Красноармейски тӑрӑхӗнчи Пӑрӑнтӑк ялӗ ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗнче ҫуралнӑ кунне паллӑ тунӑ. Кун пирки «Хыпар» издательство ҫурчӗн пабликӗнче хыпарланӑ. Унта пӗлтернӗ тӑрӑх, «уява ял ҫыннисем кӑна мар, хулара тӗпленнисем те, кӳршӗ ялсенче пурӑнакансем те йышлӑ пухӑннӑ».
Пӑрӑнтӑксене саламлама тӳре-шара, депутат тавраш пырса ҫитнӗ. Ҫав шутра Красноармейски тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Павел Семенов, Красноармейски районӗнчи Депутатсен пухӑвӗн председателӗ Валерий Петров пулнӑ.
Ял кунне хатӗрленсе вырӑнти хастарсем урамсене илемлетсе капӑрлатнӑ. Сӑн ӳкерӗнмелли вырӑнсем те тунӑ. Ҫатан карта тытса ҫавӑрнӑ, ачасем валли каруҫҫел ӑсталанӑ, чуччу ҫакнӑ.
Ял уявӗнче пӑрӑнтӑксем туй йӑли-йӗркине тата салтака ӑсатнине кӑтартнӑ. Уява вӗҫлес умӗн вӑйӑ картине тӑнӑ.
Ырантан, ҫурла уйӑхӗн 5-мӗшӗнчен, Раҫҫейӗн чукун ҫулӗ «Легендарлӑ Хӗрлӗ» ретропуйӑса ҫула кӑларӗ.
Вӑл «Шупашкар-Канаш» маршрутпа ҫӳрӗ. Ретропоезд рейса ҫурла уйӑхӗн 5 тата 6-мӗшӗсенче, 8-10-мӗшӗсенче, 12-16-мӗшӗсенче ҫула тухӗ. Шупашкартан вӑл 8 сехет те 20 минутра хускалса кайӗ те Канаша 11 сехет те 15 минута ҫитӗ. Каялла килме вара унтан 14 сехет те 30 минутра тухӗ, Шупашкара 16 сехет те 15 минутра ҫаврӑнса килӗ.
Ретропуйӑс Л сериллӗ пӑравусран тата хальхи вӑхӑтри хӑтлӑ вакунсенчен тӑрать. Вӗсене революци умӗнчи стильпе капӑрлатнӑ, шалта вара интерьерӑн авалхи япалисемпе хитрелетнӗ.
Ҫул ҫинче экскурси тата театрализациленӗ программа пулӗ. Ҫулҫӳрев вӑхӑтӗнче пассажирсене ӗмӗрӗн пӗрремӗш чӗрӗк ӗмӗрӗнчи лару-тӑрӑва, Граждан вӑрҫи, революци тата революци хыҫҫӑнхи вӑхӑта аса илтерӗҫ, Василий Чапаевпа паллаштарӗҫ.
Чӑваш Енӗн премьер-министрӗ Сергей Артамонов ытти хайлавран уйрӑлса тӑракан хӑватлӑ юрӑ ҫырма ыйтнӑ. Кун пирки вӑл Раҫҫейӗн тӗрленӗ карттин музейӗнче чӑваш эстрада артисчӗсемпе тӗл пулсан каланӑ.
«Вӑл юрӑ пирӗн йӑх-несӗлӗмӗрсем патне тавӑртӑр: ҫемье, ял, хула, йӑх-несӗлӗмӗре асра тытни патне, — тенӗ вӑл. — Чӑваш халӑх поэчӗн Петӗр Хусанкайӑн питӗ тӗрӗс шухӑшлӑ йӗркесем пур: «Эпир пулнӑ, пур, пулатпӑр». «Ку сӑмахра пирӗнччен малтан пурӑннисене хисеплени, паян пуррисен пӗрлӗхӗ, ыран, пирӗн хыҫҫӑн, килекенсене шанни», – тенӗ Сергей Артамонов.
