Шупашкарти 39-мӗш шклута «Этномода» дефиле иртнӗ. Модельсен ролӗнче вӗренекенсем пулнӑ. Ҫапла май вӗсем пирӗн ҫӗршывра пурӑнакан халӑхсем пирки каласа кӑтартнӑ.
Чи малтан шкул ачисем хӑнасем валли экскурси ирттернӗ. Вӑл е ку халӑхӑн наци тумӗ мӗнпе пуян? Ҫамрӑк ӳнерҫӗсем хӑйне евӗр тӗпчев ирттернӗ.
Пӗр блока чӑваш халӑхӗн тумне халалланӑ. Сцена ҫине модель тухмассерен ертӳҫӗсем кӑсӑклӑ пулӑмсем пирки каласа кӑтартнӑ.
Палӑртса хӑвармалла: ку уява 100 ытла шӑпӑрлан хутшӑннӑ. Ӑна Чӑваш Республикинчи Хӗрарӑмсен пӗрлӗхӗ пуҫарнӑ «Халӑхсен туслӑхӗн вӑйӑ карти» ҫӗнӗ проектпа килӗшӳллӗн йӗркеленӗ.
Чӑваш Енӗн Элтеперӗн Олег Николаевӑн Хушӑвӗпе «Ҫавал» ансамбль артистне хисеплӗ ят панӑ. Пуш уйӑхӗн 23-мӗшӗнче алӑ пуснӑ 33-мӗш Хушура Александр Ильина «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ» ят парасси пирки сӑмах пырать.
Александр Николаевич пирки вӑл ӗҫлекен Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче ансамблӗн ҫеҫ мар, коллективӑн та мӑнаҫлӑхӗ тесе пӗлтернӗ. «Тата тӗрӗсрех каласан, филармонин ҫеҫ мар, мӗнпур республикӑн», — ӑшшӑн палӑртнӑ культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче.
Александр Ильин хӑйӗн ӑсталӑхӗпе фольклора паянхи ӑру патне ҫитерме пулӑшать ҫеҫ мар, ӑна упраса хӑварма та хӑйӗн тӳпине хывать. Куракансем ӑна яланах ӑшшӑн йышӑнаҫҫӗ, тӑвӑллӑн алӑ ҫупса тав тӑваҫҫӗ.
Шупашкарти шкул ачи «Ҫулталӑкри вулакан» ята тивӗҫнӗ. Ҫавӑн пек ырӑ тӗслӗх кӑтартнӑ Татьяна Савельева.
Татьяна Шупашкарти 20-мӗш шкулта 3-мӗш класра ӑс пухать. Вӑл ҫулталӑкра 108 кӗнеке вуласа тухнӑ. Ҫапла вӑл Республикӑри ачасемпе ҫамрӑксен библиотекинчен «Ҫулталӑкри вулакан – 2025» ята тивӗҫнӗ.
Татьяна Савельевӑна Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче Пӗтӗм Раҫҫейри «Ача-пӑча кӗнеке эрни» акципе килӗшӳллӗн иртнӗ «Раҫҫейри кӗнеке мозаики» уявра чысланӑ. Ӑна парнепе те хавхалантарнӑ: «АнимаТус» студире вӗренмелли сертификат панӑ. Унта Татьяна хӑйне мультфильм хатӗрлес ӗҫре тӗрӗслӗ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ куракансене Александр Кураковӑн юбилей каҫне йыхравлать. Кун пирки учреждени халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче хыпарланӑ. Артист хӑйӗн ҫавра ҫулне Геннадий Терентьев пьесипе лартнӑ «Ҫимӗк каҫӗ» спектакльпе ака уйӑхӗн 16-мӗшӗнче паллӑ тӑвӗ.
Александр Николаевич 1961 ҫулхи ака уйӑхӗн 13-мӗшӗнче Патӑрьел районӗнчи Сӑкӑт ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл Мускаври М.С. Щепкин ячӗллӗ аслӑ театр училищинчен (институтӗнчен) 1983 ҫулта вӗренсе тухнӑ. Вӑл вӗреннӗ чӑваш студине Чӑваш Республикин искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, В.К. Смирнов профессор ертсе пынӑ.
Театр училищинчен вӗренсе тухнӑранпах Александр Кураков Чӑваш патшалах академи драма театрӗнче ӗҫлет.
Республикӑра театр ӳнерӗн «Чӗнтӗрлӗ чаршав» конкурсӗ старт илнӗ. Кӑҫалхипе вӑл 26-мӗш хут иртет, ӑна хальхинче Раҫҫейри театр ӗҫченӗссен пӗрлӗхӗ йӗркеленнӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Жюри пайташӗсем конкурса тӑратнӑ спектакльсене хаклама тытӑннӑ ӗнтӗ. Ӗнер, тӗслӗхрен, Ева Лисинӑн автобиографи калавӗ тӑрӑх лартнӑ «Ҫӑкӑр чӗлли» постановкӑна пӑхнӑ. Экспертсем ушкӑн пысӑк шайра ӗҫленине, актерсем оригиналлӑ вылянине палӑртнӑ. Тема пӗлтерӗшлӗ пулнине та каланӑ: спектакль вӑрҫӑ вӑхӑтӗнчи ачасен шӑпи пирки.
Ыран жюри пайташӗсем Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Ҫамрӑксен театрӗнче «Волшебный орех. История Щелкунчика» спектакль курӗҫ.
Республика конкурсне пуш уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, Пӗтӗм тӗнчери театр кунӗнче, пӗтӗмлетӗҫ.
