|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() Ял хуҫалах министерствин сӑнӳкерчӗкӗ Республикӑн агропромышленность комплексӗнче ӗҫлекенсен шалӑвӗ 11 процент ӳснӗ. Ҫакӑн пек пӗлтерет Чӑваш Енӗн Ял хуҫалӑх министерстви. Ведомство Чӑвашстат цифрисене тӗпе хурса ӗнентернӗ тӑрӑх, кӑҫалхи кӑрлач-утӑ уйӑхӗсенче асӑннӑ отрасльте ӗс укҫи уйӑхсерен вӑтамран 66 пин те 903 тенке ларнӑ. Пӗлтӗрхи ҫав тапхӑртинчен ку цифра 11 процент пысӑкрах. Ял хуҫалӑх отраслӗнче тӑрӑшакансем уйӑхсерен вӑтамран 63 пин те 314 тенкӗ ӗҫлесе илнӗ, апат-ҫимӗҫ отраслӗнче вӑй хуракансен ӗҫ укҫийе вара уйӑхсерен вӑтамран 69 пин те 159 тенке ларнӑ. Чӑваш Енӗн агропромышленность комплексӗнче кӑҫалхи кӑрлач-утӑ уйӑхӗсенче 19 пин те 157 ҫын ӗҫленӗ, ку вӑл пӗлтӗрхи ҫав тапхӑртинчен 1,9 процент (е 325 ҫын) нумайрах. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Контактри» сӑн Лайӑх хыпар! Шупашкар хулинчи музей Пӗтӗм Раҫҫейри конкурсра палӑрнӑ. Сӑмах кунта – 37-мӗш шкулти Ҫар мухтавӗн музейӗ пирки. Вӑл «Ҫарпа истори диорамисем: тӗплӗ истори» Пӗтӗм Раҫҫейри конкурсра иккӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. Палӑртса хӑварар: финала ҫӗршыври 73 регинти 140 музей тухнӑ. Пирӗн республикӑри музей «Хулари чи лайӑх музей» номинацире иккӗмӗш вырӑна тухнӑ. Ҫапла вӑл 300 пин тенкӗлӗх гранта тивӗҫнӗ. Сӑмах май, 37-мӗш шкулӑн ку пӗрремӗш ҫӗнтерӗвӗ мар. Унччен унти музей ытти конкурсра та грант ҫӗнсе илнӗ: 2025 ҫулта – 300 пин тенкӗ, 2024 ҫулта – 300 пин тенкӗ, 2023 ҫулта – 200 пин тенкӗ, 2021 ҫулта – 75 пин тенкӗ. Хальхи грант укҫипе музей экспозицие ҫӗнетӗ, оборудовани туянӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() Игорь Степанов (сылтӑмра). medicin.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ «Фармаци» республикӑн унитарлӑ предприятийӗн генеральнӑй директорне ӗҫрен кӑларнӑ. Асӑннӑ пукана Игорь Степанов йышӑннӑ. Игорь Владимировича ӗҫрен хӑтарасси ҫинчен калкан йышӑнӑва республикӑн Министрсен Кабинечӗн Председателӗ Сергей Артамонов ӗнер, юпа уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, алӑ пуснӑ. Ӗҫлӗ хута республикӑн влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнчӗ вырнаҫтарнӑ. «Фармаци» республикӑн унитарлӑ предприятийӗ Чӑваш Енӗн Сывлах сыхлав министерствине пӑхӑнса тӑрать. Игорь Степанова мӗншӗн ӗҫрен кӑларнине официаллӑ хутра пӗлтермен. Ку должноҫе ӑна пӗлтӗрхи юпа уйӑхӗн 24-мӗшӗнче лартнӑччӗ. Игорь Степанов 2002 ҫулта Питӗр хулинчи И.