Ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарта экскурси троллейбусӗ ҫула тухнӑ.
54-мӗш маршрутпа ҫӳрекен пассажирсем ӗнер ҫула хаваслӑ та кӑсӑклӑ ирттерме пултарнӑ. Асӑннӑ маршрутпа ларса тухнӑ вулавӑш ӗҫченӗсем хулари паллӑ вырӑнсем, ҫуртсем пирки каласа кӑтартнӑ. «Волжанка» клуб хастарӗсем патриотла юрӑсем шӑрантарнӑ. Вӗсем хӑйсен ятарлӑ репертуарне Ҫӗнӗ Шупашкара, Чӑваш Ене тата Раҫҫее халалланӑ юрӑсене кӗртнӗ. Вулавӑш ӗҫченӗсем вара А. Корочкован Ҫӗнӗ Шупашкар ҫинчен ҫырнӑ сӑвввине илемлӗ вуланӑ.
Канмалли кун ҫула тухнӑ пассажирсене ҫакӑн пек хаваслӑ троллейбуса лекни пӗр енчен тӗлӗнтернӗ, тепӗр енчен савӑнтарнӑ. Мӗн тесен те кун пек чухне ҫул та кӗскелет, чун-чӗре те хавасланать, ҫӗннине те пӗлетӗн.
Красноармейски районӗнчи Карай ялӗнче пурӑнакансем иртнӗ эрнере ял уявне ирттернӗ.
Карай ялӗ 2021 ҫулччен Карай ял тӑрӑхӗн центрӗ шутланса тӑнӑ, халӗ, ял тӑрӑхӗсем вырӑнне территорири уйрӑмсем туса хунӑ хыҫҫӑн, асӑннӑ уйрӑм центрӗ пулса тӑрать. Шупашкартан ял 56 километрта, район центрӗнчен 10 километрта вырнаҫнӑ.
Виталий Михайлов таврапӗлӳҫӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ку ял ҫыннисем 1724 ҫулччен ясак тӳлесе тӑнӑ, 1866 ҫулччен вара патшалӑх хресченӗсем шутланнӑ. Унти чӑвашсем ҫӗр ӗҫӗпе аппаланнӑ, выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетнӗ, килти ал ӗҫӗпе аппаланнӑ, атӑ-пушмак ҫӗленӗ.
1930 ҫулччен ялта чиркӳ пулнӑ. 1900-мӗш ҫулта пӗр класс вӗренмелли чиркӳ шкулӗ уҫӑлнӑ, кӑштахран вӑл пысӑкланнӑ.
Паян та Карай ялӗ самана таппипе тан утать.
Красноярск крайӗнче пурӑнакансем мероприятие Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне халалланӑ. Уяв туслӑх картинчен пуҫланӑ. Унта тӗрлӗ халӑх ҫыннисем хутшӑннӑ.
Унтан сцена ҫине Красноярскри чӑваш автономийӗн президенчӗ Геннадий Храмов тата хисеплӗ хӑнасем тухнӑ, пурне те уявпа саламланӑ.
«Чӳклеме яланах анлӑ иртет, унта чунпа савӑнма килеҫҫӗ. Пирӗн округа каллех ҫак уява ирттерме суйласа илни савӑнтарать. Чӑвашсем хӑйсен йӑли-йӗркине типтерлӗ упраҫҫӗ. Эпир пурте пӗрле вара халӑхсен туслӑхӗ янӑравлӑ сӑмахсем ҫеҫ мар, вӑл пирӗн кулленхи пурнӑҫ пулнине кӑтартса паратпӑр. Пӗрле эпир вӑйлӑрах», – каласа кӑтартнӑ Казачински-Пировски округӗн пуҫлӑхӗ Сергей Ивченко.
Ҫавӑнтах наци картишӗсем ӗҫленӗ, чӑвашсен, тутарсен, крешӗнсен, нимӗҫсен, белоруссен тата вырӑссен культурипе, тӗрлӗ наци апат-ҫимӗҫӗпе паллаштарнӑ. Паллах, уяв концертсӑр иртмен. Сцена ҫинче чӑваш, вырӑс, казак тата тутар юррисем янӑранӑ.
ЧР тава тивӗҫлӗ артисчӗ Анатолий Гущин ТНТ телеканалпа кӑтартакан «Пора на завод» сериалта тӗп рольсенчен пӗрне калӑпланӑ. Палӑртса хӑварар: ку сериала 16 ҫултан аслӑраххисем пӑхма пултараҫҫӗ.