Ӗнер, пуш уйӑхӗн 19-мӗшӗнче, К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Театра юратакансен клубӗн черетлӗ ларӑвӗ иртнӗ.
Марина Карягина тележурналист халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарланӑ тӑрӑх, унта тӗрлӗ ӳсӗмри куракансем йышлӑн пуҫтарӑннӑ. Театра юратакансен клубне пухӑннисем «Нарспи» спектакле чылайччен хӗрӳн сӳтсе явнӑ.
«Пирӗн калаҫӑва Антонина Казеевӑпа (Нарспи) Евгений Урдюков (Сетнер) артистсем те хутшӑнчӗҫ. Ҫамрӑк ӑрупа аслӑ ӑру ҫак трагедие, унти сӑнарсене кӑшт уйрӑмрах ӑнланаҫҫӗ пулин те, хальхилле лартнӑ хайлав пурне те пӑлхантарни палӑрчӗ. Хӑшӗсем ӑна 2-3 хут та курса ӗлкӗрнӗ иккен, тата та килес кӑмӑллӑ», — тесе пӗлтернӗ халӑх тетелӗнче Марина Карягина.
Чӑваш Енре «Уйӑх ҫинчи хӗр» ятлӑ фильм ӳкерме пуҫланӑ. Ӑна чӑваш халӑх юмахне тӗпе хурса хатӗрлеме палӑртнӑ.
Фильм режиссерӗ — Александр Герасимов, сценарине Зоя Илларионова ҫырнӑ.
Ҫак кунсенче пултарулӑх ушкӑнӗ пӗрремӗш кадрсене Шупашкар округӗнчи «Ясна» этнокомплексра ӳкернӗ ӗнтӗ. Пултарулӑх ушкӑнӗ фильмӑн ытларах пайне ҫулла ӳкересшӗн. Ун чухне кадрсене Чӑваш Енре кӑна мар, Тутарстанра тата Чӗмпӗр облаҫӗнче те ӳкерӗҫ.
Канаш округӗнчи Вӑтакас Татмӑш ялӗнчи культура ҫуртӗнче хӑйне евӗр социокультура проекчӗ «Туслӑх кӗперӗ» старт илнӗ. Виҫӗ Татмӑшра пурӑнакансем ялсене пӗрлештерме шухӑшланӑ. Татмӑш ялӗсем Элӗк, Канаш тата Патӑрьел округӗсенче пур.
Хӑнасене чӑваш йӑли-йӗркипе – ҫӑкӑр-тӑварпа тата юрӑ-ташӑпа – кӗтсе илнӗ. Фойере ал ӗҫӗсен ӑстисен куравне йӗркеленӗ.
Малтан сцена ҫине хӑнасене йышӑннӑ Татмӑшсем, «Татмӑш ен» фольклор ансамлӗ, тухнӑ. Истори ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ Людмила Пантелеймонова Чӑваш Енре Татмӑш ялӗсем мӗнле пулса кайни пирки каласа кӑтартнӑ.
Хӑнасем пурте пӗрле «Тӑвансем, пӗрле юрлар-ха» юрра шӑрантарнӑ. Юлашкинчен пухӑннисене пурне те шӳрпепе хӑналанӑ.
| ПУШ | 18 |
Пуш уйӑхӗн 11-мӗшӗнче К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче «Чӑваш Енӗн манӑҫнӑ хроникисем» (выр. Забытые хроники Чувашии) истори проекте пилотлӑ шайра ӳкернӗ. Видеокалаҫусен циклӗн авторӗсем – Сергей Щербаков историк тата Ольга Палан юрӑҫ.
Проекта ХХ ӗмӗр пуҫламӑшӗнчи чӑваш наци юхӑмӗн историне халалланӑ. Ҫӗнӗ формата диалог мелӗпе йӗркеленӗ. Вӑл Сергей Щербаков 2013–2015 ҫулсенче ирттернӗ уҫӑ лекцисен малалли пайӗ.
Йӗркелӳҫӗсем пӗлтернӗ тӑрӑх, ӳкерӳ эксперименталлӑ пулнӑ. Материала пӑхса тухнӑ хыҫҫӑн концепцие лайӑхлатма йышӑннӑ, ҫавӑнпа ҫывӑх вӑхӑтра ҫӗнӗрен ӳкерӗҫ. Ӳкерсе илнӗ кадрсенчен анонс тата «кадр хыҫӗнчи» ролик хатӗрлӗҫ. Хальхи вӑхӑтра авторсем куракансенчен малаллахи кӑларӑмсенче сӳтсе явмалли темӑсене ярса парасса кӗтеҫҫӗ.
Пилотлӑ кӑларӑмпа ҫак каҫӑпа усӑ курса паллашма пулать.
Чӑваш Енре Навруз уявне паллӑ тӑвӗҫ. Навруз — тӗрӗк тата иран халӑхӗсен уявӗ, вӗсем ӑна ҫуркунне ҫитнине паллӑ туса уявлаҫҫӗ.
Навруз уявӗ Шупашкарти Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче иртӗ. Ҫав кун Туслӑх ҫуртӗнче тӗрлӗ халӑхӑн наци тумӗсен куравӗ ӗҫлӗ. Ҫавӑн пекех унта килекенсен ал ӗҫӗсемпе паллашма май пулӗ. Уявра республикӑри тӗрлӗ халӑх артисчӗсем, фольклор тата ташӑ ушкӑнӗсем юрӑ-ташӑпа илем кӳрӗҫ.
Курмасӑр ан юлӑр: Навруз пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 15 сехетре пуҫланать.
+3.3 °C