И. Мечников ячӗллӗ патшалӑх медицина академиийӗнчен вӗренсе тухнӑ. Курганта та, Архангельск облаҫӗнче те ӗҫленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() cap.ru сайтри сӑн Чӑваш Республикине тепӗр ҫӗнӗ тӑватӑ троллейбус илсе килнӗ. Техникӑна «УТТЗ» АО контрактпа килӗшӳллӗн кӳрсе килнӗ. Унпа килӗшӳллӗн ҫулталӑк вӗҫлениччен 10 троллейбус илсе килмелле. Ҫӗнӗ троллейбуссем – лутра урайлӑ, кун пеккисем сывлӑх енчен хавшак ҫынсемшӗн тата кӳмепе ҫӳрекен хӗрарӑмсемшӗн меллӗ. Транспорт автономи мелӗпе нумай ҫӳреме пултарать. Палӑртса хӑварар: юлашки 5 ҫулта Чӑваш Ен правительстви пулӑшнипе Чӑваш транспорт управленийӗ 220 ытла транспортпа пуянланнӑ. Хальхи вӑхӑтра Чӑваш Республики Раҫҫейре ҫак транспортпа тивӗҫтерессипе пӗрремӗш вырӑн йышӑнать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Муркаш районӗнчи «Путене» ача пахчинче «От сердца к сердцу: материнское слово в игре» (чӑв. Чӗререн чере патне: анне сӑмахӗ вӑйӑрӑ) пултарулӑх мастерскойне пуҫтарӑннӑ. Шкул ҫулне ҫитменнисемпе ӗҫлекенсем унта «Тӑван чӗлхе – анне чӗлхи» республика шайӗнчи проекта пурнӑҫа кӗртесси пирки пуҫ ватнӑ. Аслисем шухӑшланӑ тӑрӑх, ача-пӑчана чӑваш чӗлхипе тата фольклорпа вӑйӑ урлӑ палалштарма май пур. Мӗн тӑвас тетӗн, халӗ ялсенче те ачи-пӑчине вырӑсла калаҫтарма тапранса кайрӗҫ те чӑвашла вӗрентесси пирки ирӗксӗрех чӑвашла манман воспитательсемпе чӑваш чӗлхи учителӗсен пуҫ ватма тивет тесси ҫеҫ юлать. Хӑнасене ӑшшӑн кӗтсе илнӗ май «Путенери» шӑпӑрлансем юрласа та кӑтартнӑ, халӑх инструменчӗсемпе вылянӑ, чӑвашла ташланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() max.ru/pcheb_21 сӑнӳкерчӗкӗ Паян Ҫӗрпӳ районӗнче «Ниссан» автомобиль ҫул ҫинчи инкеке лекнӗ. «М-7» федераци ҫулӗпе Ҫӗрпӳ еннелле кайнӑ чухне вӑл пӑрӑннӑ чухне руле йӗркеллӗ пӑрса ӗлкӗреймен, йывӑҫ ҫине кайса ҫапӑннӑ. Ун хыҫҫӑн машина хыпса илнӗ. Ҫӑмӑл автомашина рулӗ умӗнче пулнӑ 22 ҫулти каччӑпа 18 ҫулти хӗр-пассажира больницӑна илсе кайнӑ. Шупашкарта вара паян тепӗр инкек пулнӑ. «Лада» машина Трактор тӑвакансен проспектӗнче пӑрӑннӑ чухне юпа ҫине пырса ҫапӑннӑ. «ВАЗ-2107» рулӗ умӗнче 22 ҫулти каччӑ пулнӑ. Унӑн водитель прави те, асӑннӑ транспорт руле умне ларма ирӗк паракан документ та пулман. Пӑтӑрмаха ҫакаланнӑ каччӑ ҫӑмӑл машинӑпа каҫхи клубран таврӑннӑ. Вӑл руль умне ӳсӗрле ларнипе ларманнине тӗрӗсленӗ те ӗҫни ҫиеле тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫурт-йӗр
![]() pravdapfo.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енре сутакан ҫӗнӗ хваттерсем кӑҫалхи виҫҫӗмӗш кварталта каллех хакланнӑ. Кун пирки «Мир квартир» порталта пӗлтернӗ. Ҫӗнӗ хваттерсенчи пӗр тӑваткал метр лаптӑкӗ унчченхинчен 8,6 процент хакланнӑ. Маларах асӑннӑ портал хыпарланӑ тӑрӑх, ку вӑл Раҫҫейри чи пысӑк 70 хулана илсен чи пысӑк цифрӑсенчен пӗри. Кӑҫалхи виҫҫӗмӗш кварталта ҫӗнӗ хваттерти пӗр тӑваткал метр лаптӑк 153,7 пин тенкӗ тӑрать. Ҫав вӑхӑтрах хваттерсем, пӗтӗмӗшле илсен, 3,4 процент йӳнелнӗ. Апла пулин те Шупашкарта ҫӗнӗ хваттер туянас тесен 9,5 миллион тенкӗ таран кирлӗ. Раҫҫейри пысӑк хуласене илсен, унта пӗр тӑваткал метр хакӗ 4,2 процент хакланнӑ, вӑл 166,9 пин тенке ҫитнӗ. Ҫӗнӗ хваттерсенчи хак 3,5 процент ӳссе вӑтамран 8,6 