Шупашкар хулинче Шумилов урамӗнчи 28-мӗш ҫуртра мурал ӳкерме пуҫланӑ. Унта лашапа хӗр пулӗҫ.
Ӑна Алексей Чернов ӳкерет. Вӑл Атӑлҫи федераци округӗнчи «ФормАРТ» фестивале хутшӑнать. Тӳрех палӑртса хӑварар: вӑл 2022 ҫулта фестивале хутшӑннӑ, И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн ӳнерпе графика корпусӗ ҫине ӳкернӗ.
Шумилов урамӗнчи мурал «Лаша – пӗрлӗх символӗ» ятлӑ пулӗ. Алексей Чернов стена ҫине эскиза проектор пулӑшнипе ӳкернӗ. Халӗ вӑл ӑна сӑрлама пуҫлӗ.
Палӑртмалла: кӑҫал фестивале 400 яхӑн заявка килнӗ, Атӑлҫи федераци округӗнчи кашни регионти ӗҫ финала хутшӑнать. Пӗтӗмпе – 14 ӗҫ.
Тинех тесе хакламалла пулӗ ку хыпар пирки. Чӑваш Енре сцена ҫине тухмалли чӑваш тумне епле хатӗрлемелли пирки меслетлӗх кӑларӑмӗ хатӗрленӗ.
Чӑвашсен йӑлана кӗнӗ тумтирӗнче вак-тӗвек ҫук. Унта кашни тӗрӗ-эрешӗн хӑйӗн пӗлтерӗшӗ.
Тум ҫӗлекен ӑстасем, ҫав шутра художник-модельерсем, паян нумайланса кайрӗҫ. Анчах пурте тӑван халӑхӑмӑрӑн йӑли-йӗркине пӗлсе ҫитереҫҫӗ-и-ха?
Чӑваш Ен Культура министерствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, республика Элтеперӗ Олег Николаев хушнипе сцена тумӗ епле пулмалли пирки сӗнӳсен пуххине йӗркеленӗ. Ӑна хатӗрлеме Культура министерствин тата Республикӑн халӑх пултарулӑх ҫурчӗн специалисчӗсем хутшӑннӑ.
Сӗнӗве вокалпа хор, юрӑ, ташӑ, фольклор тата театр коллективӗсем, ача-пӑчапа ҫамрӑксен коллективӗсем валли хатӗрленӗ.
Ҫак кунсенче Мускав хулинче «За любовь» ятлӑ фильм (чӑв. «Юратушӑн») премьери пулнӑ.
Кинокартинӑна пирӗн ентеш Андрей Малай (Михайлов) ӳкернӗ. Вӑл Йӗпреҫ тӑрӑхӗнче ӳснӗ. Тӗп рольсене Раҫҫейри паллӑ актерсем Ксения Бородина тата Алексей Чадов вылянӑ.
Премьерӑна курма паллӑ артистсем, режиссерсем тата юрӑҫсем килнӗ. Ку йышра Сарик Андреасян, Роза Сябитова, Олеся Судзиловская, Полина Диброва, Григорий Гладков пулнӑ.
Фильм шӑпах паян, утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, проката тухать. Ӑна Раҫҫейри кашни кинотеатрта курма май пур.
Хӗрлӗ Чутай салинче 19-мӗш ӗмӗрти ҫурта юсаса ҫӗнетнӗ. Ҫавӑн валли республика хыснинчен 40 миллион тенкӗ укҫа уйӑрнӑ. Вӑл тупрапа объекта тӗплӗн ҫӗнетме май килнӗ: ҫивиттине ҫӗнӗрен витнӗ; ӑшӑ, шыв тата канализаци пӑрӑхне улӑштарнӑ, ҫурт тулашне хитрелетнӗ.
Юсав ӗҫне пурнӑҫланӑ чухне ҫуртӑн малтанхи сӑн-сӑпатне упраса хӑварасси тӗп тӗллевсенчен пӗри пулнӑ.
