзӗн членӗсем, Раҫҫейӗн тӑван чӗлхесен институчӗн тата Горький ячӗллӗ Литература институчӗн тата ыт.те ӗҫченӗҫем суйланӑ.