Ӗнер, утӑ уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, патшалӑхӑн автоинспекцийӗн ҫул-йӗр службин экипажӗ ҫул хӗррипе Муркаш районӗнче ҫул хӗррипе утса пыракан ватӑ арҫынна асӑрханӑ. «Автанкасси – Муркаш - Чикме» ҫулпа патруле тухнӑ экипаж ватаран пӑрӑнса иртмен, чаранса вӑл ӑста кайма тухнипе кӑсӑкланнӑ.
Арҫын Муркаш районӗнчи Йӳҫкассинчи ваттисемпе сусӑрсен интернат-ҫуртӗнчен темисе сехет маларах тухса кайнӑ, вӑл 10 километр ытла кайма ӗлкӗрнӗ иккен.
«Ватӑ ҫын машинӑсем вӑйлӑ, йышлӑ ҫӳрекен ҫул хӗррипе утса пынине шута илсен инкке лекес хӑрушлӑх та пулнӑ. Ҫавӑнпа эпир ӑна тӗл пулни пите вырӑнлӑ пулчӗ», - класа кӑтартнӑ Алексей илларионов аслӑ инспектор.
Ватӑ ҫынна интерната кайса леҫнӗ.
Шупашкарта пурӑнакан ӳрӗк ватӑсен кичемленсе ларма вӑхӑт ҫук. Хулари халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗстерекен комплекслӑ центра кӑна мӗнле кӑна заняти иртмест-ши! Пурте юрлама-ташлама ӑста мар, зарядка тесен те пурте хыпса ҫунмаҫҫӗ. Ун пеккисем ал ӗҫӗпе чуна уҫма пултараҫҫӗ. Ҫитменнине тата ун пек ӗҫе ларса пурнӑҫламалла.
«Ал ӑсти» клуба ҫӳрекенсем кивӗ япаласене тӗрӗс усӑ курма вӗренеҫҫӗ. Центрта ӗҫлекен Валентина Ильина специалист пулӑшса та вӗрентсе пынипе вӗсен кирлӗ мар япаларан хитре япаласем ӑсталаҫҫӗ.
«Ватӑсем «Ал ӑсти» клуба хавхалансах ҫӳреҫҫӗ», - тесе пӗлтерет учрежденире пай заведующийӗнче ӗҫлекен Любвоь Сымолкина.
Муркаш районӗнчи Шомикри иртернат-ҫурт директорӗ пулнӑ ҫынна суд тенкелӗ ҫине лартнӑ. Ӑна РФ Пуҫиле кодексӗн 160-мӗш статйин 3-мӗш пайӗпе тата 187-мӗш статйин 1-мӗш пайӗпе айӑпланӑ.
Экс-директор интернатра пурӑнакан ҫынсен пенсийӗн пӗр пайӗпе усӑ курнӑ, вӗсем валли тавар туяннӑ пек туса суя килӗшӳсем тунӑ. Хӗрарӑм ватӑсене 420 пин ытла тенкӗлӗх шар кӑтартнӑ. Пӗтӗмпе вӑл 114 ҫынна улталанӑ.
Хӗрарӑма тӗрмене хупса хумасӑр 3 ҫуллӑха ирӗкрен хӑтарнӑ. 100 пин тенкӗ штраф хурса панӑ.
Улатӑр хулинче ӗнер ирхине уйрӑм ҫуртра пушар тухнӑ. Вут-ҫулӑм кухньӑра алхаснӑ, вал пӳрт ҫиивиттине кӑштах сиенлетнӗ.
Пушара сӳнтерме пырса ҫитнӗ специалистсем 83 ҫулти кинемее пӳртрен тухма пулӑшнӑ. Ватӑ ҫын шар курман.
Пушара сӳнтерме 9 ҫын тата 2 техника хутшӑннӑ. Пушар 8 тӑваткал метр лаптӑка сиен кӳнӗ. Малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, пушар апат пӗҫерме лартсан тимсӗр пулнӑран тухнӑ.
Шупашкарта пурӑнакан 76 ҫулти кинемее килте нумай укҫа упрама юрамасть тесе хӑратнӑ. Пӑтармах вара ҫапларах пуҫланнӑ.
Ун патне палламан арҫын шӑнкӑравласа стационар телефонӗпе усӑ курнишен схаалтарах укса тӳлеттерӗпӗр тесе суйса савӑнтарнӑ. Ҫав сын унран СНИЛ номерне ыйтнӑ. Карчӑк каланӑ. Кӑштахран ун патне Федерацин хӑрушсӑрлӑх службин ӗҫченӗ текен ҫын шӑнкӑравланӑ. Вал ӑна унччен ултавҫӑпа калаҫни, вӑл карчӑкӑн укҫине вӑрлама пултарать тесе пӗлтернӗ. Ан вӑрлатӑр тесен банкри укҫана илмелле тесе каланӑ.