Анатолий Гущин сериалта Танич рольне, тӗп героинӗн тӑванне, вылянӑ. Сериала курас килет-и? Вӑл экран ҫине тухиччен вӑхӑт нумаях юлман: ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче 20 сехетре телевизор ҫутма ан манӑр.
Палӑртса хӑварар: Анатолий Гущин 1976 ҫулта Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче ҫуралнӑ. Ашшӗ — вырӑс, амӑшӗ – чӑваш. Вӑл Ҫӗнӗ Шупашкарти 10-мӗш шкулта вӗреннӗ. Шкул хыҫҫӑн Анатолий Гущин Мускаври М.С.Щепкин ячӗллӗ театр аслӑ училищине вӗренме кӗнӗ. «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ» ята ӑна 2024 ҫулта панӑ. Унӑн пӗрремӗш мӑшӑрӗнчен Елена Шешетинӑран ывӑл пур, иккӗмӗш арӑмӗнчен хӗр ҫуралнӑ.
Шупашкарта Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче ЧР тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗн, Чӑваш ӳнерҫисен пӗрлӗхӗн тата Раҫҫейри пултарулӑх пӗрлӗхӗн пайташӗн Владимир Разинӑн куравӗ уҫӑлнӑ.
Курава «Пӗчӗк Тӑван ҫӗршыв» проектпа килӗшӳллӗн йӗркеленӗ. Унта ӑстан 100 яхӑн живопись тата графика ӗҫӗсем вырӑн тупнӑ. Вӗсен йышӗнче «Чечеш» картина пур, унта чӑваш хӗрӗн сӑнарне уҫса панӑ. «Жатва. Уй пуҫ» картинӑна та асӑнса хӑвармалла.
Владимир Разина ҫынсем урӑх енӗпе те пӗлеҫҫӗ. Вӑл Ҫӗнӗ Шупашкар хулин пӗрремӗш гербне шухӑшласа кӑларнӑ. Автор хӑй каланӑ тӑрӑх, уншӑн яланах вӗрентекен вырӑнӗнче ҫутҫанталӑк пулнӑ.
Курав авӑн уйӑхӗн 20-мӗшӗччен ӗҫлӗ. Билетсене ҫамрӑксем «Пушкин карттипе» те туянма пултараҫҫӗ.
Ҫитсе курӑр!
Мускавран лайӑх хыпар ҫитнӗ! Чӑваш Енри халӑх фольклор ансамблӗ «Укӑлча» Мускав хулинче иртнӗ «Вырӑс уйӗ» юбилейлӑ фестивальте пӗрремӗш степеньлӗ лауреат пулса тӑнӑ. Фестиваль нумаях пулмасть, иртнӗ канмалли кунсенче, пулнӑ.
«Укӑлча» халӑх фольклор ансамблӗ – Ҫӗнӗ Лапсар поселокӗнчен. Пултарулӑх ушкӑнӗ фестивальте авалхи чӑваш туйӗн пайне кӑтартнӑ. Ҫапла вӗсем «Йӑла-йӗрке вӑйӗ» конкурсра чи пысӑк наградӑна тивӗҫнӗ.
Палӑртса хӑварар: ансамбле 1988 ҫулта йӗркеленӗ. 1999 ҫулта вӑл халӑх ятне тивӗҫнӗ. Хальхи вӑхӑтра ансамбле Алевтина Щитинина ертсе пырать. Коллектива тӗрлӗ професси ҫыннисем ҫӳреҫҫӗ – вӗсене пурне те чӑваш культурине юратни пӗрлештерет.
Кӳкеҫ поселокӗнче йӑлана кӗнӗ «70 те 7 сиплӗ курӑк» фестиваль-конкурс иртнӗ. Палӑртмалла: ку мероприятие улттӑмӗш хут ирттереҫҫӗ, унта фитотерапие юратакансем тата авалхи рецептсене упракансем пухӑнаҫҫӗ.
Кӳкеҫри культура ҫурчӗ умӗнче экспозици вырнаҫтарнӑ. Ӑна округри Хӗрарӑмсен канашӗ хатӗрленӗ. Ҫавӑнтах сиплӗ курӑксене мӗнле пуҫтармалли, вӗсене епле упрамалли пирки курав урлӑ каласа кӑтартнӑ.