Юсаса ҫӗнетнӗ ҫуртра ӳнер галерейи, халӑх промыслисен курав халӗ тата сувенир продукцийӗн залӗ вырнаҫнӑ.
Асӑннӑ ҫурта, сӑмах май каласан, регион пӗлтерӗшлӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗсен шутне кӗртнӗ.
Йӗпреҫри уҫӑ пӗлӗт айӗнчи этнографи музейӗнче «Сарӑ пике» фестиваль иртнӗ. Унта Йӗпреҫ, Ҫӗрпӳ, Вӑрнар, Ҫӗмӗрле округӗсенчи хастар хӗрарӑмсем пуҫтарӑннӑ. Мускавпа Тутарстанри хӑнасем те пырса ҫитнӗ. Хисеплӗ хӑнасем хушшинче Йӗпреҫ тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Игорь Семёнов тата Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Роман Алексеев та пырса ҫитнӗ.
«Сарӑ пике» фестиваль ят панӑ улах каҫӗ тӑван халӑх йӑх-несӗл историйӗпе кӑсӑкланакан, ӑна упраса хӑварассишӗн тӑрӑшакан пӗр шухӑшлӑ ҫынсене пухать. Мероприятие кӑҫалхипе виҫҫӗмӗш хут йӗркеленӗ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театре черетлӗ, 109-мӗш сезона, «Нарспи» спектакльпе пуҫлӗ.
Черетлӗ театр сезонӗ шӑп та лӑп тепӗр уйӑхран, ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, уҫӑлӗ.
Аса илтерер: ку спектакле Константин Ивановӑн вилӗмсӗр поэми тӑрӑх лартнӑ. Спектакле пуҫласа пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗнче кӑтартнӑччӗ. Ҫапла вара «Нарспи» 36 ҫултан сцена ҫине таврӑннӑ.
Ӑна ЧР Элтеперӗн гранчӗпе лартнӑ. Режиссерӗ – Дмитрий Миронов, илемлӗх ертӳҫи – Борис Манджиев, ӳнерҫи – Валентина Федорова, кӗвви – Лолита Чекушкинӑн. Нарспипе Сетнер ролӗсене Антонина Казеева тата Евгений Урдюков вылянӑ.
Чӑваш Ен Правительстви историпе культура палӑкӗсене сыхласа упраса хӑварасси ҫинчен калакан программӑна йышӑннӑ. Вӑл 2045 ҫулччен таран. Паянхи куна пирӗн республикӑри 31 культура объектне юсаса ҫӗнетмелле.
Патшалӑх хӳтлӗхне илнӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗсене вара республикӑра пурӗ 701 штук шута илнӗ. Ҫав шутран 31-шне юсаса ҫӗнетмелле, 37-шӗ вара япӑхса пӗтнӗ.
2045 ҫул тӗлне культура объекчӗсенчен 97 процентне йӗркене кӗртсе пӗтермелле.
Элӗкри Иван Яковлев уҫнӑ шкул та ҫав шутра. 1872 ҫулта уҫнӑ шкул тавралли территорие те халӗ культура эткерлӗхӗн хӳтлӗх зони тесе ҫирӗплетсе хӑварнӑ. Апла пулсан унта пӗр-пӗр стройка, ытти ӗҫ пуҫарса яма юрамасть.
Кашни ҫыннӑнах пурнӑҫрине аса илмелли пур. Ват ҫыннӑн вӑл уйрӑмах нумай тупӑнать. Пурӑнса ирттерни ҫын асӗнче ӗмӗрӗпех пырать ҫав. Вӑхӑт иртнӗҫемӗн пулни-иртни, курни-калаҫни, пӗлни-хутшӑнни шупкаланать те якалать. Асран пачах тухса ҫухални те пулать. Анчах нихҫан та манӑҫми самантсем, пулӑмсем, вырӑнсем, сӑнсем пуҫра купаланса тӑраҫҫӗ. Этем ӗмӗрӗн ҫутӑ хӗвелӗ каҫ енне сулӑнсан вӗсем татах йӑлтӑртатма пуҫлаҫҫӗ те чӗррӗн пекех курӑнаҫҫӗ.
