https://www.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Раҫҫейӗн ҫӑкӑр карттине хатӗрленӗ.

Ҫурла уйӑхӗн 22-мӗшӗнче Мускаври славянсен ӳнерӗн регионсем хушшинчи XV пултарулӑх фестивалӗ иртнӗ. «Русское поле» (чӑв. Вырӑс уйӗ) ят панӑскере Чӑваш Енри делегаци те хутшӑннӑ.

Сцена ҫине халӑх ташшин «Суварята» ача-пӑча ансамблӗ тата чӑваш халӑх артистки Августа Уляндина тухнӑ. Халӑх наци йӑли-йӗркин конкурсне вара «Укӑлча» ансамбль хутшӑннӑ.

«Хитре» этнобренд Мускава кайнӑ. Унӑн «Бабушкин сундук» (чӑв. Асанне арчи) коллекцийӗ халӑхӑн авалхи йӑли-йӗркине тӗпе хурса хатӗрленӗ тумтирӗпе паллаштарнӑ. «Ириски» гастробренд та хӑйӗнпе паллаштарнӑ.

Чи пӗлтерӗшли вара — Раҫҫейӗн ҫӑкӑр картти. Унӑн тӑршшӗ 7,8 метр, сарлакӑшӗ 4,3 метр. Чӑваш Ен карттӑ валли хура ҫӑкӑр хатӗрленӗ.

Кӳкеҫ поселокӗнче йӑлана кӗнӗ «70 те 7 сиплӗ курӑк» фестиваль-конкурс иртнӗ. Палӑртмалла: ку мероприятие улттӑмӗш хут ирттереҫҫӗ, унта фитотерапие юратакансем тата авалхи рецептсене упракансем пухӑнаҫҫӗ.

Кӳкеҫри культура ҫурчӗ умӗнче экспозици вырнаҫтарнӑ. Ӑна округри Хӗрарӑмсен канашӗ хатӗрленӗ. Ҫавӑнтах сиплӗ курӑксене мӗнле пуҫтармалли, вӗсене епле упрамалли пирки курав урлӑ каласа кӑтартнӑ.

Йӗркелӳҫӗсем палӑртнӑ тӑрӑх, кунашкал фестиваль-конкурссем культура еткерлӗхне упрама, сывӑ пурнӑҫ йӗркине сарма тата пӗлӗве ҫамрӑк ӑрӑва парса хӑварма пулӑшаҫҫӗ.

„На пороге памяти/Астӑвӑм урати ҫинче“ — ҫак ятпа Виталий Станьялӑн ҫӗнӗ кӗнеке пичетленсе тухнӑ. Автор ӑна чӑвашла «Астӑвӑм урати ҫинче» тесе ҫырнӑ, тем килӗшӳллех мар пек, эпӗ «Астӑвӑм ытамӗнче» тейӗттӗм. Хӑй шучӗпе тата сахал тиражпа кӑларнӑран вӑл мана тивӗҫейӗ-ши тесе тӑраттӑм: манман иккен хӑйӗн вӗренекенне, палланӑ ҫынсенчен, пӗрремӗш страницӑра темиҫе сӑмах ҫырсах, мана валли пӗр экземплярне парса янӑ.

Виталий Станьял чи малтан - вӗрентӳҫӗ, унтан – журналист, литература тӗпчевҫи. Вӑл поэт, сайра-хутра сӑвӑ калӑплакан сӑвӑҫ мар, чӑн-чӑн поэт, писательсен нимле пӗрлӗхӗнче те тӑмасть пулин те. Виталий Никитин-Станьял – ученӑй, филологи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче, И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче пулас учительсемпе журналистсене вӗрентнӗ, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен инситутӗнче пай пуҫлӑхӗнче ӗҫленӗ.

«Эпӗ ватӑ таврапӗлӳҫӗ», «Эпӗ ватӑ ҫилҫунатҫӑ», - ҫапла калама юратать Виталий Петрович. Ҫак сӑмахсенче унӑн пӗтӗм ӗҫлӗ кун-ҫулӗ курӑнса тӑрать.

Малалла...

Ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Шупашкарта Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче Мари Эл Республикинчи ӳнерҫӗсен куравӗ ӗҫлеме тытӑнӗ. Вӑл «Пӗрлӗх – тӗрлӗлӗхре» (выр. «Единство в многообразии») ятлӑ.