миллион тенке яхӑн тӑраҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ Юпа уйӑхӗн 15-мӗшӗнче — Пӗтӗм тӗнчери ял хӗрарӑмӗсен кунӗ. Кӑҫал ҫав куна пирӗн республикӑра пуҫласа ирттерӗҫ. Ун пек Хушӑва республика Элтеперӗ кӑларнӑ. Чӑваш Енри ял хӗрарӑмӗсен кунне халалласа культура учрежденийӗсенче тӗрлӗ мероприяти ирттереҫҫӗ. Шупашкарти Ю. Гагарин ячӗллӗ вулавӑшра ӗнер, юпа уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, «Хозяйка своей земли» (чӑв. Хӑй ҫӗрӗн хуҫи) портрет-каҫ ирттернӗ. Унта Чӑваш академи драма театрӗн артисчӗсене чӗннӗ. Вулавӑшри тӗлпулӑва театрӑн тӗп режиссерӗ, Чӑваш Республикин халӑх артисчӗ Наталия Сергеева тата Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Надежда Кузьмина хушӑннӑ. Вулавӑшри каҫра ял хӗрарӑмӗн тӗрлӗ енлӗ сӑнарне уҫса панӑ май театр сцени ҫинче вӑл епле пулни пирки калаҫнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Светлана Гордеева санӳкерчӗкӗ Юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн наци вулавӑшӗнче Юлия Силэм пултарулӑх каҫне пуҫтарӑннӑ. Юлия Александровна — чӑваш прозаикӗ, поэчӗ, философи наукисен кандидачӗ, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Патӑрьел районӗн хисеплӗ ҫынни. Пултарулӑх каҫне унӑн юбилейне халалланӑ. Патӑрьел районӗнчи Ҫӗнӗ Ахпӳрт ялӗнче ҫуралнӑ ҫак калем ӑсти юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче 75 ҫул тултарнӑ. Ҫыравҫӑна саламлама сумлӑ ҫынсем пырса ҫитнӗ: филологи наукисен кандидачӗ, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Надежда Ефремова-Ильина; Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗсем Геннадий Кириллов тата Надежда Кириллова; Чӑваш Республиикн тава тивӗҫлӗ учителӗ Геронтий Никифоров; Василий Кервен поэт тата куҫаруҫӑ; Марина Карягина писатель тата журналист; Галина Серебрякова (Кӗмӗл) тата Нина Артемьева сӑвӑҫсем; Чӑваш Республикин тата Раҫҫейӗн тава тивӗҫлӗ артисчӗ Валентина Смирнова. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() cap.ru сайтри сӑн Республикӑра «Кӗр парнисем» ярмӑрккӑна пӗтӗмлетнӗ. Кӑҫал унта 150 ытла производитель хутшӑннӑ. Аса илтерер: ярмӑрккӑсем авӑн уйӑхӗ тӑршшӗпе республикӑри 49 лапамра ӗҫленӗ. Сутуҫӑсене вырӑнпа тӳлевсӗр тивӗҫтернӗ, ҫавна май ҫимӗҫсене йӳнӗрехпе туянма май пулнӑ. Ярмӑрккӑра пахча-ҫимӗҫ, улма-ҫырла, мӑйӑр, пыл,ҫӑкӑр, сӗткен, курӑк чейӗ тата ытти ҫимӗҫе сутнӑ. Ҫынсем ытларах хамӑр патра ӳстернӗ карпа туяннӑ. Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, волонтерсем ватӑ ҫынсене пахча-ҫимӗҫе килех ҫитерсе панӑ. Тӑватӑ эрнере ярмӑрккӑра 336 тонна продукци сутнӑ, 60 проценчӗ – ҫӗрулми. Танлаштарма: пӗлтӗр ярмӑрккӑра 251 тонна продукци сутнӑ. Правительство ҫуртӗнче ярмӑрккӑ пӗтӗмлетӗвӗсем пирки калаҫнӑ май ӑна тепӗр 2 эрнелӗхе тӑсма сӗннӗ. Ҫынсем питӗ ыйтаҫҫӗ-мӗн. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