Проекта Августа Уляндина, Алексей Московский, «Глянец» ушкӑн, Алексей Шадриков, Егор Матвеевский, Маргарита Финогентова, Владимир Ашмарин, Элтияр Александров, Денис Павлов, Виталий Адюков, Ольга тата Анна Пегановсем, Вячеслав Дик, «Вирьял» ансамбль, «Приданое» фольк-ушкӑн тата ытти музыкант хутшӑнма пултарать.
Шупашкар хулинче Шумилов урамӗнчи 28-мӗш ҫуртра мурал ӳкерме пуҫланӑ. Унта лашапа хӗр пулӗҫ.
Ӑна Алексей Чернов ӳкерет. Вӑл Атӑлҫи федераци округӗнчи «ФормАРТ» фестивале хутшӑнать. Тӳрех палӑртса хӑварар: вӑл 2022 ҫулта фестивале хутшӑннӑ, И.Я.Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн ӳнерпе графика корпусӗ ҫине ӳкернӗ.
Шумилов урамӗнчи мурал «Лаша – пӗрлӗх символӗ» ятлӑ пулӗ. Алексей Чернов стена ҫине эскиза проектор пулӑшнипе ӳкернӗ. Халӗ вӑл ӑна сӑрлама пуҫлӗ.
Палӑртмалла: кӑҫал фестивале 400 яхӑн заявка килнӗ, Атӑлҫи федераци округӗнчи кашни регионти ӗҫ финала хутшӑнать. Пӗтӗмпе – 14 ӗҫ.
Тинех тесе хакламалла пулӗ ку хыпар пирки. Чӑваш Енре сцена ҫине тухмалли чӑваш тумне епле хатӗрлемелли пирки меслетлӗх кӑларӑмӗ хатӗрленӗ.
Чӑвашсен йӑлана кӗнӗ тумтирӗнче вак-тӗвек ҫук. Унта кашни тӗрӗ-эрешӗн хӑйӗн пӗлтерӗшӗ.
Тум ҫӗлекен ӑстасем, ҫав шутра художник-модельерсем, паян нумайланса кайрӗҫ. Анчах пурте тӑван халӑхӑмӑрӑн йӑли-йӗркине пӗлсе ҫитереҫҫӗ-и-ха?
Чӑваш Ен Культура министерствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, республика Элтеперӗ Олег Николаев хушнипе сцена тумӗ епле пулмалли пирки сӗнӳсен пуххине йӗркеленӗ. Ӑна хатӗрлеме Культура министерствин тата Республикӑн халӑх пултарулӑх ҫурчӗн специалисчӗсем хутшӑннӑ.
Сӗнӗве вокалпа хор, юрӑ, ташӑ, фольклор тата театр коллективӗсем, ача-пӑчапа ҫамрӑксен коллективӗсем валли хатӗрленӗ.
Ҫак кунсенче Мускав хулинче «За любовь» ятлӑ фильм (чӑв. «Юратушӑн») премьери пулнӑ.
Кинокартинӑна пирӗн ентеш Андрей Малай (Михайлов) ӳкернӗ. Вӑл Йӗпреҫ тӑрӑхӗнче ӳснӗ. Тӗп рольсене Раҫҫейри паллӑ актерсем Ксения Бородина тата Алексей Чадов вылянӑ.
Премьерӑна курма паллӑ артистсем, режиссерсем тата юрӑҫсем килнӗ. Ку йышра Сарик Андреасян, Роза Сябитова, Олеся Судзиловская, Полина Диброва, Григорий Гладков пулнӑ.
Фильм шӑпах паян, утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, проката тухать. Ӑна Раҫҫейри кашни кинотеатрта курма май пур.