Экспозицире пӗтӗмпе 50 ӗҫ пулӗ. Вӗсене профессионал ӳнерҫӗсем кӑна мар, Мари Элти ӳнерҫӗсен пӗрлӗхӗнчи ҫамрӑк авторсем те ӳкернӗ. Курава килнисем классика живопиҫне тата графикине, иконопиҫе, наци тӗррин япалисене те курма пултарӗҫ.

Курав ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче 14 сехетре официаллӑ лару-тӑрура уҫӑлӗ. «Киҫтӗк тата сӑрӑ пулӑшнипе пирӗн пӗрлехи ҫӗнӗ культура диалогӗ ҫуралать, регионсен тата нацисен хушшинчи ҫыхӑну ҫирӗпленет», – тенӗ Халӑхсен туслӑхӗн ҫурчӗн директорӗ Сергей Иванов.

Пурне те курава хапӑлласах кӗтеҫҫӗ!

«Чӑваш Ен» ПТРК тунӑ видео скринӗ

Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн ҫӗнӗ сезонӗ уҫӑличчен пӗр уйӑхран та сахалрах юлнӑ. Унччен вара театр ырӑ улшӑнусемпе паллаштарнӑ – вӗсен йыш хушӑннӑ.

Балета, опера солисчӗсен ретне тата музыкантсен оркестрне ҫамрӑк артистсем килнӗ. Улшӑну ытларах – балет труппинче. Театра пӗтӗмпе 10 артист ӗҫлеме килнӗ. Вӗсем Ваганов академийӗнчен, Пермьри тата Екатеринбургри хореографи училищисенчен вӗренсе тухнӑ.

Опера труппинче – виҫӗ ҫӗнӗ артист. Пурте ҫӗнӗ тени тӗрӗсех мар-ха. Мефодий Галкин оперӑпа балет театрӗнче унччен ӗҫленӗ, кайран урӑх ҫӗре кайнӑ. Халӗ вара ав таврӑннӑ. Тепӗр икӗ солистка, Эльза Исхакова тата Елена Клочкова, урӑх регионсенчен килнӗ. Никита Удочкин вара икӗ ҫултан тӑван театра таврӑннӑ. Халӗ вӑл – дирижер. Унччен вӑл икӗ ҫул Челепери патшалӑх академи оперӑпа балет театрӗнче ӗҫленӗ.

Театр тата икӗ солист килессе кӗтет.

Чӑваш кӗнеке издательствин сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш кӗнеке издательствинче Улькка Эльменӗн «Ултав» кӗнеки пичетленсе тухнӑ. Унта ҫыравҫӑн икӗ повеҫӗпе («Ултав», «Тавӑру») икӗ калавӗ («Ваккат», «Ылхансӑр куҫҫуль») икӗ калавӗ кӗнӗ.

Ольга Геннадьевна 1961 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче Вӑрнар районӗнчи Авшак Эльмен ялӗнче ҫуралнӑ. Ярмушкӑри вӑтам шкултан, Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Вӑрнар районӗнчи Калининӑри вӑтам шкулта ачасене чӑваш чӗлхипе литератури вӗрентнӗ. 1990 ҫулта районти «Ҫӗнтерӳ ҫулӗ» хаҫатра ӗҫлеме тытӑннӑ. Унтан Санарпуҫӗнчи вӑтам шкулта директор ҫумӗ, район администрацийӗнче тӗрӗслевпе йӗркелӳ пайӗн тӗп специалисчӗ пулса ӗҫленӗ.

Пӗрремӗш сӑввисемпе калавӗсем, повеҫӗсем район хаҫатӗнче ҫапӑннӑ, «Ялав», «Тӑван Атӑл», «Ҫилҫунат» журналсенче пичетленнӗ. Улькка Эльмен 2002 ҫултанпа Раҫҫей Писателӗсен союзӗн членӗ.

МАХри «Хыпар - Вести Чувашии» каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк

«Хыпар» хаҫат «Ҫичӗ халӑх – ҫичӗ ахах» ярӑм пуҫарса янӑ. Ӑна Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Роза Власова журналист тытса пырать.

Иртнӗ эрнекунхи номерте калем ӑсти ҫав ярӑмпа черетлӗ статья пичетленӗ. «Пурнӑҫ ҫӳпҫинче мӗн упранать?» ят панӑскерте автор ирҫесемпе мӑкшӑсен йӑли-йӗркипе, культурипе паллаштарнӑ.