Йӗркелӳҫӗсем палӑртнӑ тӑрӑх, кунашкал фестиваль-конкурссем культура еткерлӗхне упрама, сывӑ пурнӑҫ йӗркине сарма тата пӗлӗве ҫамрӑк ӑрӑва парса хӑварма пулӑшаҫҫӗ.
„На пороге памяти/Астӑвӑм урати ҫинче“ — ҫак ятпа Виталий Станьялӑн ҫӗнӗ кӗнеке пичетленсе тухнӑ. Автор ӑна чӑвашла «Астӑвӑм урати ҫинче» тесе ҫырнӑ, тем килӗшӳллех мар пек, эпӗ «Астӑвӑм ытамӗнче» тейӗттӗм. Хӑй шучӗпе тата сахал тиражпа кӑларнӑран вӑл мана тивӗҫейӗ-ши тесе тӑраттӑм: манман иккен хӑйӗн вӗренекенне, палланӑ ҫынсенчен, пӗрремӗш страницӑра темиҫе сӑмах ҫырсах, мана валли пӗр экземплярне парса янӑ.
Виталий Станьял чи малтан - вӗрентӳҫӗ, унтан – журналист, литература тӗпчевҫи. Вӑл поэт, сайра-хутра сӑвӑ калӑплакан сӑвӑҫ мар, чӑн-чӑн поэт, писательсен нимле пӗрлӗхӗнче те тӑмасть пулин те. Виталий Никитин-Станьял – ученӑй, филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче, И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче пулас учительсемпе журналистсене вӗрентнӗ, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен инситутӗнче пай пуҫлӑхӗнче ӗҫленӗ.
«Эпӗ ватӑ таврапӗлӳҫӗ», «Эпӗ ватӑ ҫилҫунатҫӑ», - ҫапла калама юратать Виталий Петрович. Ҫак сӑмахсенче унӑн пӗтӗм ӗҫлӗ кун-ҫулӗ курӑнса тӑрать.
Ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Шупашкарта Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче Мари Эл Республикинчи ӳнерҫӗсен куравӗ ӗҫлеме тытӑнӗ. Вӑл «Пӗрлӗх – тӗрлӗлӗхре» (выр. «Единство в многообразии») ятлӑ.
Экспозицире пӗтӗмпе 50 ӗҫ пулӗ. Вӗсене профессионал ӳнерҫӗсем кӑна мар, Мари Элти ӳнерҫӗсен пӗрлӗхӗнчи ҫамрӑк авторсем те ӳкернӗ. Курава килнисем классика живопиҫне тата графикине, иконопиҫе, наци тӗррин япалисене те курма пултарӗҫ.
Курав ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче 14 сехетре официаллӑ лару-тӑрура уҫӑлӗ. «Киҫтӗк тата сӑрӑ пулӑшнипе пирӗн пӗрлехи ҫӗнӗ культура диалогӗ ҫуралать, регионсен тата нацисен хушшинчи ҫыхӑну ҫирӗпленет», – тенӗ Халӑхсен туслӑхӗн ҫурчӗн директорӗ Сергей Иванов.
Пурне те курава хапӑлласах кӗтеҫҫӗ!
Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн ҫӗнӗ сезонӗ уҫӑличчен пӗр уйӑхран та сахалрах юлнӑ. Унччен вара театр ырӑ улшӑнусемпе паллаштарнӑ – вӗсен йыш хушӑннӑ.
Балета, опера солисчӗсен ретне тата музыкантсен оркестрне ҫамрӑк артистсем килнӗ. Улшӑну ытларах – балет труппинче. Театра пӗтӗмпе 10 артист ӗҫлеме килнӗ. Вӗсем Ваганов академийӗнчен, Пермьри тата Екатеринбургри хореографи училищисенчен вӗренсе тухнӑ.
Опера труппинче – виҫӗ ҫӗнӗ артист. Пурте ҫӗнӗ тени тӗрӗсех мар-ха. Мефодий Галкин оперӑпа балет театрӗнче унччен ӗҫленӗ, кайран урӑх ҫӗре кайнӑ. Халӗ вара ав таврӑннӑ. Тепӗр икӗ солистка, Эльза Исхакова тата Елена Клочкова, урӑх регионсенчен килнӗ. Никита Удочкин вара икӗ ҫултан тӑван театра таврӑннӑ. Халӗ вӑл – дирижер. Унччен вӑл икӗ ҫул Челепери патшалӑх академи оперӑпа балет театрӗнче ӗҫленӗ.
Театр тата икӗ солист килессе кӗтет.
+9.3 °C