Хӗрлӗ Чутай салинче 19-мӗш ӗмӗрти ҫурта юсаса ҫӗнетнӗ. Ҫавӑн валли республика хыснинчен 40 миллион тенкӗ укҫа уйӑрнӑ. Вӑл тупрапа объекта тӗплӗн ҫӗнетме май килнӗ: ҫивиттине ҫӗнӗрен витнӗ; ӑшӑ, шыв тата канализаци пӑрӑхне улӑштарнӑ, ҫурт тулашне хитрелетнӗ.
Юсав ӗҫне пурнӑҫланӑ чухне ҫуртӑн малтанхи сӑн-сӑпатне упраса хӑварасси тӗп тӗллевсенчен пӗри пулнӑ.
Юсаса ҫӗнетнӗ ҫуртра ӳнер галерейи, халӑх промыслисен курав халӗ тата сувенир продукцийӗн залӗ вырнаҫнӑ.
Асӑннӑ ҫурта, сӑмах май каласан, регион пӗлтерӗшлӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗсен шутне кӗртнӗ.
Йӗпреҫри уҫӑ пӗлӗт айӗнчи этнографи музейӗнче «Сарӑ пике» фестиваль иртнӗ. Унта Йӗпреҫ, Ҫӗрпӳ, Вӑрнар, Ҫӗмӗрле округӗсенчи хастар хӗрарӑмсем пуҫтарӑннӑ. Мускавпа Тутарстанри хӑнасем те пырса ҫитнӗ. Хисеплӗ хӑнасем хушшинче Йӗпреҫ тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Игорь Семёнов тата Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Роман Алексеев та пырса ҫитнӗ.
«Сарӑ пике» фестиваль ят панӑ улах каҫӗ тӑван халӑх йӑх-несӗл историйӗпе кӑсӑкланакан, ӑна упраса хӑварассишӗн тӑрӑшакан пӗр шухӑшлӑ ҫынсене пухать. Мероприятие кӑҫалхипе виҫҫӗмӗш хут йӗркеленӗ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театре черетлӗ, 109-мӗш сезона, «Нарспи» спектакльпе пуҫлӗ.
Черетлӗ театр сезонӗ шӑп та лӑп тепӗр уйӑхран, ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, уҫӑлӗ.
Аса илтерер: ку спектакле Константин Ивановӑн вилӗмсӗр поэми тӑрӑх лартнӑ. Спектакле пуҫласа пӗлтӗрхи раштав уйӑхӗнче кӑтартнӑччӗ. Ҫапла вара «Нарспи» 36 ҫултан сцена ҫине таврӑннӑ.
Ӑна ЧР Элтеперӗн гранчӗпе лартнӑ. Режиссерӗ – Дмитрий Миронов, илемлӗх ертӳҫи – Борис Манджиев, ӳнерҫи – Валентина Федорова, кӗвви – Лолита Чекушкинӑн. Нарспипе Сетнер ролӗсене Антонина Казеева тата Евгений Урдюков вылянӑ.
Чӑваш Ен Правительстви историпе культура палӑкӗсене сыхласа упраса хӑварасси ҫинчен калакан программӑна йышӑннӑ. Вӑл 2045 ҫулччен таран. Паянхи куна пирӗн республикӑри 31 культура объектне юсаса ҫӗнетмелле.
Патшалӑх хӳтлӗхне илнӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗсене вара республикӑра пурӗ 701 штук шута илнӗ. Ҫав шутран 31-шне юсаса ҫӗнетмелле, 37-шӗ вара япӑхса пӗтнӗ.
2045 ҫул тӗлне культура объекчӗсенчен 97 процентне йӗркене кӗртсе пӗтермелле.
Элӗкри Иван Яковлев уҫнӑ шкул та ҫав шутра. 1872 ҫулта уҫнӑ шкул тавралли территорие те халӗ культура эткерлӗхӗн хӳтлӗх зони тесе ҫирӗплетсе хӑварнӑ. Апла пулсан унта пӗр-пӗр стройка, ытти ӗҫ пуҫарса яма юрамасть.
+11.3 °C