Ҫак кунсенче Шупашкарта вулакансем тахҫанах кӗтнӗ ҫӗнӗ кӗнеке кун ҫути курнӑ. Ку вӑл — асаилӳсен «Асран кайми Хусанкай» ятлӑ пуххи. Ӑна, 2027 ҫулхи кӑрлачӑн 22-мӗшӗнче аслӑ поэтӑмӑр ҫуралнӑранпа 120 ҫул ҫитнине асра тытса, поэзие юратакансене Чӑваш Республикинчи Ҫеҫпӗл Мишши фончӗ парнеленӗ.
Калас пулать, 1987 ҫулта, Петӗр Хусанкай ҫуралнӑранпа 80 ҫул ҫитнине халалласа, Чӑваш кӗнеке издательствинче филологи ӑслӑлӑхӗн кандидачӗ Николай Иванов пухса хатӗрленӗ «Манӑҫми Хусанкай» кӗнеке пичетленнӗ пулнӑ. Унтанпа 40 ҫула яхӑн ҫиҫсе иртрӗ, ҫав кӗнекене тупса вулама та паян питӗ хӗн.
«Асран кайми Хусанкай. Асаилӳсем» кӗнекере (ӑна пичет валли Чӑваш халӑх поэчӗ Валери Туркай хатӗрленӗ) пурӗ 25 ҫыннӑн хайлавӗсем пичетленнӗ. Вӗсен шутӗнче — Михаил Сироткин, Влас Паймен, Алексей Талвир, Илпек Микулайӗ, Юрий Збанацкий, Петӗр Чичканов, Ренат Харис т. ыт.те.
Ҫӗнӗ кӗнеке Валери Туркайӑн «Вӑрлӑх юлнӑ пурпӗрех!» ятлӑ умсӑмахӗпе уҫӑлать.
«Асран кайми Хусанкай. Асаилӳсем» кӗнекене аслӑ сӑвӑҫа чунтан юратакансем чӑвашсен авалхи йӑлипе ниме туса вулакан патне ҫитернӗ.
Паян, чӳк уйӑхӗн 18-мӗшӗнче, Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн вокал енӗпе ӗҫлекен педагог-репетиторӗ, Раҫҫей тата чӑваш халӑх артисчӗ, профессор, Анатолий Канюка 85 ҫул тултарнӑ.
Анатолий Романовичӑн ӳнерти ҫулӗ 1975 ҫулта пуҫланнӑ. Ун чухне вӑл Инҫет Хӗвелтухӑҫӗнчи ӳнерӗн педагогика институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Ҫавӑн хыҫҫӑн ӑна Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн опера труппине йышӑннӑ.
Анатолий Канюка Чӑваш Енӗн опера сценин чи паллӑ тенорӗсенчен пӗри шутланать.
Шупашкарти 12-мӗш вӑтам шкула культура эткерлӗхӗн ҫурчӗ тесе йышӑннӑ. Вӑл вӗренӳ учрежденийӗ хулари Владимир тӑвӗ ҫывӑхӗнче вырнаҫнӑ.
Шкула 1950 ҫулта ҫӗкленӗ. Малтан шкул хальхи 36-мӗш ача пахчи ҫуртӗнче вырнаҫнӑ, 1959 ҫулта кӳршӗллӗ ҫурта куҫнӑ.
Шкула классика зодчествин формиллӗ туса лартнӑ. Тӑватӑ хутла ҫурта П саспалли евӗр купаланӑ.
Чӳк уйӑхӗн 15-мӗшӗнче «Парне» фольклор ансамблӗ фольклор коллективӗсен «Сӑрпа Ҫавал ҫаврисем» республикӑри фестиваль-конкурсне хутшӑннӑ. Кун пирки Галина Махмутова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн странцинче пӗлтернӗ.
Фестиваль Вӑрнар районӗнчи Уйкас Кипекри культура ҫуртӗнче иртнӗ. Унта тури чӑвашсен юрри-кӗввипе паллаштарнӑ. Мероприятие вирьял-чӑвашсен фольклорпа этнографи культурине, юррипе ташшине сарас тӗллевпе ирттернӗ иккен.
Раҫҫейри художниксен союзӗн пайташне Сергей Плешкова «Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ художникӗ» ят панӑ.
Сергей Плешков Шупашкарта 1955 ҫулта ҫуралнӑ. Вӑл – скульптор-анималист. Богородскри техника училищинчен вӗренсе тухнӑ. 1979 ҫулта Чӑваш Енри художниксен союзӗн художество фондӗнче художник-оформительте ӗҫлеме пуҫланӑ. Тӗрлӗ конкурса хутшӑннӑ, хӑйӗн ӗҫӗсен куравне те йӗркеленӗ.
