Чӑваш Республикин Вӗренӳ институтӗнче кӑрлач уйӑхӗн 30-мӗшӗнче «Хальхи вӑхӑтра тӑван чӗлхене тӗпчес тата вӗрентес ӗҫ» ҫавра сӗтел иртӗ.
Ӑна чӑваш чӗлхеҫи, филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, чӑваш чӗлхипе вӗрентӳ пособийӗсен авторӗ Ю.М. Виноградов ҫуралнӑранпа 80 ҫул ҫитнине тата чӑваш чӗлхеҫи, филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, лексиколог тата диалектолог А.В. Кузнецов ҫуралнӑранпа 50 ҫул ҫитнине халаллӗҫ.
Элӗк районӗнчи «Валинкке» фольклор коллективӗ хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. «Халӑх пултарулӑхӗн тава тивӗҫлӗ коллективӗ» ята Раҫҫейӗн культура министрӗн хушӑвӗпе ҫӗршыври 52 коллектива пама йышӑннӑ.
«Валинкке» халӑх фольклор коллективӗ 1970 ҫулта кружокран пуҫланса кайнӑ. Фольклор коллективӗ куракансене чӑваш халӑхӗн тӗрлӗ йӑли-йӗркипе (улах, туй, ниме, кӗр сӑри, хӑнара тата ыттине те) паллаштарма ӗлкӗрнӗ.
Чӑваш Енӗн хальхи вӑхӑтри историйӗн музейӗнче «Зеркало чувашской души» документлӑ курав уҫӑлӗ. Экспозици кӑрлач уйӑхӗн 22-мӗшӗнче 10 сехетре ӗҫлеме пуҫлӗ. Курава чӑваш халӑх поэчӗ Юрий Сементер 85 ҫул тултарнине халаллӗҫ.
Экспозици поэтӑн автобиографийӗпе, сӑввисемпе тата поэмисемпе, фотодокуменчӗсемпе тата ытти паха материалпа паллаштарать. Документсем 1962 ҫултан пуҫласа 2023 ҫулчченхи тапхӑра ҫутатса параҫҫӗ.
Ҫитес уйӑхра пирӗн республикӑра «Халӑх ӑс-хакӑлӗн иксӗлми ҫӑлкуҫӗ: сӑмах мехелӗпе чӗлхе хавалӗ» ятпа республика шайӗнчи форум ирттерме палӑртса хунӑ. Вӑл нарӑс уйӑхӗн 17-мӗшӗнче пулӗ. Ӑна паллӑ критик, литературовед, филологи наукисен докторӗ, профессор, Юрий Артемьев 85 ҫул тултарнине халаллӗҫ.
Форума хутшӑнма ӑслӑлӑх, ӑслӑлӑхпа тӗпчев организацийӗсенче ӗҫлекенсене, чӑваш тата Атӑлпа Урал тӑрӑхӗнчи ытти халӑхӑн литературине тӗпчекен преподавательсемпе аспирантсене йыхравлаҫҫӗ. Заявкӑсене кӑрлач уйӑхӗн 15-мӗшӗччен conf.chgign@yandex.ru электрон адреспа йышӑнӗҫ, ҫырура «Артемьев» тесе палӑртмалла.
Кӑҫал республикӑри чи лайӑх ялти культура ҫурчӗсене – 2,25 млн, чи лайӑх 11 ӗҫченне преми евӗр хавхалантарма 825 пин тенкӗ уйӑрса парӗҫ. Хушӑва республика премьер-министрӗ Сергей Артамонов алӑ пуснӑ.
Пулӑшӑва 18 округ тивӗҫӗ. Чи пысӑк гранта Вӑрнар округне уйӑрса парӗҫ – пӗтӗмпе 375 пин тенкӗ. Йӗпреҫ, Комсомольски округӗсем 300-шер пин тенке тивӗҫӗҫ. Канаш, Муркаш, Шупашкар тата Шӑмӑршӑ округӗсене 225-шер пин тенкӗ парӗҫ.
Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗ виҫӗ чӗлхеллӗ словарь кӑларма хатӗрленет.
Кун пирки раштав уйӑхӗн 30-мӗшӗнче иртнӗ «Словарь ӗҫӗнчи пӗлӳлӗхпе ӑсталӑх» семинарта институтӑн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Алевтина Долгова пӗлтернӗ.
Чӑваш-вырӑс-эрмен словарьне 15 пине яхӑн сӑмах кӗртӗҫ.
2025 ҫулшӑн Нестер Янкас ячӗллӗ премие тата лауреат ятне Антонина Никонорова тивӗҫнӗ.
Антонина Николаевна – «Трак ен» халӑх фольклор ушкӑнӗн ертӳҫи. Преми лауреачӗ ята ӑна «юрӑ-кӗвӗ тӗнчинче ырми-канми тӑрӑшнӑшӑн, чӑваш юррине халӑх хушшинче анлӑ сарнӑшӑн, 2025 ҫулта пултарулӑх ӗҫӗнче пысӑк ҫитӗнӳсем тунӑшӑн тата ҫуралнӑранпа 50 ҫул ҫитнӗ май» парас тенӗ. Лауреат ятне пама ӑна Красноармейскинчи Тӗп централизациленӗ клуб тытӑмӗ тата Красноармейски тӑрӑхӗнчи культура ӗҫченӗсен профессиллӗ пӗрлешӗвӗ тӑратнӑ.
Шупашкар тӑрахӗнчи Ишлейре пурӑнакан Ольга Рогова картишӗ юмаха ҫаврӑннӑ. Ку пирки Телеграмри «Чӑваш Ен калаҫать» каналта пӗлтернӗ.
Хӗрарӑм ҫулсеренех юртан хитре кӳлепесем ӑсталать иккен. Кӑҫал унӑн картишӗнче ҫӑкӑр-тӑварпа кӗтсе илекен чӑваш пикине, вырӑс пӑхаттирӗсене курма пулать.
Кӑрлач уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Чӑваш академи драма театрӗн сцени ҫине «Хуркайӑк ҫулӗ» спектакль тухӗ. Ӑна Чингиз Айтматовӑн «Материнское поле» повеҫӗ тӑрӑх лартнӑ.
Театрта пӗлтернӗ тӑрӑх, «спектакль Чӗкеҫ сӑнарӗ урлӑ вӑрҫӑ нушине тӳссе ирттернӗ ӑрӑвӑн синкерлӗ шӑпи ҫинчен каласа парать. Мӑшӑрӗпе виҫӗ ывӑлне вӑрҫӑран кӗтсе илеймен хӗрарӑм хирте Ҫӗр-аннепе калаҫса чунне уҫать…
Ун сассинче – мӗнпур амӑшӗн чун ыратӑвӗ, ҫирӗплӗхпе аптраманлӑх, вилӗме ҫӗнтерсе йӑл илекен пурнӑҫ».
Питӗрте пурӑнакан Степановсен ҫемйи «Новогодние семейные чтения вслух» (чӑв. Ҫӗнӗ ҫулти ҫемье вулавӗсем) акцие хутшӑннӑ.
Питӗрти кӗнеке ҫуртӗнче вӗсем «Мӗншӗн хырпа чӑрӑш ялан симӗс» чӑваш юмахне вуланӑ.
Ҫемье чӑваш тумне тӑхӑнса пынӑ. Кил хуҫи хӗрарӑмӗ Анастасия Петровна та, унӑн хӗрӗсем Ольгӑпа Маша та.
-14.7 °C