Сӑмах май каласан, чӑваш хӗрӗсем мӗн авалтан арчапа качча кайнине эпир пӗлетпӗр-ха. Ирҫе мӑкшӑ хӗрӗсем ҫӳпҫепе качча каяҫҫӗ иккен.

Унсӑр пуҫне «Хыпар» журналисчӗ Мордва Республикине кайсан ирҫесемпе мӑкшӑсем ҫуллӑ, кӑшт тӑварлӑрах, калориллӗ апат ҫиме юратнине пӗлсе таврӑннӑ. Тата унтисем вир кӗрпине кӑмӑллаҫҫӗ иккен. Ирҫесемпе мӑкшӑсемшӗн вир пӑтти тулӑхлӑх, пуянлӑх палли-мӗн.

МАХри «Хыпар - Вести Чувашии» каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк

Питӗрте Чӑваш Ен кунӗ пулассине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха. Аса илтерер: асӑннӑ хулари Чӑваш Ен кунӗсене ҫурла уйӑхӗн 27-28-мӗшӗсенче ирттерме палӑртса хунӑ.

«Хыпар - Вести Чувашии» канал МАХра пӗлтернӗ тӑрӑх, «мероприятире республикӑн экономикӑри, вӗрентӳри, культурӑри, туризмри, медицинӑри, истори еткерлӗхне упраса хӑварас тата ҫӗнӗ проектсем пурнӑҫлас ӗҫри ҫитӗнӗвӗсемпе паллашма пулӗ».

Асӑннӑ ҫӑлкуҫ Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев хыпарлани тӑрӑх ҫапла ҫырса пӗлтернӗ: «Питӗрпе Чӑваш Ене нумай ҫул туслӑ хутшӑнни, пӗрлехи истори, культура ҫыхӑнӑвӗсем, экономикӑри ҫирӗп партнерлӑх ҫыхӑнтараҫҫӗ. Чӑваш Ен кунӗсен вӑхӑтӗнче экономикӑпа суту-илӳ, наукӑпа техника, социаллӑ тата культура ӗҫтешлӗхӗ тӗлӗшӗпе 2028 ҫулччен ирттермелли мероприятийсен планне алӑ пусса ҫирӗплетӗҫ».

Чӑваш кӗнеке издательствинче ҫӗнӗ кӗнеке пичетленсе тухнӑ. Вӑл «Ҫичӗ аппа» (выр. «Семь сестер») ятлӑ.

Кӗнекене 30 юмах кӗнӗ. Вӗсене И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн студенчӗсем каласа кӑтартнӑ. Кӗнекене хатӗрлекенӗ, вырӑсла куҫраканӗ тата литература тӗлӗшӗнчен якатаканӗ – медицина ӑслӑлӑхӗсен докторӗ Евгений Николаев профессор. Редакторӗ – Ольга Федорова, иллюстрацисем – Алексей Михаловӑн, хуплашкине ӳкерекенӗ – Сергей Орлов, кӗнекене илемлетекенӗ – Екатерина Васильева.

Юмаха каласа панӑ студентӑн ятне-шывне содержанире кӑтартнӑ. Кӗнекене Алжир, Бенгали, Индонези, Йемен, Колумби, Ливан тата ытти халӑх юмахӗсем кӗнӗ. Паллах, чӑваш юмахӗ те пур. Пур хайлав та тӗрӗслӗхе юратма, ӗҫчен пулма, аслисене хисеплеме тата пулӑшма вӗрентеҫҫӗ.

Чӑваш наци телерадикомпанийӗнче ӗҫлекен журналистӑн тата тӗпчевҫӗн Элтияр (чӑн ячӗ Алексей) Александровӑн черетлӗ кӗнеке кун ҫути курнӑ. Вӑл «Вуникӗ утӑм» ятлӑ.

Кӑларӑм Чӑваш кӗнеке издательствинче пичетленсе тухнӑ. Кӗнекене прозӑллӑ сӑвӑсем кӗнӗ.

Палӑртса хӑварар: пӗлтӗр ҫамрӑк журналистӑн тата тӗпчевҫӗн пӗрремӗш кӗнеки тухнӑ. Вӑл «Чувашские мифы. От озера Аль и праздника Сурхури до бога зла Шуйттана и хана волков» ятлӑ. Ку кӗнеке Мускав хулинче кун ҫути курнӑ.