Ватӑ ҫын 10 ҫул пухса пынӑ 470 пин тенке кайса илнӗ. Кӑштахран ӑна килте 100 пин тенкӗрен ытла упрама юрамасть, укҫана Мускаври е Хусанти учреждение ҫитсе декларацилемелле тесе ӗнентернӗ. Карчӑк унта ҫити кайса ҫӳреме йывӑр тесе курьер урлӑ парса яма килӗшнӗ. Лешӗ ӑна талӑкран укҫана тавӑрса пама шантарнӑ.
Шупашкарта пурӑнакан Анна Петрова паян, ҫӗртме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, 100 ҫул тултарнӑ.
Ҫӗрпӳ районӗнчи Рынкӑ ялӗнче ҫуралнӑ Анна Михайловна 1941 ҫулта, вӑрҫӑ пуҫлансан, медицина сестрин курсӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче ӑна Хӗвелтухӑҫ Пруссине янӑ.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Анна Петрова Ҫӗрпӳ районӗнчи колхозра ӗҫленӗ, кайран 1953 ҫулта упӑшкипе Хабаровск тӑрӑхӗнчи Амур ҫинчи Комсомольск хулине тухса кайнӑ. Тепӗр икӗ ҫултан тӑван тӑрӑха таврӑнсан Шупашкарти ВНИИРа вырнаҫнӑ. Унта намточик пулса ӗҫленӗ.
Анна Михайловна икӗ ача ҫуратса ӳстернӗ. Паян унӑн пилӗк мӑнук, мӑнукӗсен виҫӗ ачи пур, вӗсен икӗ ачи.
Шупашкарти халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӗнче чӑваш йӑли-йӗркине упраса хӑварас енӗпе те тӗрлӗ ӗҫ пурнӑҫлаҫҫӗ. Унта чӑваш юррисене халӑх патне ҫитерекен ушкӑнсем пур, ал ӗҫӗсен ӑсталӑх лаҫҫисенче чӑваш пуканисене ӑсталаҫҫӗ. Унта ҫӳрекен ватӑсем масмак туса та тӑхӑннӑ. Пуҫа тӑхӑнмалли ҫак хатӗре кашни кун тӑхӑнса ҫӳремеҫҫӗ-ха, анчах уявсенче вӑл ватӑсене илем кӳрет.
Республика кунӗ умӗн ирттернӗ ӑсталӑх лаҫҫинче вӗтӗ шӑрҫаран илемлӗ чӑваш эрешӗсем ӑсталанӑ. Ӗҫе пурнӑҫлама Светлана Кириллова инструктор пулӑшса пынӑ. Светлана Леонидовна мӗнле тӗс килӗшсе тӑни, хӑш эреш мӗне пӗлтерни ҫинчен те каласа кӑтартнӑ.
Шупашкарти ватӑсем Республика кунӗпе хавхаланса республика гимнне шарантарнӑ.
Хулари халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗстрекен комплекслӑ центрти стационарта пурӑнакан ватӑсем валли паян викторина ирттернӗ, республика кун-ҫулӗпе паллаштаракан документлӑ фильм кӑтартнӑ.
Викторинӑна ирттерекен Наталья Фадеева каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, ватӑсем викторина ыйтӑвӗсене кӑсӑкланса хуравланӑ. Гимна юрлама ҫӑмӑлах пулман пулин те пурте тӑрӑшса шарантарнӑ.
Шупашкарта пурӑнакан ватӑсем пенсие тухса ҫӗнӗ ӑсталаха та ним мар алла илме пултараҫҫӗ. Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта вӗсене ҫӗвӗҫ пулма та хӑнӑхтараҫҫӗ.
«Манӑн социаллӑ центр» клубра пырса ҫӳрекен 68 ҫулти Татьяна Панфилова хӑйне валли халат ҫӗлесе тӑхӑннӑ. Ку ӑсталӑха ӑна центрти ӗҫ инструкторӗ Ирина Ковеза хӑнӑхтарнӑ.
Татьяна Викторовна каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, унччен ҫӗвӗ ӗҫӗпе аппаланса курман. «Хӑрамасан тата юнашар ылтӑн алӑлла ӑста пулсан тем те вӗренме пулать иккен», - хавхаланса каласа кӑтартнӑ ҫитмӗл ҫула ҫывхарса пыракан хӗрарӑм.
Йӗпреҫ районӗнчи Хурамал ялӗнчи пӗвере 78 ҫулти арҫын путса вилнӗ. Унӑн виллине паян ирпе тупнӑ. Малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, инкек шыв хӗрринче асӑрханусӑр пулнипе ҫыхӑннӑ.
Чӑваш Енӗн Инкеклӗ ӗҫсен министерствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫак кунсенче кӑна 4 ҫын путса вилнӗ. Ҫу уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарти 49 ҫулти арҫын шыва кӗме тӑни инкекпе вӗҫленнӗ. Ҫу уйӑхӗн 30-мӗшӗнче Канаш районӗнчи ялта 17-ри яш пӗвене путса вилнӗ. Ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Сӑр юханшывӗнче 12-ри хӗрача пурнӑҫӗ татӑлнӑ. Ҫӗртме уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Ҫӗрпӳ районӗнче плотинӑра шыва кӗме тӑнӑ 72-ри кинемей путнӑ.
-0.7 °C