Ҫакна сиснӗ Яткар мӑнукӑм кӗлетрен мана пӗр ҫӗклем тачка типтер йӑтса килсе пачӗ. Экспедицисенче пухӑннӑ 21 кунҫырав кӗнеки! Ку евӗр хамӑн харкам дневниксем хулари хваттерте икҫӗртен те ытла выртаҫҫӗ. Кусем урӑхла — студентсен «Ҫилҫунат» отрячӗсемпе тӗрлӗ ҫулсенче ҫул ҫӳренӗ чухне йышпа ҫырса пынисем. Пӗрисене экскурсисенче палӑртса пынӑ, теприсене халӑх сӑмахлӑхне пухма кайсан отрядӑн пӗтӗмӗшле дневникӗ пек тултарнӑ. (Вӗсенчен лайӑхрах 4-5-шне — Анатолий Смолин, Валерий Туркай, Ульха Эльмен, Александр Магарин, Петр Мулюков тата ытти палӑрнӑ ҫилҫунатҫӑсем ҫырнисене — Олег Цыпленков мӑшӑрне архив валлиех парса янӑччӗ).
Шупашкара Беларуҫри артистсем килӗҫ. Унти Витебск хулинчи Якуб Колас ячӗллӗ наци академи театрӗ Чӑваш Ене «Безумный день, или Женитьба Фигаро» камитпе ҫитӗ. Ӑна Пьер Огюстен де Бомарше пьеси тӑрӑх лартнӑ.
Сӑмах май каласан, ку пьеса тӑрӑх Моцарт композитор опера та хатӗрленӗ (либретто авторӗ — Лоренцо да Понте).
Витебск артисчӗсем лартнӑ спектакль те куракансен кӑмӑлне каймалла. Артистсем Шупашкара авӑн уйӑхӗн 28-мӗшӗнче килӗҫ.
Театр 1921 ҫулта уҫӑлнӑ. Хӑй вӑхӑтӗнче вӑл Беларуҫри иккӗмӗш патшалӑх театрӗ шутланнӑ. Унӑн труппине Мускаври Беларуҫ драма студийӗнчен вӗренсе тухнӑ ҫамрӑксенчен пухнӑ. Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче театра Уральск хулине, унтан Орехово-Зуевӑна куҫарса кайнӑ, 1944 ҫулхи юпа уйӑхӗнче театр каялла Витебска таврӑннӑ. Ун чухне ӑна Беларуҫ халӑх писателӗн Якуб Коласӑн ятне панӑ.
Муркаш районӗнчи Очӑкасси ял клубӗнче кӗнеке хӑтлавӗ иртнӗ. Ҫавна май Муркаш районӗнчи тӗп вулавӑш тата Очӑкассинчи ял вулавӑшӗ вулав конференцийӗ йӗркеленӗ.
Леонид Морозов ятлӑ автор «Слово ученика об учителях» кӗнеке кун ҫути кӑтартнӑ. Тиражӗ пысӑк мар-ха. 100 экземпляр. Сӑмах май каласан, Леонид Петрович 15 кӗнеке авторӗ иккен.
Леонид Петрович Морозов хӑйӗн пӗрремӗш кӗнекинче («Малая родина Оточево», 2014 ҫул) Шурик Матвеев ҫывӑх юлташӗ пирки пичетлесе кӑларнӑ. Александр Витальевич — инженер тата конструктор. Александр Витальевич сӑвӑ та ҫырать иккен. «Мой мир в рифмах» сӑвӑсен пуххине вӑл 30 экземплярпа тӑванӗсем валли кӑларнӑ. Кӗнеке 198 страницӑран тӑрать, унта 150 ытла сӑвӑ.
Муркаш муниципалитет округӗн администрацийӗн культура тата архив ӗҫӗсен пайӗн пуҫлӑхӗ Любовь Рыжкова Л. П. Морозова тата А. В. Матвеева Муркаш тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗн Тав хучӗпе чысланӑ.
+18.3 °C