Шупашкарти Ф. Павлов ячӗллӗ музыка училищин «Янтал» ансамблӗ «САЛТАК ҪУЛӖ» проекта хутшӑнса республика Элтеперӗн Олег Николаевӑн укҫине тивӗҫнӗ. Салтака ӑсатнин йӑли-йӗркине кӑтартса паллаштаракан спектакле ҫав укҫапа лартнӑ.
Ҫӗнӗ ӗҫе Куславккари культура ҫуртӗнче чӳк уйӑхӗн 13-мӗшӗнче кӑтартнӑ. Музыкӑпа фольклор спектакльне куракансем ӑшшӑн йышӑннӑ.
«Янтал» ансамбль ертӳҫи – Чӑваш Енӗн культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Людмила Петухова.
Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн ӳнер пайӗн ертӳҫи Марина Николаева «Завпосты театра Будущего» программӑпа вӗренме пуҫлӗ.
Культура учрежденийӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, Марина Порфирьевна чӳк уйӑхӗн 17-мӗшӗнчен пуҫласа ҫурла уйӑхӗн 20-мӗшӗччен ҫӗршывӑн чи сумлӑ специалисчӗсемпе пӗрле театра малалла аталантарас мелсене тӗпчеме пултарӗ.
Проекта пурнӑҫа кӗртекенни – пултарулӑх индустрийӗсен «Меганом» академийӗ. Вӗрентӗве «Таврида.АРТ» фестиваль ирттернӗ май йӗркелӗҫ.
Вӗренӳ тӑватӑ пайран тӑрӗ, ун вӑхӑтӗнче ӑсталӑх сехечӗсем, практикумсем пулӗҫ.
Чӳк уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнче учёнӑйсен канашӗн ларӑвӗ иртнӗ.
Унта пуҫтарӑннисем ӑслӑлӑх проекчӗсене пӗтӗмлетнӗ, ӑслӑлӑхпа тӗпчев литератури пичетлесе кӑларассине тата ытти ыйтӑва сӳтсе явнӑ.
Мероприятие учёнӑй канашӗн председателӗ, ЧПГӐИ директорӗ Юрий Исаев уҫнӑ. Институтӑн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Димитрий Егоров «Мифология чувашей» (чӑв. Чӑвашсен мифологийӗ) проекта епле пурнӑҫлани тата коллективлӑ монографи кӑларасси ҫинчен каласа кӑтартнӑ. Ӑна Чӑваш кӗнеке издательствипе пӗрле 2026 ҫулта кун ҫути кӑтартасшӑн.
Нумаях пулмасть Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ертсе пыракан ӑслӑлӑх ӗҫченӗн, истори наукисен кандидачӗн Николай Мясниковӑн лекцийӗ иртнӗ. Ӑна вӑл Апаш археологи культурин 100 ҫулхине халалланӑ.
Докладчик «Абашево. Край разукрашенных женщин и обезглавленных мужчин» темӑпа тухса калаҫнӑ, Апаш тӗмескисем ҫинчен каласа кӑтартнӑ.
Чӳк уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнче чӑваш литературин паллӑ романисчӗпе Николай Максимов ҫыравҫӑпа тӗл пулу иртнӗ. Кун пирки институт халӑх тетелӗнчи страницинче пӗлтернӗ.
Калаҫӑва институт директорӗ Юрий Исаев, литература пӗлӗвӗн пай ӗҫтешӗсем, «Тӑван Атӑл» журналӑн редакторӗ тата паллӑ чӑваш прозаикӗ Людмила Сачкова хутшӑннӑ.
Унта Н. Максимовӑн 2024 ҫулта Саранск хулин кӗнеке издательствинче пичетленсе тухнӑ «Спасение Европы» тата унӑн маларах пичетленнӗ «Шур акӑш ҫулӗ», «Майра патша парни» историлле романӗсем тавра йӗркеленнӗ. Автор ҫак хайлавсене ҫырнӑ май мӗнле материалсемпе паллашни, хӑйӗн пултарулӑх вӑрттӑнлӑхӗсем пирки каласа панӑ. Писатель ҫавӑн пекех хӑйӗн нумаях пулмасть вырӑсла пичетленсе тухнӑ «Дар императрицы» кӗнекипе тата малалла ҫырма шутласа хунӑ романсен кӗске сюжечӗсемпе паллаштарнӑ.
+24.6 °C